Το pangrattato σημαίνει κυριολεκτικά «τριμμένο ψωμί» στα ιταλικά και είναι ένα παραδοσιακό, τραγανό και αρωματικό τρίμμα ψωμιού, που φτιάχνουν στη νότια Ιταλία. Μάλιστα, συχνά αποκαλείται και «η παρμεζάνα των φτωχών» μιας και όσοι δεν είχαν τυρί, χρησιμοποιούσαν μπαγιάτικο ψωμί για να δώσουν στα ζυμαρικά τους την τραγανότητα, την αλμύρα και τη νοστιμιά που έλειπε.
Υλικά
Για την τριμμένη φρυγανιά
- 250 γρ. ψωμί μπαγιάτικο, πολύ ξερό, χωριάτικο ή προζυμένιο
Για το pangrattato
- 100 γρ. από την τριμμένη φρυγανιά
- 4 κ.σ. εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο
- 2 σκελίδες σκόρδο, ψιλοκομμένες
- ξύσμα από 1 λεμόνι
- 1 κ.σ. μαϊντανό, ψιλοκομμένο
- ½ κ.γ. μπούκοβο (προαιρετικά)
- αλάτι, πιπέρι φρεσκοτριμμένο
Διαδικασία
Cook Mode (κράτα την οθόνη ενεργή)
Για να φτιάξουμε σπιτική, τριμμένη φρυγανιά
- Προθερμαίνουμε τον φούρνο στους 120°C, στις αντιστάσεις.
- Κόβουμε ή σπάμε το ψωμί σε μικρά κομμάτια και τα απλώνουμε σε ένα ταψί, σε μία στρώση.
- Ψήνουμε για 15-20 λεπτά, μέχρι το ψωμί να στεγνώσει εντελώς, χωρίς να πάρει έντονο χρώμα. Αν είναι ήδη τελείως ξερό, παραλείπουμε αυτό το στάδιο.
- Αφήνουμε το ψωμί να κρυώσει και το μεταφέρουμε σε πολυκόφτη, σε δόσεις. Το χτυπάμε μέχρι να αποκτήσουμε την υφή που θέλουμε: πιο λεπτή για πανάρισμα ή πιο χοντρή για τραγανές επικαλύψεις.
- Μεταφέρουμε τη φρυγανιά σε καθαρό, στεγνό δοχείο που κλείνει αεροστεγώς.
Ετοιμάζουμε το pangrattato
- Κρατάμε 100 γρ. χοντροτριμμένη φρυγανιά για το pangrattato.
- Ζεσταίνουμε το ελαιόλαδο σε ένα μεγάλο τηγάνι, σε μέτρια προς χαμηλή φωτιά. Προσθέτουμε το σκόρδο και το μπούκοβο, αν χρησιμοποιούμε, και σοτάρουμε για περίπου 30 δευτερόλεπτα, μέχρι να αρωματιστεί το λάδι, χωρίς να καεί το σκόρδο.
- Προσθέτουμε τη φρυγανιά και ανακατεύουμε συνεχώς για 4-6 λεπτά, μέχρι να γίνει χρυσαφένια και τραγανή.
- Αποσύρουμε από τη φωτιά, προσθέτουμε το ξύσμα λεμονιού, τον μαϊντανό, λίγο αλάτι και πιπέρι και ανακατεύουμε.
- Αφήνουμε να κρυώσει ελαφρώς και χρησιμοποιούμε το pangrattato για να πασπαλίσουμε ζυμαρικά, σαλάτες, σούπες ή ψητά λαχανικά.
- Για την τριμμένη φρυγανιά μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε διαφορετικά είδη ψωμιού, ακόμη και τις κόρες που περισσεύουν από το ψωμί του τοστ. Φροντίζουμε μόνο να είναι εντελώς στεγνά πριν τα αποθηκεύσουμε.
- Το pangrattato είναι καλύτερο όταν προστίθεται στα πιάτα λίγο πριν από το σερβίρισμα, ώστε να διατηρεί την τραγανή υφή του. Μπορούμε επίσης να το αρωματίσουμε με θυμάρι, δενδρολίβανο ή λίγη ψιλοκομμένη αντζούγια.
Αμαρυλλίς Τσέγκου