Σε αντίθεση με τις περισσότερες πίτες της ελληνικής κουζίνας που ψήνονται στον φούρνο, η σκοπελίτικη τυρόπιτα τηγανίζεται ολόκληρη μέχρι να γίνει χρυσαφένια και τραγανή εξωτερικά, ενώ μέσα παραμένει μαλακή και ζουμερή.
Μια συνταγή βαθιά δεμένη με την παράδοση της Σκοπέλου
Λέγεται πως αυτή η τυρόπιτα ξεκίνησε από τους βοσκούς και τους ναυτικούς των Σποράδων, που έφτιαχναν πρόχειρες πίτες με απλά υλικά που είχαν πάντα διαθέσιμα: αλεύρι, λάδι, νερό και τυρί.
Με τα χρόνια η συνταγή εξελίχθηκε και έγινε το πιο γνωστό τοπικό έδεσμα της Σκοπέλου, με κάθε σπίτι και ταβέρνα να έχει τη δική της τεχνική στο άνοιγμα του φύλλου και στο στρίψιμο της πίτας.
Άλλοι ανοίγουν το φύλλο σχεδόν διάφανο, άλλοι αφήνουν λίγο πιο ψωμένιο κέντρο, ενώ κάποιοι προσθέτουν μόνο φέτα και άλλοι συνδυάζουν φέτα με ξινομυζήθρα για πιο δροσερή και ισορροπημένη γεύση, όπως κάνουμε και εδώ.
Το μεγάλο μυστικό της σκοπελίτικης τυρόπιτας βρίσκεται στο φύλλο
Η ζύμη είναι απλή, όμως χρειάζεται σωστό ζύμωμα και ξεκούραση για να γίνει ελαστική και να ανοίγει εύκολα, χωρίς να σκίζεται.
Το φύλλο δεν ανοίγεται μόνο με πλάστη αλλά δουλεύεται και με τα χέρια πάνω στον πάγκο μέχρι να γίνει πολύ λεπτό, σχεδόν διάφανο. Οι άκρες πρέπει να είναι πιο λεπτές από το κέντρο ώστε, όταν τυλιχτεί η πίτα, να ψηθεί σωστά παντού και να γίνει τραγανή, χωρίς να βαραίνει.
Σημαντικό ρόλο παίζει και το ξύδι στη ζύμη, που βοηθά να γίνει πιο τραγανή μετά το τηγάνισμα. Τέλος, το ελαφρύ ράντισμα του φύλλου με λίγο λάδι δημιουργεί λεπτές στρώσεις που δίνουν πιο αφράτο και τραγανό αποτέλεσμα.
Τα μυστικά της στριφτής τυρόπιτας
Το στρίψιμο αυτής της πίτας θέλει χαλαρό χέρι και όχι πίεση, ώστε να παραμείνει αέρινη η υφή της και να δημιουργηθούν οι χαρακτηριστικές τραγανές «δίπλες» στο φύλλο.
Προσέχουμε επίσης να μην την παραγεμίζουμε, γιατί κινδυνεύει να σκιστεί ή να ανοίξει στο τηγάνισμα και να χυθεί η γέμιση.
Η γέμιση παραδοσιακά γίνεται με φέτα και ξινομυζήθρα, που δίνουν πλούσια αλλά ταυτόχρονα δροσερή γεύση. Συνήθως αρωματίζεται πολύ διακριτικά με πιπέρι ή και λίγο θρούμπι ή ρίγανη, γιατί εδώ πρωταγωνιστούν το καλό τυρί και το σωστά ανοιγμένο φύλλο.
Το τηγάνισμα είναι ίσως το πιο σημαντικό στάδιο της συνταγής. Το λάδι πρέπει να είναι καλά ζεσταμένο πριν μπει η πίτα στο τηγάνι. Αν η θερμοκρασία είναι χαμηλή, η πίτα θα απορροφήσει λάδι και θα γίνει βαριά.
Αντίθετα, όταν τηγανιστεί σωστά, το φύλλο φουσκώνει ελαφρά, δημιουργεί μικρές τραγανές φουσκάλες και αποκτά αυτή τη χαρακτηριστική χρυσαφένια κρούστα, που κάνει τη σκοπελίτικη τυρόπιτα τόσο ξεχωριστή.
Παραδοσιακά σερβίρεται ζεστή, μόλις βγει από το τηγάνι. Πολλοί τη συνοδεύουν με λίγο μέλι, που ταιριάζει υπέροχα με την αλμύρα των τυριών και την τραγανή ζύμη, ενώ άλλοι την προτιμούν σκέτη, για να αναδεικνύεται περισσότερο η γεύση του φύλλου και της γέμισης.
Είναι μια πίτα που θέλει μεράκι αλλά το αποτέλεσμα ανταμείβει με το παραπάνω!
Για το φύλλο
- 500 γρ. αλεύρι για όλες τις χρήσεις + επιπλέον για το άνοιγμα του φύλλου
- 250 ml νερό χλιαρό
- 2 κ.σ. ελαιόλαδο + επιπλέον για το ράντισμα του φύλλου
- 1 κ.σ. ξύδι
- 1 κ.γ. αλάτι
Για τη γέμιση
- 300 γρ. φέτα
- 200 γρ. ξινομυζήθρα
- ½ κ.γ. θρούμπι
- 1 αυγό
- πιπέρι φρεσκοτριμμένο
Για το τηγάνισμα
- ελαιόλαδο ή σπορέλαιο
- Για τη σκοπελίτικη τυρόπιτα ξεκινάμε φτιάχνοντας τη ζύμη. Βάζουμε σε μπολ το αλεύρι, το ξύδι, το λάδι και το αλάτι.
- Προσθέτουμε σταδιακά το χλιαρό νερό, ενώ ανακατεύουμε μέχρι να σχηματιστεί ζύμη.
- Ζυμώνουμε για 8-10 λεπτά, μέχρι να έχουμε μια λεία και ελαστική ζύμη που δεν κολλάει στα χέρια.
- Σχηματίζουμε μπάλα, τη βάζουμε σε μπολ, σκεπάζουμε με καθαρή πετσέτα και αφήνουμε να ξεκουραστεί για 30-40 λεπτά.
- Σε άλλο μπολ λιώνουμε τη φέτα με πιρούνι και έπειτα προσθέτουμε την ξινομυζήθρα, το αυγό, το θρούμπι και λίγο πιπέρι.
- Ανακατεύουμε καλά μέχρι να ενωθούν τα υλικά της γέμισης.
- Χωρίζουμε τη ζύμη σε 4 μπάλες. Σε αλευρωμένη επιφάνεια ανοίγουμε κάθε μπάλα πρώτα με πλάστη και στη συνέχεια με τα χέρια, μέχρι να γίνει πολύ λεπτό και μακρόστενο φύλλο.
- Ραντίζουμε ελαφρά το φύλλο με λίγο λάδι και τοποθετούμε τη γέμιση κατά μήκος. Τυλίγουμε απαλά σε μακρύ ρολό και στη συνέχεια το στρίβουμε σε σπείρα, σαν σαλιγκάρι. Επαναλαμβάνουμε τη διαδικασία και με τα υπόλοιπα φύλλα.
- Ζεσταίνουμε καλά αρκετό λάδι σε βαθύ τηγάνι και τηγανίζουμε την κάθε πίτα για 3-4 λεπτά από κάθε πλευρά, μέχρι να γίνει χρυσαφένια και τραγανή. Τη μεταφέρουμε σε πιατέλα με απορροφητικό χαρτί κουζίνας.
- Σερβίρουμε την τυρόπιτα ζεστή, συνοδεύοντας την αν θέλουμε με λίγο μέλι.
Καρολίνα Δωρίτη