Στο Κτήμα Παλυβού, η συνέχεια μοιάζει περισσότερο με ζωντανή σκυταλοδρομία τριών γενεών, όπου η εμπειρία, η γνώση και η σύγχρονη ματιά συνυπάρχουν καθημερινά μέσα στο ίδιο οινοποιείο.
Ο Γιώργος Παλυβός ανήκει σε εκείνη τη γενιά των ανθρώπων που δεν αντιμετώπισαν ποτέ το αμπέλι ως επάγγελμα αλλά ως φυσική προέκταση της ζωής τους. Μεγάλωσε κάτω από τις φυλλωσιές των αμπελιών της Νεμέας, ανάμεσα σε μυρωδιές φρεσκοσκαμμένου χώματος, σε τρύγους γεμάτους χρώματα και σε οικογενειακές εικόνες που χαράχτηκαν βαθιά μέσα του. Από νωρίς κατάλαβε πως η απλή καλλιέργεια σταφυλιού δεν αρκούσε για να εκφράσει όλη τη δυναμική του τόπου και του Αγιωργίτικου. Έτσι, μαζί με τη σύζυγό του Αγγελική, δημιούργησαν ένα οινοποιείο που έμελλε να αποτελέσει ένα από τα πρώτα επισκέψιμα της Νεμέας και να συμβάλει ουσιαστικά στη σύγχρονη εικόνα της περιοχής.
Σήμερα, οι κόρες τους συνεχίζουν αυτή την πορεία από διαφορετικά μετερίζια αλλά με κοινό όραμα. Η Ευαγγελία, έχοντας σπουδάσει οινολογία και αμπελουργία στη Βουργουνδία, επιστρέφει στη Νεμέα μεταφέροντας μια πιο διεθνή και τεχνικά ακριβή προσέγγιση γύρω από το terroir και την οινοποίηση. Η Βασιλική, από την άλλη, κρατά σταθερά το διοικητικό και εμπορικό τιμόνι, ισορροπώντας καθημερινά ανάμεσα στην οικογένεια, την επιχείρηση και τη σύγχρονη πραγματικότητα της ελληνικής οινοποιίας.
Μέσα από τη συζήτησή μας, ξεδιπλώνεται πέρα από την ιστορία ενός οινοποιείου και η βαθιά σχέση μιας οικογένειας με τη γη της Νεμέας, το Αγιωργίτικο και την ανάγκη να δημιουργούν κρασιά που αφηγούνται μια ολόκληρη ζωή.
Γιώργο, πώς ξεκίνησε η πορεία σου στον κόσμο του κρασιού και τι σε ενέπνευσε να συνεχίσεις την οικογενειακή παράδοση;
Κατ’ αρχάς να πω ότι προέρχομαι από μια αμπελουργική οικογένεια με παράδοση αιώνων. Η επιρροή αυτού του γεγονότος ήταν και το βασικό πράγμα που με κάνει να αισθάνομαι ότι έχω γεννηθεί ακριβώς γι’ αυτό που έκανα στη ζωή μου, δηλαδή αμπελουργός. Την εποχή όμως που άρχισα να ασχολούμαι πλέον επαγγελματικά με το αμπέλι, οι συνθήκες δεν ήταν τέτοιες που να εγγυώνται βιωσιμότητα μόνο με το να παράγεις και να πουλάς σταφύλια.
Όλα τα σταφύλια τότε κατέληγαν σ’ έναν μεγάλο κουβά, είτε του συνεταιρισμού, είτε άλλων ιδιωτικών οινοποιείων. Καλά ή κακά, έφτιαχναν ένα κρασί μέσου όρου που είχε σαν αποτέλεσμα, ποτέ να μην μπορεί κανείς να εισπράξει έστω και μια μικρή υπεραξία για τη γνώση και τη δουλειά του, η οποία φαινόταν σαφώς στα σταφύλια που είχες παράξει. Τα χρήματα που εισέπραττες ήταν λίγα σε σχέση με τη δουλειά που απαιτούνταν.
Έτσι, μετά από επτά χρόνια αμπελουργός και επενδύοντας σε νέες αγορές γης και νέες φυτεύσεις, αποφασίσαμε με τη γυναικά μου, την Αγγελική, να φτιάξουμε ένα μικρό οινοποιείο οργανωμένο, για να παράγει εμφιαλωμένο κρασί με μηχανήματα ημιαυτόματα αλλά αιχμής. Η απόφαση αυτή είχε να κάνει πρώτον με αυτό που σας είπα και νωρίτερα, με την είσπραξη δηλαδή της υπεραξίας που παράγει η γνώση (τώρα όμως που πέρασαν τα χρόνια, διακρίνω εδώ λίγο εγωισμό και πολύ φιλοδοξία) και δεύτερον με την οικονομία που θα αναπτυσσόταν αφού θα κάναμε και τη μεταποίηση εμείς.
Τι σημαίνει για εσένα να είσαι η δεύτερη γενιά σε ένα ιστορικό οινοποιείο στη Νεμέα;
Όταν ήμουν μικρός και με έπαιρναν μαζί τους οι γονείς μου στο κτήμα, το παιχνίδι μου ήταν κάτω από τα μεγάλα κούτσουρα στον ίσκιο από την πλούσια φυλλωσιά τους. Εκεί έπαιζα με το χώμα, έκανα πως όργωνα και το μικρό μυαλό μου ταξίδευε σε αμπελώνες, που, μεγάλος πια, θα καλλιεργούσα με το δικό μου αστραφτερό τρακτέρ. Αυτό ονειρευόμουν.
Οι καλύτεροι μήνες ήταν ο Μάιος, ο Ιούνιος και ο Σεπτέμβριος στον τρύγο. Τον Μάιο, η μυρωδιά του φρεσκοσκαμμένου υγρού χώματος από τις βροχές ήταν υπέροχη και τον Ιούνιο που πλέον άνθιζαν οι ταξιανθίες για να δέσουν αργότερα τις μικρές ρογίτσες, σου έσπαγε η μύτη από τις μυρωδιές. Τον Σεπτέμβριο στον τρύγο τα κοφίνια ήταν γεμάτα με ζουμιά και χρώματα σε όλες τις αποχρώσεις του βυσσινί και τη μητέρα μου να τρέχει να μου δώσει να δοκιμάσω το πιο νόστιμο σταφύλι που βρήκε. Αυτές ήταν οι πρώτες εμπειρίες οι οποίες με καθορίσαν.
Ευαγγελία, ποιο ρόλο έπαιξε η οικογένεια σου στην απόφαση σου να σπουδάσεις οινολογία και αμπελουργία στη Βουργουνδία; Ήταν αυτό το όνειρο σου;
Μεγάλωσα μέσα στο αμπέλι και το οινοποιείο, οπότε το κρασί δεν ήταν απλώς ένα επάγγελμα γύρω μου αλλά ένας τρόπος ζωής. Από παιδί θυμάμαι τις συζητήσεις για τον τρύγο, τις αγωνίες κάθε χρονιάς και τη χαρά όταν ένα κρασί εξελισσόταν όπως το είχαμε ονειρευτεί. Η οικογένειά μου μού έδωσε την αγάπη για αυτόν τον κόσμο και με ενθάρρυνε να τον γνωρίσω πιο βαθιά.
Όσο για τη Βουργουνδία, ήταν για μένα ένα μεγάλο όνειρο, γιατί ήθελα να φύγω, να μάθω, να δω διαφορετικές φιλοσοφίες και μετά να επιστρέψω στη Νεμέα με περισσότερη γνώση και πιο ανοιχτό τρόπο σκέψης.
Πώς επηρέασαν οι σπουδές σου εκεί τη φιλοσοφία σου; Τι κράτησες από αυτή και τι άλλαξες επιστρέφοντας στη Νεμέα;
Η Βουργουνδία με επηρέασε κυρίως στον τρόπο που αντιλαμβάνομαι το terroir και την ακρίβεια στην αμπελουργία και την οινοποίηση. Εκεί δίνεται τεράστια σημασία στις διαφορετικές εκφράσεις του κάθε αμπελοτεμαχίου, στη λεπτομερή κατανόηση του εδάφους και στη διαχείριση του αμπελώνα με τρόπο που να εκφράζεται όσο πιο καθαρά γίνεται η ταυτότητα του. Κράτησα αυτή τη φιλοσοφία της ελάχιστης παρέμβασης και της ακρίβειας.
Επιστρέφοντας στη Νεμέα, προσπάθησα να την προσαρμόσω στις ιδιαιτερότητες του Αγιωργίτικου και στο μεσογειακό μας κλίμα, δουλεύοντας περισσότερο πάνω στην καθοδήγηση των αμπελώνων για να διατηρήσουμε ακέραιο τον τυπικό χαρακτήρα της τοπικής μας ποικιλίας ανάλογα με τα χαρακτηριστικά που μας δίνει το κάθε ξεχωριστό terroir, καθώς και στα διαφορετικά πρωτόκολλα οινοποίησης σύμφωνα με τα χαρακτηριστικά των σταφυλιών μας.
Ποια είναι η μεγαλύτερη πρόκληση που αντιμετωπίζει σήμερα ένας αμπελουργός και πως επηρεάζει η κλιματική αλλαγή την παραγωγή σας;
Η μεγαλύτερη πρόκληση σήμερα είναι η προσαρμογή στην κλιματική αστάθεια. Παρατηρούμε παρατεταμένες αυξημένες θερμοκρασίες, μεγάλες περιόδους ξηρασίας, παγετούς ακτινοβολίας την άνοιξη αλλά και ακραία καιρικά φαινόμενα που επηρεάζουν άμεσα τον βιολογικό κύκλο του αμπελιού, αλλά και την καταστροφή των αμπελώνων συνήθως των λευκών ποικιλιών. Για εμάς η απάντηση βρίσκεται στη σωστή διαχείριση του φυλλώματος, στη διατήρηση της υδατικής ισορροπίας του εδάφους, στην επιλογή κατάλληλων υψομέτρων και στη συνεχή παρακολούθηση του αμπελώνα, ώστε να διατηρούμε τη φρεσκάδα και την τυπικότητα του Αγιωργίτικου, αλλά και της κάθε ποικιλίας που καλλιεργούμε.
Πώς ισορροπείς ανάμεσα στην παράδοση και την καινοτομία;
Για μένα η παράδοση είναι η βαθιά γνώση του τόπου και της ποικιλίας, ενώ η καινοτομία είναι το μέσο για να εξελίσσεσαι και να ανταποκρίνεσαι στις νέες προκλήσεις. Προσπαθούμε να διατηρούμε την αυθεντικότητα του Αγιωργίτικου και τον χαρακτήρα της Νεμέας, αξιοποιώντας παράλληλα σύγχρονες τεχνικές στην αμπελουργία και την οινοποίηση που βελτιώνουν την ακρίβεια και την ποιότητα.
Η ισορροπία βρίσκεται στο να χρησιμοποιείς την τεχνολογία και τη γνώση χωρίς να χάνεις την ταυτότητα και την ψυχή του κρασιού.
Βασιλική, εσένα ποια είναι η συμμετοχή σου στη διοίκηση της επιχείρησης;
Έχω αναλάβει κυρίως το διοικητικό κομμάτι της επιχείρησης, πάντα σε συνεργασία με τον Γιώργο Παλυβό, τον πατέρα μας και τον αναφέρω συνειδητά με το ονοματεπώνυμό του, γιατί μέσα στη δουλειά πρέπει να υπάρχουν ρόλοι. Οι οικογενειακές επιχειρήσεις έχουν ψυχή, πάθος και όνειρα, όμως χωρίς όρια και ισορροπίες, εύκολα χάνεται η γραμμή ανάμεσα στην οικογένεια και στην επιχείρηση. Αυτή είναι θεωρώ η μεγαλύτερη πρόκληση που καλείται να διαχειριστεί κάθε μέλος μιας οικογένειας όταν όλοι εργάζονται κάτω από την ίδια στέγη με το ίδιο όραμα.
Η καθημερινότητά μου λοιπόν συνδέεται με οτιδήποτε αφορά την περιφερειακή λειτουργία του οινοποιείου, όπως το εμπορικό κομμάτι, τη λογιστική παρακολούθηση, το επισκέψιμο τμήμα, αλλά και δεκάδες μικρά και μεγάλα θέματα που προκύπτουν καθημερινά σε μια επιχείρηση. Ουσιαστικά, ασχολούμαι με όλα εκείνα που παραδοσιακά περνούν από τα χέρια ενός οινοποιού, πέρα από το επιστημονικό κομμάτι της οινολογίας και της οινοποίησης, το οποίο έχει αναλάβει η οινολόγος της οικογένειας, η Ευαγγελία.
Βέβαια, όταν φτάνει η περίοδος του τρύγου, θα με δείτε και εμένα με λερωμένα ρούχα και χέρια, να τρέχω πανικόβλητη από δεξαμενή σε δεξαμενή και να γίνομαι ο πιο πιστός βοηθός της. Εκείνες τις μέρες άλλωστε ένα οινοποιείο δε γνωρίζει τίτλους και ρόλους θέλει μόνο ανθρώπους που δίνουν όλη τους την ψυχή στη μάχη της πιο απαιτητικής περιόδου για ένα οινοποιείο.
Ποιες θεωρείς τις μεγαλύτερες προκλήσεις στο διοικητικό κομμάτι ενός οινοποιείου;
Νομίζω πως η μεγαλύτερη πρόκληση στο διοικητικό κομμάτι ενός οινοποιείου είναι η διαχείριση των ανθρώπων, είτε μιλάμε για το προσωπικό, είτε για πελάτες, συνεργάτες και προμηθευτές. Οι ρυθμοί της καθημερινότητας όλων μας έχουν γίνει πολύ έντονοι και αυτό συχνά δυσκολεύει την επικοινωνία και τη συνεργασία μεταξύ των ανθρώπων.
Παράλληλα, οι απαιτήσεις της γραφειοκρατίας για ένα οινοποιείο είναι πλέον τεράστιες και πολλές φορές εξαντλητικές, με αποτέλεσμα να απορροφούν καθημερινά ατελείωτο χρόνο, και ψυχική δύναμη από έναν επαγγελματία. Υπάρχουν στιγμές που αισθάνεσαι πως αφιερώνεις περισσότερο χρόνο σε υπηρεσίες και χαρτούρα παρά στο ίδιο το κρασί. Ένας οινοποιός που δεν έχει τη δυνατότητα να έχει δίπλα του μια οργανωμένη ομάδα ή την οικογένειά του όπως συμβαίνει σε εμάς, όπου έχουμε μοιράσει τους ρόλους και τις αρμοδιότητες, αναγκάζεται να αφιερώνει πολύτιμο χρόνο σε διαδικαστικά και λειτουργικά ζητήματα με αποτέλεσμα πολλές φορές τον απομακρύνει από το πιο ουσιαστικό κομμάτι της δουλειάς του, που είναι η φροντίδα των αμπελώνων και δημιουργία των κρασιών του.
Γιώργο, έχει αλλάξει η φιλοσοφία σου στην καλλιέργεια του αμπελιού με τα χρόνια;
Φυσικά και έχει αλλάξει, διαβάζοντας και παρατηρώντας. Το πρώτο που πρέπει να κάνει κανείς είναι να πιστέψει ότι το αμπέλι ζει και μεγαλώνει μαζί μας, αναγνωρίζει την ύπαρξη μας όταν περπατάμε ανάμεσα στις γραμμές του και κάθε άγγιγμα μας το θεωρεί εντολή. «Αμπελουργείν», λοιπόν, δεν είναι να βάλουμε το αμπέλι να κάνει σταφύλια αλλά να έχουμε τη γνώση και την εμπειρία να κάνει τα σταφύλια που χρειαζόμαστε ώστε να φτιάξουμε το κρασί που φανταστήκαμε.
Η αμπελουργική μου φιλοσοφία έτσι όπως διαμορφώθηκε μέχρι σήμερα είναι πολύ απλή. Περιλαμβάνει το χώμα, τον ήλιο, το νερό, το χέρι και την ψυχή μου. Σε όλα αυτά περικλείεται η μοναδική ομορφιά και η μαγεία του κρασιού. Ο τρόπος δηλαδή που μπορεί να ενώνονται όλα αυτά, ώστε να μπορούν να γίνουν βιωματικά μέσα από την απόλαυση του τελικού αποτελέσματος δηλαδή του κρασιού. Όταν πίνεις ένα κρασί, είναι σαν να παρακολουθείς, έναν εξαιρετικά χορογραφημένο χορό, όλα πρέπει να κινούνται τέλεια συγχρονισμένα χωρίς διακοπή και λάθη. Συγγνώμη παρασύρθηκα αλλά ποιος είναι ο σκοπός; Δεν είναι να απολαμβάνεις όσο πιο βιωματικά γίνεται κρασί από σταφύλια που μπορούν να το εκφράσουν αυτό;
Γιώργο, ποια είναι η μεγαλύτερη ικανοποίηση που σου δίνει το αμπέλι;
Η ομορφιά της καλλιέργειας των ονείρων μου.
Υπάρχει κάποιο «μυστικό» στην καλλιέργεια, που κάνει τη διαφορά;
Το μυστικό μας, αν μπορείς να το πεις έτσι, μπορεί να είναι συνώνυμο με τον σεβασμό στη φύση και τις λειτουργίες της, αλλά και με το ήθος που καλλιεργούμε. Το ήθος λοιπόν αυτό μας δεσμεύει να μην επιβάλλουμε τίποτα στα αμπέλια μας. Απεναντίας να τα αφήνουμε να μας δείξουν εκείνα τι θέλουν για τον εαυτό τους. Εμείς ακολουθούμε, αισθανόμαστε κάθε ανάγκη τους και βοηθάμε ώστε όλα αυτά να βρουν έκφραση στο σταφύλι και το κρασί μας. Αυτό βεβαίως είναι η μεγαλύτερη ανάγκη του αμπελιού αλλά και η υψηλότερη έκφραση του κρασιού, δηλαδή η ομορφιά και ο χαρακτήρας του να αντικατοπτρίζει το αμπέλι και την τοποθεσία του.
Ευαγγελία, πώς επηρεάζει το terroir της Νεμέας το χαρακτήρα των κρασιών σας;
Η Νεμέα είναι μία εξαιρετικά σύνθετη αμπελουργική ζώνη με μεγάλες διαφοροποιήσεις σε υψόμετρο, σύσταση εδαφών και μικροκλίματα. Αυτή η ποικιλομορφία επηρεάζει άμεσα τη φαινολική ωρίμαση, την οξύτητα και την αρωματική έκφραση του Αγιωργίτικου. Σε μεγαλύτερα υψόμετρα έχουμε συνήθως πιο υψηλή φυσική οξύτητα και μεγαλύτερη αρωματική ένταση, ενώ θερμότερες περιοχές δίνουν περισσότερη συμπύκνωση και δομή. Το terroir της Νεμέας μάς επιτρέπει να δουλεύουμε πολυεπίπεδα με την ποικιλία και να δημιουργούμε κρασιά με διαφορετικές εκφράσεις αλλά πάντα με κοινή ταυτότητα.
Ποιο ρόλο παίζει για εσένα η τεχνολογία στη δουλειά σου;
Η τεχνολογία αποτελεί πλέον βασικό εργαλείο τόσο στην αμπελουργία όσο και στην οινοποίηση. Χρησιμοποιούμε δεδομένα και αναλύσεις από τους μετεωρολογικούς σταθμούς που έχουμε εγκαταστήσει καθώς και από τους μικροκλιματικούς για την παρακολούθηση της ωρίμασης, της υδατικής καταπόνησης και της υγείας του αμπελώνα, ώστε να λαμβάνουμε πιο στοχευμένες αποφάσεις.
Στο οινοποιείο, με τη βοήθεια του νέου και εξελιγμένου οινοποιητικού εξοπλισμού, ο έλεγχος της πρώτης ύλης παίζει καθοριστικό ρόλο για τη συνέχιση της οινοποιητικής διαδικασίας. Η ακρίβεια στις διαδικασίες μας επιτρέπουν να διαχειριζόμαστε καλύτερα την εκχύλιση και να προστατεύουμε το αρωματικό δυναμικό της ποικιλίας. Παρ’ όλα αυτά, θεωρώ ότι η τεχνολογία πρέπει να λειτουργεί υποστηρικτικά και όχι να αλλοιώνει τον χαρακτήρα του κρασιού.
Βασιλική, πώς μοιράζονται οι ρόλοι μεταξύ σας στην καθημερινότητα;
Σε κάθε καράβι υπάρχει ο καπετάνιος και δίπλα του οι πολύτιμοι ναύτες του έτσι συμβαίνει και στο οινοποιείο μας.
Ο πατέρας μας είναι βράχος πάντα εκεί με την πολύτιμη εμπειρία του, για να παρακολουθεί, να καθοδηγεί και πολλές φορές να διορθώνει πράγματα και καταστάσεις που μπορεί σε εμάς να ξεφύγουν. Επίσης, είναι ο αμπελουργός της οικογένειας και έχει αφιερώσει ουσιαστικά τη ζωή του στο αμπέλι.
Η μητέρα μας, Αγελλική, μαζί με τον πατέρα μας, είναι οι άνθρωποι που δημιούργησαν το οινοποιείο μας και έβαλαν τα θεμέλια για ότι υπάρχει σήμερα. Είναι η ήρεμη δύναμη του οινοποιείου μας, ένας άνθρωπος που δε φαίνονται πάντα μπροστά, αλλά χωρίς εκείνη τίποτα δε θα μπορούσε να λειτουργήσει με ακρίβεια. Αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινότητας του οινοποιείου και κυριολεκτικά είναι η πρώτη που θα έρθει το πρωί και πολλές φορές η τελευταία που θα φύγει το απόγευμα. Βρίσκεται καθημερινά δίπλα μας σε όλα με την ίδια δύναμη, αγάπη και αφοσίωση από τα πρώτα δύσκολα χρόνια του οινοποιείου μέχρι και τη σημερινή του εξέλιξη.
Η Ευαγγελία είναι η οινολόγος του Κτήματος και έχει αναλάβει το επιστημονικό και παραγωγικό κομμάτι του οινοποιείου μας δουλεύοντας κάθε στάδιο της οινοποίησης με μεγάλη προσήλωση και ευθύνη. Είναι από τους ανθρώπους που ζουν πραγματικά τον τρύγο και την παραγωγή με όλη τους την ψυχή. Μαζί με τη μητέρα μας οργανώνουν και επιβλέπουν την παραγωγή, την εμφιάλωση και την τυποποίηση των κρασιών μας.
Εγώ ασχολούμαι κυρίως με το διοικητικό, εμπορικό και επισκέψιμο κομμάτι του οινοποιείου, το οποίο αποτελεί ένα πολύ σημαντικό μέρος της καθημερινότητάς μας, καθώς είμαστε το πρώτο επισκέψιμο οινοποιείο στη Νεμέα και από τα πρώτα στην Ελλάδα ήδη από τη δεκαετία του 1990.
Παράλληλα, μαζί με την Ευαγγελία ασχολούμαστε ενεργά και με την προώθηση και την πώληση των κρασιών μας, τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό, συνεχίζοντας ουσιαστικά αυτό που ξεκίνησαν οι γονείς μας, οι οποίοι ταξίδευαν αδιάκοπα για να συστήσουν το Αγιωργίτικο μέσα από τα κρασιά μας, γιατί πιστεύουμε πως πίσω από κάθε φιάλη δε βρίσκεται μόνο ένα προϊόν, αλλά μια ολόκληρη ιστορία, που μπορούν να αφηγηθούν καλύτερα μόνο οι άνθρωποί του.
Αν και είναι πολύ σημαντικό σε μια οικογενειακή επιχείρηση να υπάρχουν ξεκάθαροι ρόλοι και αρμοδιότητες, είμαστε πάντα εκεί ο ένας για τον άλλο. Όποτε χρειαστεί, ο ένας βοηθά τον άλλον χωρίς δεύτερη σκέψη. Και αυτό είναι ίσως η μεγαλύτερη τύχη και δύναμη μιας οικογενειακής επιχείρησης.
Υπάρχουν διαφωνίες ανάμεσα σας; Αν ναι, πώς τις διαχειρίζεστε;
Φυσικά και υπάρχουν διαφωνίες καθημερινά. Όταν άνθρωποι με έντονη προσωπικότητα, όραμα, όρεξη και κοινό πάθος εργάζονται καθημερινά μαζί, είναι απόλυτα λογικό να έχουν διαφορετικές απόψεις και πολλές φορές να έρχονται σε αντιπαράθεση. Εγώ αυτό το βρίσκω υγιές και δημιουργικό παράλληλα. Όμως πάντα στο τέλος, μέσα από συζητήσεις και σκέψη θα βρεθεί η χρυσή τομή γιατί όλοι υπηρετούμε τον ίδιο σκοπό για το καλό του οινοποιείου μας.
Χρειάζεται να βάλεις τον εγωισμό σου στην άκρη να πάρεις λίγο χρόνο και απόσταση από το πρόβλημα, ώστε να μπορέσεις να το δεις πιο καθαρά. Με ήρεμη σκέψη και καθαρό μυαλό, πάντα βρίσκεται η σωστή λύση και παίρνεται η καλύτερη απόφαση για όλους. Άλλωστε, αυτό σημαίνει ομάδα και θεωρώ πως εμείς τόσο ως οικογένεια όσο και ως συνεργάτες, αυτό το έχουμε κατακτήσει.
Για εσένα Ευαγγελία, πώς είναι να δουλεύετε μαζί ως οικογένεια;
Είναι κάτι πολύ βαθύ και συγκινητικό, γιατί πίσω από κάθε κρασί υπάρχουν κοινές μνήμες, κόπος, αγωνία και αγάπη. Υπάρχουν στιγμές έντασης, όπως σε κάθε οικογενειακή επιχείρηση, αλλά υπάρχει και μια βαθιά σύνδεση που μας κρατά ενωμένους. Το πιο όμορφο είναι ότι μοιραζόμαστε το ίδιο πάθος και βλέπουμε καθημερινά το έργο μας να εξελίσσεται μέσα από τις διαφορετικές γενιές της οικογένειας.
Γιώργο, τι διαφορετικό φέρνει η νέα γενιά στο οινοποιείο;
Η νέα γενιά σπούδασε το αμπέλι και το κρασί, ταξιδεύει πολύ σε άλλες αμπελοοινικές περιοχές μεταφέροντας τεχνογνωσία και καινούργιες ιδέες που, είτε έχουν εφαρμογή στο δικό μας μικρόκλιμα, είτε όχι. Αλλά σίγουρα προχωρούν τα πράγματα πολύ πιο γρήγορα από τη δική μας γενιά. Είμαι πολύ σίγουρος ότι σε λίγα χρόνια θα δοκιμάσουμε στη Νεμέα αλλά και σε όλη την Ελλάδα κρασιά που δεν τα είχαμε φανταστεί.
Πώς νιώθεις βλέποντας τις κόρες σου να συνεχίζουν το έργο σου;
Φυσικά νιώθω χαρά και ευγνωμοσύνη που πίστεψαν στη γη και στο Αγιωργίτικο, και εν τέλει σ΄αυτό που αγωνιστήκαμε με τη μητέρα τους, να ξεκινήσουμε και να το φτάσουμε ως εδώ. Τις βλέπω πλέον να λειτουργούν μέσα στ’ αμπέλια και στο οινοποιείο με τόση άνεση που το μέλλον είναι προδιαγεγραμμένο. Όταν δεν περιγράφουν τα αμπελοτόπια και τα κρασιά μας δεν κρύβεται με τίποτα η υπερηφάνεια που νιώθω και ένα δάκρυ κυλάει από τα ματιά μου.
Ποια είναι η σχέση σου με το Αγιωργίτικο και τι ιδιαίτερο έχουν τα 150 στρέμματα γύρω από το οινοποιείο σας;
Η σχέση μου με το Αγιωργίτικο είναι σχεδόν ερωτική. Είναι η ζωή μου και γι’ αυτό μιλάω και γράφω μόνο γι’ αυτό. Μεγάλωσα μαζί του προσπαθώντας για την εξέλιξη του. Είχα μεγάλες χαρές από αυτό, μετάλλια από όλο τον κόσμο αλλά και στεναχώριες. Ακόμα και καταθλιπτικές χρονιές, όταν υπήρχαν ζημίες και έπρεπε να περιμένω την επόμενη χρονιά. Ζημιές είτε από φυσική καταστροφή είτε από δικές μου παρεμβάσεις που δε βγήκαν τελικά. Όπως και να έχει λοιπόν, από αυτή τη δυνατή και ουσιαστική σχέση αυτό που παράγεται είναι κάτι πολύ παραπάνω από κρασί, είναι μια γιορτή της πολιτιστικής μας κληρονομιάς και της μεγάλης μας αγάπης για το Αγιωργίτικο και τη γη της Νεμέας.
Δίπλα στο οινοποιείο είναι το μεγαλύτερο ενιαίο αμπελοτόπι του Κτήματος. Το έδαφος του είναι άργιλος με μεγάλο ποσοστό από πέτρες και άμμο. Έχει κλίση 12%, αλλά αυτό που το κάνει ακόμα πιο ξεχωριστό, είναι η ακατάπαυστη ροή αέρα από τη θάλασσα του Κορινθιακού κόλπου, που κατακλύζει την κοιλάδα της Αρχαίας Νεμέας κάθε μέρα, κάθε ώρα και καταλήγει σ αυτό. Κάτι τέτοιο είναι ιδιαίτερα ευνοϊκό και δημιουργεί ένα μικροκλίμα που αφενός εξασφαλίζει συνθήκες υγιεινής στο αμπέλι εξουδετερώνοντας την υγρασία και αφετέρου το δροσίζει το καλοκαίρι κατεβάζοντας τη θερμοκρασία στο σημείο.
Είναι ένα από τα καλύτερα αμπελοτόπια της Ζώνης και εκεί παράγουμε το AMMOS TERRA LEONE και ΤΟ ΚΤΗΜΑ ΠΑΛΥΒΟΥ, τις δύο ετικέτες Oνομασίας Προέλευσης ΝΕΜΕΑΣ του Κτήματος.
Υπάρχει κάποια χρονιά - ορόσημο που θυμάσαι έντονα;
Θα μπορούσα να αναφέρω πολλές χρονιές είτε για τις καλές τους επιδόσεις ή το αντίθετο. Θα πω όμως για μια που μου έρχεται τώρα εύκολα στο μυαλό από την οποία προέκυψε ένα Αγιωργίτικο με εξαιρετική ισορροπία έντονο φρούτο συμπυκνωμένα αρώματα και ικανότητα μεγάλης παλαίωσης, αναφέρομαι τη χρονιά του 2018.
Βασιλική, πώς βλέπεις το μέλλον της ελληνικής οινοποιίας με το γεγονός ότι αλλάζουν οι συνήθειες των καταναλωτών σε ότι αφορά το αλκοόλ;
Οι συνήθειες των καταναλωτών πράγματι αλλάζουν και θεωρώ πως οι οινοποιοί οφείλουμε να ακούσουμε αυτές τις αλλαγές και να προσαρμοστούμε στη νέα εποχή καθώς ειδικότερα οι νεότερες γενιές παγκοσμίως, πλέον δίνουν μεγαλύτερη σημασία στην ποιότητα ζωής και στη συνειδητή κατανάλωση.
Παρόλα αυτά, δεν πιστεύω πως ο κόσμος σταματά να αγαπά το κρασί. Πιστεύω πως απλά αλλάζει τον τρόπο με τον οποίο επιλέγει να το απολαμβάνει. Σίγουρα, ως κλάδος θα χρειαστεί να εξελιχθούμε και να δημιουργήσουμε νέα προϊόντα που να ανταποκρίνονται στις ανάγκες της εποχής.
Θεωρώ πως θα δούμε νέες προσεγγίσεις και κρασιά με χαμηλότερο αλκοόλ όμως πάντα θα υπάρχει το κοινό που θα αναζητά τα μεγάλα κρασιά με χαρακτήρα και ταυτότητα που θα αντέχουν στον χρόνο για τα οποία υπάρχουν συγκεκριμένες προδιαγραφές και φιλοσοφία πίσω από τη δημιουργία τους και που δεν μπορείς να επέμβεις. Οι άνθρωποι σήμερα δεν αναζητούν την ποσότητα αλλά την ποιότητα. Τα μεγάλα κρασιά θα συνεχίσουν να υπάρχουν, γιατί το καλό κρασί δεν είναι μόδα είναι διαχρονική αξία, πολιτισμός, ιστορία, γη και συναίσθημα.
Ευαγγελία, τι σημαίνει για εσένα «καλό κρασί» και πως αντιμετωπίζεις μια δύσκολη χρονιά στην παραγωγή;
Για μένα καλό κρασί είναι ένα κρασί με ισορροπία, καθαρότητα και αυθεντική έκφραση του terroir. Ένα κρασί που έχει ενέργεια, εξέλιξη και χαρακτήρα χωρίς υπερβολές. Αυτό το κρασί που χωρίς να το ρωτήσεις σου λέει μόνο του μια ιστορία. Οι δύσκολες χρονιές είναι ίσως οι πιο απαιτητικές αλλά και οι πιο διδακτικές. Σε αναγκάζουν να είσαι πιο προσεκτικός στον αμπελώνα και πιο ακριβής στις αποφάσεις σου. Η εμπειρία, η παρατήρηση και η προσαρμοστικότητα είναι καθοριστικές για να μπορέσεις να αναδείξεις το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα κάθε χρονιάς.
Ποια είναι τα όνειρά σου για το Κτήμα Παλυβού;
Το όνειρό μας είναι το Κτήμα Παλυβού να συνεχίσει να εξελίσσεται χωρίς να χάσει ποτέ τον οικογενειακό του χαρακτήρα, αλλά και την ποιότητα του. Θέλουμε τα κρασιά μας να ταξιδεύουν όλο και περισσότερο στο εξωτερικό και να εκπροσωπούν με αξιοπιστία τη Νεμέα και το ελληνικό κρασί. Παράλληλα, θέλουμε το οινοποιείο να παραμένει ένας χώρος ζεστός και ανοιχτός, όπου ο κόσμος δε δοκιμάζει απλώς κρασί αλλά βιώνει μια αληθινή εμπειρία φιλοξενίας και σύνδεσης με τον τόπο.
Γιώργο, αν γύριζες πίσω τα χρόνια τι θα ήθελες να πεις στον νεότερο εαυτό σου όταν ξεκινούσες;
Ένα πράγμα θα άλλαζα και θα μιλήσω με δωρικό τρόπο, θα μείωνα τον εγωισμό μου και θα δεχόμουν από νωρίς τις συμβουλές που πολλές φορές τις πλήρωνα κιόλας. Ιδιαίτερα αυτές που αφορούσαν το αμπέλι και την καλλιέργεια του.
Και τώρα απευθύνομαι και στα κορίτσια. Δώστε μου μια εικόνα από ένα οικογενειακό τραπέζι όπου όλα τα μέλη της οικογένειας έχουν σχέση με το κρασί. Τι μαγειρεύετε, τι πίνετε;
Ευαγγελία: Τα οικογενειακά τραπέζια για εμάς έχουν πάντα έντονο συναίσθημα, γιατί είναι οι στιγμές που σταματούν όλα και βρισκόμαστε πραγματικά μαζί. Αγαπάμε πολύ τα μαγειρευτά, ειδικά ένα κοκκινιστό ή αρνάκι στον φούρνο με πατάτες, φαγητά που θυμίζουν σπίτι, Κυριακή και οικογένεια. Συνήθως τα συνοδεύουμε με ένα Αγιωργίτικο από τη Νεμέα, γιατί έχει αυτή τη ζεστασιά, τη γενναιοδωρία και το βάθος που ταιριάζει απόλυτα με την ατμόσφαιρα του οικογενειακού τραπεζιού.
Βασιλική: Εγώ θα ξεκινήσω από το κρασί και μετά θα επιλέξω το φαγητό, οπότε θα αντιστρέψω λίγο την ερώτηση. Το αγαπημένο μου κρασί είναι το Terra Leone Ammos, η Premium Νεμέα μας, ένα κρασί με βάθος, χαρακτήρα και έντονο συναισθηματικό δέσιμο για εμένα. Και αν έπρεπε να το συνδυάσω με ένα αγαπημένο οικογενειακό φαγητό, αυτό θα ήταν το κοκκινιστό μοσχαράκι γιουβέτσι της μαμάς μου που όποτε το φτιάχνει μοσχοβολάει όλο το σπίτι γλυκά μπαχαρικά. Το καλό κρασί, άλλωστε, δε θέλει απαραίτητα περίπλοκες γεύσεις, θέλει φαγητά με ψυχή και ανθρώπους που αγαπούν να τα απολαμβάνουν μαζί.
Διάβασε ακόμη:
