Χτισμένα στις όχθες της λίμνης Παμβώτιδας, με χαρακτηριστικό τους την έντονη βλάστηση, το καταπράσινο τοπίο που αγκαλιάζει τη λίμνη περιμετρικά, τα στοιχεία που άφησε στην αρχιτεκτονική της πόλης η Οθωμανική Αυτοκρατορία, το κάστρο της και τα λιθόστρωτα σοκάκια, τα Ιωάννινα κουβαλούν μια ιστορία γεμάτη θρύλους, πολιτισμικές επιρροές και έντονη πνευματική παράδοση. Μία πόλη ολοζώντανη, χαρακτηριστικό το οποίο οφείλει σε μεγάλο βαθμό και στους φοιτητές που γεμίζουν με ανεμελιά και γέλια τους δρόμους. 

Πέρα απ’ όλα αυτά όμως, τα Ιωάννινα δεν θα ήταν ίδια χωρίς τους ντόπιους. Άνθρωποι που αγαπούν βαθιά τον τόπο τους και το βλέπεις ακόμη και στο βλέμμα τους, φιλόξενοι, ζεστοί και ανοιχτοί να σου ξεδιπλώσουν όλη την ιστορία της παράδοσής τους, μέσα από ιστορίες, αλλά και γεύσεις.

Οι Γιαννιώτες αγαπούν τη μαγειρική, αλλά και τις αγνές, καθαρές γεύσεις. Επηρεασμένη από την ηπειρώτικη παράδοση, την κτηνοτροφική ζωή των βουνών αλλά και τις γεύσεις της οθωμανικής περιόδου, η τοπική κουζίνα βασίζεται σε απλά, ποιοτικά υλικά και συνταγές που διατηρούνται ζωντανές εδώ και γενιές. Οι περίφημες πίτες, τα αργομαγειρεμένα κρέατα, τα τυριά και τα γλυκά της περιοχής, με σήμα κατατεθέν τον γιαννιώτικο μπακλαβά - αποτυπώνουν τον χαρακτήρα της Ηπείρου: λιτό, αυθεντικό και βαθιά συνδεδεμένο με τον τόπο και την ιστορία του.

Στο πλαίσιο αυτό, δημιουργήθηκε μία νέα πρωτοβουλία με σκοπό την ανάδειξη των τοπικών προϊόντων σε όλη την Ελλάδα. Ένα μνημόνιο συνεργασίας τοπικών φορέων, όπως η Περιφέρεια Ηπείρου, ο Δήμος Ιωαννιτών και το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων, για την προώθηση της Ηπειρώτικης Γαστρονομίας και συγκεκριμένων προϊόντων. Πρώτα στη λίστα μπήκαν το κασκαβάλ Πίνδου (τοπικό τυρί), το ορεινό Ηπείρου (τοπικό κρέας), οι πατάτες Χρυσοβίτσας και η καπνιστή πέστροφα. Και έπεται συνέχεια. Την ανάδειξή τους ανέλαβαν 10 εστιατόρια, τα οποία κατέχουν τη σχετική πιστοποίηση. Είχαμε την τύχη να τα δοκιμάσουμε και εδώ σου παραθέτουμε την εμπειρία μας, καθώς και προτάσεις για το τι αξίζει να δοκιμάσεις εκεί. Άλλωστε, είτε κάνοντας μία βόλτα στα βουνά της Ηπείρου, είτε πηγαίνοντας προς το Ιόνιο, πάντα υπάρχει μία αφορμή για μία βόλτα στα Ιωάννινα. 

Πρεσβεία 

Ένα εστιατόριο εμβληματικό, σημείο αναφοράς, αλλά και συνάντησης για την πόλη. Δεν είναι τυχαίο άλλωστε ότι πολλοί Γιαννιώτες λένε: «ας βρεθούμε στην Πρεσβεία». Λένε ότι ήταν κτίριο Εβραίων, ακριβώς δίπλα από ένα αρχηγείο των SS, που στη συνέχεια πέρασε σε χέρια Ελλήνων, ως κατοικία, με μία αυλή στο πίσω μέρος, στην οποία κάποτε έπαιζαν τα παιδιά. Παντρεύει τη γιαννιώτικη κουζίνα, με πιο ευρωπαϊκές επιρροές, όπως μας είπαν οι τωρινοί ιδιοκτήτες του εστιατορίου, ένα νέο ζευγάρι που ηγείται και της κουζίνας. Μαζί στο σπίτι, μαζί και στην κουζίνα του εστιατορίου, μοιάζουν να συμπληρώνουν ο ένας τον άλλο, χωρίς να επισκιάζεται κανείς. Και η συνεργασία τους είναι ο πιο σημαντικός λόγος για να επισκεφθεί κανείς την Πρεσβεία.

Στο όμορφο διώροφο κτίριο - παλιά μονοκατοικία, με το ίδιο ξύλινο δάπεδο που είχε ανέκαθεν, το χαρακτηριστικό περίτεχνο πλακάκι, τις ρετρό λεπτομέρειες και τη χαλαρή αισθητική, γευτήκαμε όντως ένα κράμα παραδοσιακών πιάτων και σύγχρονων τεχνικών. Πάντα όμως αυθεντικών και νόστιμων, χωρίς ίχνος επιτηδευμένου στοιχείου. Για εμένα το πιάτο που ξεχωρίζει σε νοστιμιά και φρεσκάδα είναι το καπνιστό χέλι με γλυκό τραχανά, σταφίδες και σταφύλι. Ό,τι πιο comfort έχω δοκιμάσει τελευταία, πιάτο που σου μεταφέρει την αίσθηση της αγάπης και της φροντίδας. Ενθουσιάστηκα επίσης και με το φιλέτο πέστροφας, που από μόνο του ως προϊόν είναι ανεκτίμητης αξίας, με κριθαρότο πρασοσέλινο και λάδι αρμπαρόριζας. Πιάτο μελωμένο, γεμάτο με τη φρεσκάδα των μυρωδικών που έδενε απόλυτα με την έντονη γεύση της πέστροφας. Υπέροχη ιδέα και σωστό έργο τέχνης και το «νούφαρο» που εμπνέεται από τη λίμνη των Ιωαννίνων και παίρνει μορφή με χειροποίητο ζυμαρικό σε σχήμα νούφαρου, με υφές κολοκυθιού, φέτα, κασκαβάλ, σάλτσα σαφράν και σαλάμι Λευκάδος. Θεωρώ ότι αν βρεθείς στα Ιωάννινα, οφείλεις στον εαυτό σου ένα τραπέζι στην Πρεσβεία. 

Πρεβεία. Λεωφ. Καραμανλή 17, Ιωάννινα, τηλ. 26510-79.366

Σίλφιον 

To Σίλφιον στεγάζεται εδώ και τρία χρόνια σε ένα κτίριο του 1830, μια παλιά παραδοσιακή κατοικία όπου διατηρείται η κουζίνα και το πλυσταριό, καθώς και το πηγάδι, όπως ήταν στο παρελθόν. Στο παρόν, μπαίνεις σε ένα πέτρινο κτίριο, με ένα δωμάτιο στα αριστερά σου που πλέον υπάρχουν κάποια τραπεζοκαθίσματα και, προχωρώντας στο βάθος συναντάς ένα άλλο δωμάτιο που επίσης λειτουργεί ως σάλα, ενώ στο βάθος δεσπόζει η ανοικτή κουζίνα. Ανεβαίνοντας τη σκάλα θα βρεθείς σε ένα ακόμη δωμάτιο για πιο πριβέ γεύματα, με τζάκι, στρωμένα κόκκινα χαλιά, έντονο το στοιχείο της πέτρας και του ξύλου και μία μεγάλη τραπεζαρία. Ένα κτίριο - γέφυρα από το παρελθόν στο παρόν που έχει ανακαινιστεί, αλλά πάντα με σεβασμό στην  ιστορία του και διατηρώντας πολλά από τα παλιά χαρακτηριστικά του. Η κουζίνα αυτοπροσδιορίζεται «σύγχρονη, δημιουργική ελληνική». Ο σεφ, Γιάννης Χρηστίδης, με καταγωγή από τη Μακεδονία, βγάζει στο πιάτο όλες του τις αναμνήσεις, παντρεμένες με τις τεχνικές που έχει μάθει όλα τα χρόνια της πορείας του.

Και πάμε τώρα στο παρασύνθημα: Από τα πιάτα ξεχώρισα τα γιαπράκια καπνιστής πέστροφας με χυμό καρότο, μανταρίνι και τουρσί λαχανικών. Το κρασί Imperator lacrima traminer με το οποίο τα συνοδεύσαμε ήταν επίσης ιδανική επιλογή. Το απόλυτο πιάτο του μενού για εμένα ήταν το ψητό βετούλι (αρνάκι νεαρής ηλικίας) με ζυμαρικά καλαμαράτα (σαν χοντρό ριγκατόνι) και κασκαβάλ Ηπείρου, γαλοτύρι, φρέσκια ρίγανη και λεμόνι. Σκέτο λουκούμι το κρέας, με ωραία σάλτσα, γεμάτο μυρωδιές και ολόσωστα βρασμένα ζυμαρικά. Ωραία και νόστιμη πρόταση και το ορεινό Ηπείρου με χόρτα, κρέμα από γίγαντες και γιαούρτι. Στα θετικά θα πρέπει να αναφέρω επίσης την άψογη, επαγγελματική εξυπηρέτηση που σε κάνει να νιώθεις σαν βασιλιάς. 

Σημείωσε βέβαια, ότι επειδή το Σίλφιον δεν διαθέτει εξωτερικό χώρο, επομένως αυτή τη στιγμή θα το βρεις κλειστό και θα σε περιμένει και πάλι από τον Σεπτέμβριο.

Σίλφιον. Κουντουριώτου 50, Ιωάννινα, τηλ. 2651077980

Il Castello

Το Il Castello, όνομα και πράγμα, βρίσκεται στην καρδιά του κάστρου των Ιωαννίνων, σε ένα λιθόστρωτο στενάκι που μοιάζει να βγήκε από παλιά ταινία και άνοιξε τις πόρτες του τον χειμώνα του 2023. Στεγάζεται σε ένα παλιό, διώροφο πέτρινο αρχοντικό με  χαρακτήρα και μια γοητευτική εσωτερική αυλή. Πρόκειται για το απόλυτο εστιατόριο, αν επισκεφτείς τα Ιωάννινα χειμώνα. Περνώντας το κατώφλι της εισόδου, στα δεξιά σου θα δεις ένα μεγάλο τραπέζι, μπροστά σε τζάκι, ξύλινα παλιά παράθυρα και τα χαρακτηριστικά λευκά, κεντητά κουρτινάκια που είχε στο σπίτι της η γιαγιά σου. Προχωρώντας συναντάς μία ανοιχτή κουζίνα να παίρνει φωτιά, δίπλα της κάβα κρασιών από τον ελληνικό και διεθνή αμπελώνα και στο βάθος, η αυλή, ενώ ανεβαίνοντας στον πάνω όροφο, συναντάς έναν ακόμη χώρο για να καθίσεις, με σήμα κατατεθέν τη ροζ, ρετρό ταπετσαρία, αλλά και έναν πιο πριβέ χώρο για να γευματίσεις πιο ήσυχα. Η ζεστή αισθητική που θυμίζει σαλόνι σπιτιού σε προδιαθέτει όπως πρέπει για τα όσα γευστικά ακολουθούν. 

Για εμένα αξίζει να ζητήσεις το φρικασέ άγριων μανιταριών με αυγολέμονο και υφές από κασκαβάλ Ηπείρου. Τα μανιτάρια ήταν τόσο νόστιμα που θα μπορούσαν να αποτελούν από μόνα τους και ξεχωριστό πιάτο. Για τη συνέχεια, επίλεξε το ορεινό μπούτσικο με φρέσκα χόρτα εποχής, ψητή ντομάτα και σάλτσα ψητού, αλλά και τον ξινό τραχανά Ηπείρου - υλικό που, όπως θα παρατηρήσεις, δουλεύεται πολύ στα Ιωάννινα - με κρουτόν από κασκαβάλ και βασιλομανίταρα. 

Il Castello. Φιλανθρωπίνων 6, Ιωάννινα, τηλ. 694-762.26.65

The Lake Hotel

Ένα γεύμα στο εστιατόριο The Lake Hotel, λίγο πιο έξω από το κέντρο των Ιωαννίνων, σε μία ήρεμη τοποθεσία μπροστά στη λίμνη, είναι κάτι που αξίζει να ζήσεις ως εμπειρία, ακόμη και αν δεν έχεις κλείσει εκεί για τη διαμονή σου. Η φωτεινή, άνετη σάλα του, η αισθητική, η τοποθεσία, η χαλαρή ατμόσφαιρα, αλλά και το φαγητό, είναι οι βασικοί λόγοι για να το κάνεις.

Η πατατόσουπα με πατάτες Χρυσοβίτσας (τι άλλο), κρέμα από τυρί κασκαβάλ και πατατόψωμο για συνοδεία, είναι ένας πολύ ωραίος τρόπος να ανοίξεις εκεί το γεύμα σου. Για κυρίως, θα πρότεινα το κατσικάκι με ξινό, καβουρδισμένο τραχανά και σιγομαγειρεμένο κατσικάκι που λιώνει στο στόμα και για το κλείσιμο, το παραδοσιακό γαλακτομπούρεκο με ξύσμα λεμονιού που το έκανε ίσως το πιο αρωματικό που έχω δοκιμάσει ποτέ. 

The Lake Hotel. Αχέροντος 4, Ιωάννινα, τηλ. 26510-24.100

Στάνη

Το Ζαγοροχώρια είναι πάντα ένας μέρος που είναι δύσκολο κανείς να παραλείψει, όταν επισκέπτεται τα Ιωάννινα και ας είναι κάποια χιλιόμετρα μακριά. Το τοπίο ωστόσο, πάντα σε ανταμείβει. Το καταπράσινο σκηνικό, γεμάτο έλατα, βουνίσια βλάστηση και τρεχούμενα νερά σε μαγνητίζει, καθώς όλο και ανεβαίνεις σε υψόμετρο με το αυτοκίνητο και δεν μπορείς να πάρεις τα μάτια σου από αυτό. Τα γραφικά χωριά είναι ένα κι ένα, πόλος έλξης για τουρίστες από όλο τον κόσμο. Όμως υπάρχει και ένα μέρος που είναι βαθιά συνδεδεμένο με την ιστορία, το παρελθόν, αλλά και το μέλλον των Σαρακατσάνων. Ο Γυφτόκαμπος, όπως ονομάζεται, είναι ένα ξέφωτο που περιτριγυρίζεται από το πυκνό δάσος και εμφανίζεται στις πλαγιές της Τύμφης, κοντά στο χωριό Σκαμινέλι του Ζαγορίου. Μέρος όπου ακόμα στέκουν οι παλιές, σαρακατσάνικες στάνες, που έχουν μέσα τις βελέντζες και όλα τα σύνεργα των βοσκών που έμεναν εκεί. Την παράδοση κρατούν ακόμη ζωντανή οι Σαρακατσάνοι, που κάθε καλοκαίρι διοργανώνουν το παραδοσιακό τους αντάμωμα με μουσική, χορό, τσίπουρο και κατασκήνωση στο βουνό. 

Εκεί θα δεις και τη Στάνη, ένα παραδοσιακό στέκι - σωστό παράδεισο, που ετοιμάζει τοπικές γεύσεις, παρέα με μπόλικο τσίπουρο. Το πιάτο που πήρε το όνομά του από το αντάμωμα των Σαρακατσάνων είναι από τα must εκεί. Μπουκιές από τρυφερό μοσχάρι, με χρωματιστές πιπεριές και κασκαβάλ που λιώνει μέσα σε πήλινο και αξίζει να το συνοδεύσεις με μπόλικο ψωμί για να ευχαριστηθείς όλα τα ζουμιά του. Αν το πετύχεις, δοκίμασε και το αγριογούρουνο με κάστανο και γλυκοπατάτες και ζήτησε το τσιζκέικ λεμόνι, για το τέλος. Αν είσαι τυχερός και το έχουν, θα γευτείς κάτι το ανεπανάληπτο. 

Στάνη. Γυφτόκαμπος, Σκαμινέλι, τηλ. 26511-30.231

Nava gastrobar 

Στο κέντρο των Ιωαννίνων και στην πιο πολυσύχναστη οδό Κάλλαρη, το Nava Gastrobar είναι ένα επιβλητικό αρχοντικό του 19ου αιώνα, μέρος της παλιάς εβραϊκής συνοικίας. Ήδη περνώντας απ΄ έξω αντιλαμβάνεσαι περί τίνος πρόκειται. Ξύλινα κουφώματα και πέτρα παντού, μωσαϊκό στο δάπεδο, ένα επιβλητικό τζάκι στη σάλα και ξεχωριστά ο χώρος του μπαρ, ένα πιάνο στον διάδρομο που τον χωρίζει από την κύρια σάλα, κεριά και διακοσμητικές λεπτομέρειες που εκπέμπουν αρχοντιά και καλαισθησία. Άλλωστε, το 2020, ο χώρος του Nava ανακαινίστηκε από δύο νέα παιδιά με αγάπη και σεβασμό για την ιστορία του χώρου, αλλά και φρέσκια οπτική. Στο Nava θα πας μάλιστα από το πρωί για πολύ καλό καφέ και θα συνεχίσεις με ένα γεύμα που ακροβατεί ανάμεσα στο εκλεπτυσμένο και σύγχρονο, αλλά και το παραδοσιακό, μαζί με καλό κρασί ή κάποιο καλά μελετημένο κοκτέιλ. 

Με βάση τη δική μου εμπειρία, τα αραντσίνι τραχανά με μετσοβόνε και στη βάση μαδημένο αρνάκι (ορεινό Ηπείρου φυσικά) ήταν το πιάτο που ομόφωνα βγήκε νικητής, με όλη την παρέα να το εξυμνεί. Εναλλακτικά, επίλεξε το κοκκινιστό αρνάκι που έλιωνε στο στόμα, με πατάτα pave, σχηματισμένη σαν ένα ορθογώνιο τουβλάκι. Όπως και να έχει, must είναι η τηγανητή πατάτα Χρυσοβίτσας σε κυβάκια, κρατσανιστή και νόστιμη, που θα εξαφανιστεί από το μπολ σε χρόνο dt.

Nava gastrobar. Κάλλαρη 23, Ιωάννινα, τηλ. 26510-70.717

Το Καντάρι 

Σε έναν εντελώς off πιάτσας δρόμο της πόλης, το Καντάρι είναι αυτό το μέρος που οι Γιαννιώτες πάνε επί τούτου. Με τον σεφ Ανδρέα Γεωργούλη στο τιμόνι της επιχείρησης αλλά και της κουζίνας, σερβίρει αυτό που θα δοκίμαζες σε μία ταβέρνα με καλό, ποιοτικό κρέας, αλλά δοσμένο λίγο αλλιώς, με τις δικές του πινελιές. Γενικώς, αν είσαι μερακλής κρεατοφάγος και βρίσκεσαι στα Ιωάννινα, πάρε το αυτοκίνητο από το κέντρο και σε μόλις λίγα λεπτά θα βρίσκεσαι εκεί. Αξίζει, πίστεψέ με. 

Για το καλωσόρισμα μας έφεραν ένα ζυμωτό ψωμί φυσικής ωρίμασης με γαλοτύρι, ελιές και ρίγανη Πίνδου που εξαφανίστηκε γρήγορα από το τραπέζι, Το πιάτο πρωταγωνιστής ήταν ο μεζές με το πρόβειο λουκάνικο σχάρας με πατάτες Χρυσοβίτσας τηγανητές που ήταν σε λεπτές, τραγανές, λωρίδες και καπνιστή μελιτζάνα. Τόσο νόστιμο, που θα ζητήσεις και δεύτερο! Στα κυρίως κρεατικά, το μοσχαρίσιο μπιφτέκι γεμιστό με μετσοβόνε ήταν ζουμερό και νόστιμο, ψημένο όπως έπρεπε, αλλά σίγουρα αξίζει και το μοσχαρίσιο σουβλάκι. 

Το Καντάρι. Οπλαρχηγού Παλασκά, 15, Ιωάννινα 

Lake Spirit Boutique Hotel & Spa 

Αν θέλεις έναν κομψό χώρο για να απολαύσεις το κρασί σου, τότε το 4 αστέρων ξενοδοχείο Lake Spirit είναι μία πολύ καλή πρόταση που πρέπει να δοκιμάσεις. Σε κεντρική τοποθεσία, με χαλαρή ατμόσφαιρα και καλή εξυπηρέτηση, είναι ένα μπιστρό - εστιατόριο με ανοιχτή κουζίνα και άνετο μπαρ, που ξέρει να σου προσφέρει καλό κρασί από τον τοπικό και μη αμπελώνα, ενώ το προσωπικό του είναι εκεί για να σε κατευθύνει με το ιδανικό pairing με finger food που ξεφεύγουν από τα τετριμμένα, αλλά και ολοκληρωμένες γεύσεις. 

Εγώ δοκίμασα την τοπική πατάτα Χρυσοβίτσας στην πιο ενδιαφέρουσα και πρωτότυπη εκδοχή της. Hasselback λοιπόν, ή αλλιώς ψητές πατάτες κομμένες σαν φυσαρμόνικα, ενώ μαζί με αυτά μας σέρβιραν και ένα χειροποίητο πιτάκι με ξεψαχνισμένο ορεινό Ηπείρου και ντοματίνι.

Στα κρασιά ζήτησε την κατεύθυνση του προσωπικού και σίγουρα, επίλεξε κάποια ποικιλία του τοπικού αμπελώνα, όπως η Ντεμπίνα, που καλλιεργείται κυρίως στη Ζίτσα και παράγει κυρίως λευκά, ξηρά κρασιά με αρώματα από πράσινο μήλο και λευκά άνθη. 

Lake Spirit Boutique Hotel & Spa. Γεωργίου Χατζή - Πελλερέν 3Α, Ιωάννινα, τηλ. 26510-25.250

Σείριος 

Μία ανάσα από τη λίμνη των Ιωαννίνων, ο Σείριος λειτουργεί από το 1997 σε ένα ζεστό περιβάλλον με χαρακτηριστικό του τον άνετο κήπο. Η κουζίνα βασίζεται στα τοπικά προϊόντα και παίρνει στοιχεία τόσο από την ελληνική κουζίνα όσο και από άλλες κουζίνες του κόσμου. Ενδιαφέρουσα πρόταση είναι η σαλάτα με φασολάκια που έχουν μαριναριστεί και συνοδεύονται από φρέσκια τριμμένη ντομάτα που μοσχοβολά και μία σως γιαουρτιού με καπνιστή πάπρικα. Δοκίμασα επίσης το κασκαβάλ πανέ με μία ωραία κρέμα εσπεριδοειδών στο πλάι, ενώ η κρεατόπιτα με ξεψαχνισμένο ορεινό Ηπείρου ήταν εξαιρετική, με φύλλο πραγματικά πεντανόστιμο.

Σείριος. Ευαγγελίδη 1, Ιωάννινα, τηλ. 26510-77.070

Όμιλος 

Ο Όμιλος, λίγο πιο έξω από το κέντρο των Ιωαννίνων και είναι αυτό που λέμε «the place to be» για να περάσεις ένα Σάββατο ή Κυριακή με την οικογένειά σου έξω από τη φασαρία, στο πράσινο, και δίπλα στην αύρα της λίμνης που σε ηρεμεί και σε γαληνεύει. Παιδάκια θα τρέχουν ανέμελα γύρω σου και μπορεί να δεις και τις πάπιες που κάνουν τη βόλτα τους στο νερό χαλαρές. Γενικώς, ένα σκηνικό που ξεφεύγει από τα τετριμμένα. 

Η κουζίνα του είναι κατά βάση ελληνική, με κάποιες ξένες επιρροές. Δοκίμασα τα ρολάκια κανταΐφι γεμισμένα με κασκαβάλ που περιχύνονταν με γλυκό κουταλιού από φρούτα του δάσους, πέστροφα καπνιστή με γαλοτύρι και ξηρούς καρπούς, ενώ, στα κρεατικά, νόστιμο ήταν το ορεινό Ηπείρου σαγανάκι με φέτα και κόκκινη σάλτσα, ό,τι πρέπει για να βουτήξεις ό,τι έχει μείνει με το ψωμί σου! Γενικώς, αξίζει για μία μέρα που βρίσκεσαι στην περιοχή και θέλεις κάτι που να σου θυμίζει περισσότερο εξοχή. 

Όμιλος. Κωνσταντίνου Κανάρη, τηλ. 26510-77.721