Back to school: 10 ιδέες και έξυπνα μυστικά για ταπεράκι που γυρίζει άδειο

Το καλοκαίρι έχει τους δικούς του κανόνες. Τρως όταν πεινάσεις, κοιμάσαι λίγο αργότερα, το μεσημεριανό μπορεί να σερβιριστεί στις 16:00 και το βραδινό στις 22:00, ενώ ένα καρπούζι, λίγη φέτα και μια ντομάτα μπορούν κάλλιστα να θεωρηθούν πλήρες γεύμα. Και ξαφνικά έρχεται ο Σεπτέμβριος!

Η επιστροφή από τις διακοπές σημαίνει, μεταξύ άλλων, ότι επιστρέφουν και τα σχολικά φαγητοδοχεία. Ξαφνικά πρέπει να σκεφτείς ξανά τι θα μπει στην τσάντα κάθε πρωί, τι θα αντέξει μέχρι το διάλειμμα, τι τρώγεται εύκολα και, κυρίως, τι δεν θα επιστρέψει σπίτι ανέγγιχτο. Για τους γονείς, είναι άλλη μία μικρή καθημερινή απόφαση που επαναλαμβάνεται ξανά και ξανά μέσα στη σχολική χρονιά.

Και κάπου εδώ χρειάζεται λίγη οργάνωση - όχι όμως ένα αυστηρό πρόγραμμα, αλλά μερικές καλές βάσεις που τις εναλλάσσεις για να αξιοποιείς ό,τι υπάρχει ήδη στην κουζίνα και να ετοιμάζεις φαγητό νόστιμο, χορταστικό και πρακτικό, που μεταφέρεται σωστά, καταναλώνεται εύκολα και, κυρίως, δεν απαιτεί πολύ χρόνο και πολλή σκέψη.

Τα κλασικά προβλήματα και οι λύσεις τους

Πριν αρχίσεις να ψάχνεις καινούργιες συνταγές, αξίζει να δεις γιατί το φαγητό επιστρέφει μερικές φορές όπως έφυγε, δηλαδή ανέγγιχτο. Το πρόβλημα μπορεί να είναι πολύ απλό. Το διάλειμμα είναι μικρό και το παιδί δεν προλαβαίνει να φάει κάτι που χρειάζεται χρόνο ή πολλά μαχαιροπίρουνα. Το σάντουιτς έχει μαλακώσει επειδή η ντομάτα και το αγγούρι έμειναν ώρες ανάμεσα στο ψωμί, το μήλο έχει μαυρίσει ή χρειάζεται κόψιμο ή το δοχείο ανοίγει δύσκολα. Η ποσότητα είναι υπερβολικά μεγάλη και, βλέποντάς την, το παιδί απλώς αποφασίζει ότι δεν θα ασχοληθεί. Και φυσικά υπάρχει και η πιο προφανής εξήγηση: ότι το φαγητό δεν ήταν αρκετά δελεαστικό.

Δεν χρειάζεται να μετατρέψεις κάθε lunch box σε γαστρονομικό project. Χρειάζεται όμως να σκεφτείς το φαγητό από την πλευρά του παιδιού που θα το φάει. Μπορεί να το ανοίξει μόνο του; Τρώγεται εύκολα; Είναι σωστή η ποσότητα; Παραμένει νόστιμο μετά από μερικές ώρες; Χρειάζεται κουτάλι ή πιρούνι; Λερώνει; Και κυρίως, είναι κάτι που θα ήθελε να φάει μέσα σε ένα σύντομο διάλειμμα;

Μερικές φορές μια μικρή αλλαγή, όπως μικρότερη μερίδα, διαφορετικό κόψιμο ή ένα υλικό σε ξεχωριστή θήκη, αρκεί για να αλλάξει εντελώς το αποτέλεσμα.

Στο σχολείο η πρακτικότητα είναι μέρος της συνταγής. Ένα σάντουιτς κόβεται σε δύο ή τέσσερα μικρότερα κομμάτια, ένα wrap μπορεί να γίνει ρολάκια και ένα κομμάτι αλμυρό κέικ κόβεται σε μέγεθος που πιάνεται εύκολα. Τα λαχανικά γίνονται μπαστουνάκια, τα φρούτα καθαρίζονται ή κόβονται κατάλληλα και τα σνακ μπαίνουν σε μικρές μερίδες.

Αν ένα φαγητό χρειάζεται πιρούνι, μπορείς να το προβλέψεις. Αν όμως μπορείς να το κάνεις finger food, ακόμη καλύτερα. Το ίδιο ισχύει και για τις ποσότητες. Μικρότερη μερίδα δεν σημαίνει απαραίτητα λιγότερο φαγητό· σημαίνει ότι το παιδί μπορεί να τη δει, να την πιάσει και να την τελειώσει χωρίς να νιώθει ότι έχει μπροστά του ένα δεύτερο γεύμα. 

Και φυσικά, σκέψου και την υφή. Υλικά με πολλή υγρασία μπορούν να κάνουν το ψωμί μαλακό, ενώ τραγανά στοιχεία χάνουν γρήγορα την υφή τους όταν έρχονται σε επαφή με dip, γιαούρτι ή φρούτα. Όπου χρειάζεται, τα κρατάς χωριστά και τα ενώνει το παιδί την ώρα του φαγητού.

Το ζητούμενο δεν είναι να φτιάχνεις κάθε μέρα ένα διαφορετικό, τέλεια ισορροπημένο φαγητοδοχείο. Είναι να έχεις μια απλή λογική που μπορείς να επαναλάβεις. Ένας καλός τρόπος είναι να ξεκινάς με κάτι που χορταίνει, να προσθέτεις μια πηγή πρωτεΐνης, κάτι φρέσκο και, αν υπάρχει χώρος, ένα μικρό σνακ που το κάνει λίγο πιο ενδιαφέρον.

Έτσι, ένα σάντουιτς μπορεί να συνδυαστεί με αγγούρι και φρούτο. Ένα κομμάτι αλμυρό κέικ με φέτα και κολοκύθι μπορεί να συνοδευτεί από λίγα ντοματίνια. Μια ομελέτα μπορεί να μπει σε σάντουιτς και τα κρακεράκια μπορούν να συνοδευτούν από τυρί και ένα φρούτο. Το σημαντικό είναι ότι δεν χρειάζεται κάθε στοιχείο να είναι ξεχωριστό. Ένα wrap με κοτόπουλο και τυρί καλύπτει ήδη αρκετές από τις ανάγκες του γεύματος. Ένα μάφιν με μπανάνα και ταχίνι είναι ταυτόχρονα ένα μικρό σνακ και μια πιο χορταστική επιλογή από ένα τυχαίο συσκευασμένο γλυκό. 

Και αν υπάρχουν δύο διαλείμματα, μπορείς να το σκεφτείς ακόμη πιο απλά: δύο μικρές επιλογές αντί για ένα τεράστιο lunch box. Κάτι πιο χορταστικό στο πρώτο διάλειμμα και κάτι μικρότερο στο δεύτερο. Το δοχείο φαγητού δεν χρειάζεται να είναι γεμάτο μέχρι πάνω για να είναι πλήρες.

Η έξυπνη «εξίσωση» 

Αν θέλεις να το κάνεις ακόμη πιο πρακτικό, μπορείς να το σκεφτείς σαν μια μικρή εξίσωση, έναν τρόπο δηλαδή να παίρνεις γρήγορα αποφάσεις όταν στις 7:30 το πρωί κοιτάς το ψυγείο και δεν έχεις καμία έμπνευση: κάτι χορταστικό + κάτι με πρωτεΐνη + κάτι φρέσκο + κάτι μικρό και ευχάριστο.

• Κάτι που χορταίνει: Εδώ ανήκουν τα σάντουιτς, τα wraps, η ομελέτα, ένα κομμάτι αλμυρό κέικ ή πίτα, τα πιτσάκια, τα pancakes ή μια μικρή μερίδα κρακεράκια. Η βάση μπορεί να αλλάζει, χωρίς να αλλάζει όλο το υπόλοιπο γεύμα. Ψωμί τη Δευτέρα, αραβική πίτα την Πέμπτη, αλμυρό κέικ την επόμενη εβδομάδα.
• Κάτι με πρωτεΐνη: Τυρί, αυγό, γιαούρτι, κοτόπουλο, χούμους και ταχίνι είναι μερικές από τις πιο εύκολες επιλογές. Μπορούν να αποτελούν μέρος του κυρίως φαγητού και όχι απαραίτητα ένα ακόμη ξεχωριστό κουτάκι. Ένα σάντουιτς με τυρί, μια ομελέτα με λίγο τυρί, ένα wrap με κοτόπουλο ή κρακεράκια με χούμους είναι ήδη πιο ολοκληρωμένες επιλογές από ένα σνακ του εμπορίου.
• Κάτι φρέσκο: Το πιο εύκολο σημείο της εξίσωσης: φρούτο ή λαχανικό εποχής. Δεν χρειάζεται να είναι περίπλοκο. Μια μπανάνα, καθαρισμένα μανταρίνια, φέτες μήλου ή αχλαδιού, αγγούρι και καρότο σε μπαστουνάκια ή λίγα ντοματίνια μπορούν να μπουν σε μια ξεχωριστή θήκη και να είναι έτοιμα για κατανάλωση.
• Κάτι μικρό και ευχάριστο: Εδώ χωρούν τα μάφιν, τα flapjacks ή οποιαδήποτε άλλη επιλογή έχεις ετοιμάσει από πριν. Το «μικρό» είναι η λέξη - κλειδί. Δεν χρειάζεται κάθε lunch box να περιλαμβάνει επιδόρπιο. Μια μικρή, σπιτική επιλογή αρκεί για να δώσει ποικιλία και να κάνει το γεύμα πιο ενδιαφέρον.

Όταν στερεύουν οι ιδέες: Πώς κάνεις εναλλαγές χωρίς να ψωνίζεις τα πάντα από την αρχή

Δεν χρειάζεται να αγοράζεις καινούργια υλικά κάθε φορά που θέλεις ένα διαφορετικό lunch box. Πολύ συχνά η λύση βρίσκεται στο πώς θα χρησιμοποιήσεις διαφορετικά αυτά που ήδη έχεις. 

• Το ψωμί μπορεί να γίνει σάντουιτς, τοστ ή βάση για mini pizza.
• Η αραβική πίτα μπορεί να γίνει wrap ή πίτσα.
• Η μπανάνα μπορεί να μπει σε μάφιν ή pancakes.
• Η βρώμη μπορεί να γίνει μάφιν, flapjacks ή crackers.
• Το τυρί μπορεί να μπει σε σάντουιτς ή ομελέτες και να συνοδεύσει κρακεράκια.
• Το κοτόπουλο που περίσσεψε από το βραδινό μπορεί την επόμενη μέρα να γίνει σάντουιτς ή πίτα.

Έτσι αποκτάς ποικιλία χωρίς να γεμίζεις το ντουλάπι με υλικά που θα χρησιμοποιήσεις μία φορά.

Ένα από τα πιο χρήσιμα κόλπα είναι να μαγειρεύεις έχοντας ήδη στο μυαλό σου την επόμενη ημέρα.

• Αν ψήσεις κοτόπουλο για το βραδινό, κρατάς λίγο στην άκρη για σάντουιτς ή wrap.
• Αν φτιάξεις ψητά λαχανικά, μπορούν την επόμενη μέρα να μπουν σε πίτα. 
• Ένα ταψί μάφιν ή flapjacks μπορεί να δώσει σνακ για αρκετές ημέρες.
• Το ίδιο ισχύει και για το ψωμί ή τις πίτες, αν ξέρεις ότι θα τα χρησιμοποιήσεις, μπορείς να έχεις μερικές μερίδες στην κατάψυξη και να τις βγάζεις ανάλογα με τις ανάγκες.

Με αυτόν τον τρόπο το μαγείρεμα δεν γίνεται μια επιπλέον δουλειά που πρέπει να χωρέσει στο πρόγραμμα. Γίνεται μέρος του ίδιου του προγράμματος.

10 ιδέες - 5 ημέρες - 2 διαλείμματα

Δεν χρειάζεται να ακολουθήσεις τις παρακάτω προτάσεις σαν αυστηρό εβδομαδιαίο πρόγραμμα. Είναι περισσότερο μια βάση για να ξεκινήσεις και να κάνεις τους δικούς σου συνδυασμούς, ανάλογα με το τι υπάρχει στο σπίτι και τι αρέσει σε κάθε παιδί.

Δευτέρα

1. Μικρό sandwich με τυρί, αγγούρι και φρούτο. Ένα καλό ψωμάκι, τυρί, αγγούρι ή ντομάτα και ένα φρούτο εποχής. Απλό, χορταστικό και εύκολο να προσαρμοστεί. Εναλλακτικά μπορείς να χρησιμοποιήσεις κασέρι, γραβιέρα ή μοτσαρέλα και καρότο, πιπεριά ή ντοματίνια αντί για αγγούρι. Τα υλικά μπορούν να μπουν και ξεχωριστά.
2. Μάφιν με μήλα, βρώμη και ταχίνι. Μαλακά, φυσικά γλυκά και εύκολα στην προετοιμασία. Φτιάχνεις μια δόση την Κυριακή και έχεις έτοιμο πρωινό ή σχολικό σνακ για αρκετές μέρες. Εναλλακτικά μπορείς να βάλεις φυστικοβούτυρο αντί για ταχίνι ή μπανάνα και καρότο αντί για μήλο.

Τρίτη

1. Σπιτικά crackers με τυρί και φρούτο. Τραγανά, σπιτικά κρακεράκια που μπορείς να ετοιμάσεις από πριν και να κρατήσεις για αρκετές μέρες. Τα βάζεις στο δοχείο φαγητού μαζί με ένα κομμάτι τυρί και ένα φρούτο εποχής για ένα απλό αλλά χορταστικό σνακ. Εναλλακτικά μπορείς να τα σερβίρεις με χούμους ή άλλο dip, να προσθέσεις αγγουράκι ή καρότο ή να χρησιμοποιήσεις διαφορετικά τυριά ανάλογα με το τι έχεις στο ψυγείο.
2. Μαλακά flapjacks με βρώμη και αποξηραμένα φρούτα. Παρόμοια με μπάρες, μαλακά στο κέντρο, τραγανά στις άκρες και με φυσική, σχεδόν καραμελένια γεύση από τα αποξηραμένα φρούτα. Με λίγα, απλά υλικά, ετοιμάζονται σε ένα ταψί και κόβονται σε κομμάτια, έτοιμα για το lunch box. Εναλλακτικά σίγουρα μπορείς να παίξεις με διάφορους συνδυασμούς, ανάλογα με τα υλικά που έχεις, όπως χουρμάδες, βερίκοκα, σταφίδες ή cranberries, μπαχαρικά, σπόρους ή ξηρούς καρπούς κ.λ.π.

Τετάρτη

1. Σάντουιτς με ομελέτα. Μια μικρή ομελέτα με αυγό και τυρί γίνεται γέμιση για σάντουιτς ή wrap. Μπορείς να προσθέσεις ντομάτα, πιπεριά ή σπανάκι, ανάλογα με τα διαθέσιμα υλικά. Εναλλακτικά ταιριάζει τόσο το τυρί κρέμα, η γαλοπούλα ή και λίγο κοτόπουλο. Για πιο απλή εκδοχή χρησιμοποίησε μόνο αυγό και τυρί.
2. Κέικ με μπανάνες και βρώμη. Το αγαπημένο κέικ χωρίς επεξεργασμένη ζάχαρη, αλλά με την ίδια υπέροχη γεύση. Εναλλακτικά προσθέτεις αχλάδι ή μήλο, σταφίδες, cranberries, ακόμα και σταγόνες μαύρης σοκολάτας.

Πέμπτη

1. Κυπριακή πίτα με κοτόπουλο. Το κοτόπουλο που περίσσεψε από το βραδινό γίνεται την επόμενη μέρα ένα εύκολο lunch box. Το βάζεις σε μικρό sandwich ή κυπριακή πίτα με τυρί και λαχανικά ή το κρατάς χωριστά. Εναλλακτικά πρόσθεσε τόνο, αυγό ή χούμους. Για πιο απλή εκδοχή, μόνο κοτόπουλο και τυρί σε μια μικρή πίτα.
2. Μπανανοτηγανίτες. Μικρά pancakes που ετοιμάζονται από πριν και τρώγονται εύκολα με το χέρι. Τα βάζεις στο δοχείο φαγητού μαζί με ένα φρούτο. Εναλλακτικά αντικαθιστάς την μπανάνα με μήλο ή blueberries.

Παρασκευή

1. Πιτσάκια σε ψωμάκι. Ψωμάκι, σάλτσα ντομάτας, τυρί και ό,τι άλλο θέλεις. Ψήνεις και έχεις ένα πιο διασκεδαστικό lunch box για το τέλος της εβδομάδας. Εναλλακτικά: αραβική πίτα, ή τορτίγια αντί για ψωμάκι, μοτσαρέλα αντί για άλλο τυρί και καλαμπόκι, μανιτάρια ή πιπεριά για toppings.
2. Βάφλες με κακάο και μύρτιλα. Εύκολες, νόστιμες και ιδανικές για δοχείο φαγητού, αλλά και για να τις αποθηκεύσεις στην κατάψυξη.

Γενικά tips & tricks για να βγει η εβδομάδα

Η οργάνωση του φαγητοδοχείου δεν χρειάζεται να γίνει άλλη μία μεγάλη κυριακάτικη αγγαρεία. Μερικές μικρές κινήσεις αρκούν:

• Φτιάχνεις βάση για περισσότερες από μία μέρες. Ένα ταψί μάφιν, flapjacks ή crackers μπορεί να σε γλιτώσει χρόνο μέσα στην εβδομάδα. Τα χωρίζεις σε μερίδες και τα αποθηκεύεις σωστά, ώστε να είναι έτοιμα όταν τα χρειαστείς.
• Έχεις πάντα δύο - τρεις «σίγουρες» επιλογές. Όχι απαραίτητα τις ίδιες κάθε μέρα, αλλά τρόφιμα που ξέρεις ότι μεταφέρονται καλά και τρώγονται εύκολα. Ένα καλό σάντουιτς, ένα κομμάτι κέικ ή μερικά κρακεράκια μπορούν να λειτουργήσουν ως βάση όταν δεν υπάρχει χρόνος για πειραματισμούς.
• Δεν αφήνεις την προετοιμασία για το πρωί. Πλένεις φρούτα και λαχανικά, βράζεις αυγά ή ετοιμάζεις από το προηγούμενο βράδυ ό,τι μπορεί να γίνει χωρίς να χαλάσει η υφή του. Το πρωινό πρέπει να είναι κυρίως υπόθεση συναρμολόγησης.
• Κρατάς τα υγρά χωριστά. Dip, γιαούρτι, ντομάτα και άλλα υλικά με υγρασία μπορούν να μπουν σε μικρά δοχεία ή ξεχωριστές θήκες. Έτσι τα κρακεράκια παραμένουν τραγανά και το σάντουιτς δεν πανιάζει.
• Αφήνεις χώρο για επιλογή. Αν υπάρχει χρόνος, μπορείς να δίνεις δύο επιλογές αντί να ρωτάς ανοιχτά «τι θέλεις να πάρεις αύριο;». «Θες σάντουιτς ή τηγανίτες;» είναι μια πολύ πιο εύκολη ερώτηση στις 7 το πρωί και για εκείνον που φτιάχνει το lunch box και για εκείνον που θα το φάει.
• Και, κυρίως, δεν κυνηγάς την ποικιλία για την ποικιλία. Αν ένα παιδί αγαπά ένα συγκεκριμένο σάντουιτς, δεν χρειάζεται να το εξαφανίσεις από το πρόγραμμα επειδή το έφαγε δύο φορές. Αλλάζεις ένα υλικό, το κόβεις διαφορετικά, προσθέτεις ένα φρούτο ή ένα μικρό σνακ και συνεχίζεις. 

Πώς μεταφέρεται σωστά το φαγητό

Όταν το φαγητοδοχείο περιλαμβάνει τυρί, γιαούρτι, αυγό, κοτόπουλο ή άλλα ευπαθή τρόφιμα, η σωστή μεταφορά είναι εξίσου σημαντική με την προετοιμασία τους. Μια ισοθερμική τσάντα και μια παγοκύστη είναι χρήσιμες όταν το φαγητό χρειάζεται να παραμείνει κρύο μέχρι την ώρα που θα καταναλωθεί. Για φαγητά που πρέπει να παραμείνουν ζεστά, χρησιμοποιείς κατάλληλο θερμός φαγητού.

Τα δοχεία πρέπει να κλείνουν καλά και, όπου υπάρχει υγρασία, είναι προτιμότερο να κρατάς τα υλικά χωριστά.

Φρούτα και λαχανικά προετοιμάζονται σε καθαρή επιφάνεια, ενώ τα δοχεία και οι παγοκύστες καθαρίζονται καλά μετά τη χρήση. Και πριν οργανώσεις το τέλειο lunch box, ελέγχεις τους κανόνες του σχολείου σχετικά με αλλεργιογόνα και τρόφιμα που επιτρέπονται.

Ο στόχος δεν είναι να ξεκινήσει ο Σεπτέμβριος με ένα τέλειο πρόγραμμα και ένα ψυγείο γεμάτο ειδικά υλικά. Αντιθέτως, είναι να έχεις μερικές καλές ιδέες που ξέρεις ότι λειτουργούν και μπορείς να επαναλάβεις χωρίς να βαρεθείς. Γιατί τελικά το καλό δοχείο φαγητού δεν είναι αυτό που φαίνεται τέλειο όταν το ανοίγεις το πρωί. Είναι αυτό που επιστρέφει άδειο το απόγευμα και που μπορείς να ξαναφτιάξεις αύριο χωρίς να χρειαστεί να ξανασκεφτείς όλη σου τη ζωή από την αρχή.