Βγαίνει τον Σεπτέμβριο και διατηρείται ως την άνοιξη. Γίνεται με χίλιους τρόπους, αλμυρή και γλυκιά. Γιατί η κολοκύθα, δεν είναι μόνο μία! Κάθε γωνιά της Ελλάδας την καλλιεργεί στα καλοκαιρινά μποστάνια, περιμένοντας να ωριμάσει, από ένα τρυφερό, πράσινο κολοκυθάκι, μέχρι να φουσκώσει, να πάρει το ιδιαίτερο σχήμα της και το βαθύ πορτοκαλένιο χρώμα της, που μέσα στο σκληρό του κέλυφος κρύβει ένα από τα πιο δροσερά λαχανικά του φθινοπώρου και του χειμώνα.
Στην πατρίδα μας, καλλιεργούμε δεκάδες διαφορετικές ποικιλίες κολοκύθας. Οι πιο συχνές, είναι η γλυκοκολοκύθα της οικογένειας Cucurbita, η νεροκολοκύθα και τα φλασκιά, αυτές οι μινιατούρες κολοκύθας σε διάφορα απίθανα χρώματα και σχέδια που καλλιεργούνται μόνο για διακοσμητικούς λόγους. Η κολοκύθα μας ήρθε από την Αμερική, από το Μεξικό και τις Άνδεις, με την ανακάλυψη του Νέου Κόσμου, τον 15ο και τον 16ο αιώνα. Εκεί καλλιεργείται εδώ και 10.000 χρόνια. Η βασίλισσα του Halloween, κρύβει στη σκαλισμένη κοιλιά της το φως που προστατεύει από τα κακά πνεύματα.
Τρώγε άφοβα!
Με μόνο 20-26 θερμίδες στα 100 γρ. η κολοκύθα είναι η νόστιμη φίλη κάθε σωστής διατροφής. Θερμίδες δυσανάλογες με τη μεγάλη θρεπτική της αξία, που όλα τα περιέχει: κάλιο, πρωτεϊνη, β-καροτένιο που βοηθά στην αντιοξείδωση, βιταμίνες Ε, Β και C, μέταλλα και ιχνοστοιχεία
Ποια να προτιμήσω;
Όλες έχουν το ρίσκο τους, σαν τα καρπούζια. Ποτέ δεν ξέρεις τι κρύβουν στην ψυχή τους, αν δεν τις… σφάξεις. Η καλή κολοκύθα έχει σκληρό περίβλημα, δροσερή και σφιχτή σάρκα και το βασικότερο: τη λεπτή, φίνα ευωδιά της, που μυρίζει χειμώνα και που δυστυχώς, δεν διαθέτουν όλες οι κολοκύθες.
Από την πείρα μου θα σου πω πως οι πιο σίγουρες, αυτές που πραγματικά πάντα μοσχοβολούν, είναι οι μικρές που βρίσκεις στην αγορά, της ποικιλίας Jack Be Little ή Pomme d’or (Χρυσό Μήλο), αυτές που οι Άγγλοι λένε butternut. Επιπλέον, είναι ιδανικές για μια οικογενειακή ή ατομική μαγεριά και δεν σου βάζουν ποτέ το πρόβλημα τι να κάνεις με όση περίσσεψε και τέλος, μεταφέρονται εύκολα ενώ η μεγάλη απαιτεί μπράτσα στο κουβάλημα.
Στην αγορά θα βρεις έτοιμη κομμένη κολοκύθα, ελαφρώς βρασμένη σε κενό αέρος. Είναι ευκολία, αλλά δυστυχώς, δεν έχει καμία γεύση και σίγουρα δεν ενδείκνυται για ψήσιμο στο φούρνο ή για να κάνεις γλυκιά κολοκυθόπιτα, αφού περιέχει πολύ νερό.
Και τώρα, ποιος θα την κόψει;
Το μοναδικό μεγάλο πρόβλημα μιας κολοκύθας, μετά το κουβάλημα, είναι το κόψιμο και ο τεμαχισμός της. Για το κόψιμο μιας μεγάλης κολοκύθας, χρειάζεται οπωσδήποτε πολύ κοφτερό, μεγάλο μαχαίρι. Υπάρχει όμως και ο έξυπνος τρόπος που είναι και ο νοστιμότερος: Πλένεις εξωτερικά την κολοκύθα και τη βάζεις ολόκληρη στον φούρνο, στους 180°C. Η κολοκύθα αν και σκληρή μαλακώνει γρήγορα και σε αυτή την περίπτωση, επειδή θα μαγειρευτεί, δεν τη θέλεις εντελώς μαλακή.
Εναλλακτικά, την κόβεις στη μέση. Έτσι καθαρίζεται σαν πεπόνι, ευκολότατα και επιπλέον νοστιμίζει, γίνεται πιο γλυκιά και ασύγκριτα πιο αρωματική.
Αν σου περισσέψει, την αποθηκεύεις στην κατάψυξη σε σακουλάκια, αφού πρώτα την αφήσεις μια ώρα στο σουρωτήρι να βγάλει τα υγρά της.
Σε συνταγές που τη ζητούν ωμή, όπως στις πίτες, σε κεφτέδες, στο φούρνο ή σε συνταγές με κρέας, θα επιλέξεις τη μικρή που λέγαμε. Τριμμένη στον τρίφτη, αποθηκεύεται επίσης πιο εύκολα στην κατάψυξη.
Γενικότερα, η κολοκύθα θέλει στράγγισμα στο σουρωτήρι για λίγη ώρα, πιεσμένη με κάτι βαρύ, πριν την οποιαδήποτε χρήση της.
Η αλμυρή εκδοχή της
Η κολοκύθα, γίνεται τα πάντα: κεφτεδάκια όπως την κάνουν στην Καλαμάτα, τάρτα, πίτα, κάνει μια από τις νοστιμότερες σούπες βελουτέ, ψητή στον φούρνο σαν πατάτα ή μαζί με πατάτα λαδορίγανη. Επίσης, συνοδεύει αντί για πατάτα στην κατσαρόλα το χοιρινό, το μοσχάρι ή το κοτόπουλο, ενώ ψητή γίνεται νοστιμότατη ζεστή σαλάτα. Κάνει επίσης πεντανόστιμο ριζότο και μακαρονάδα, γίνεται σουφλέ και γκρατέν, αλλά και πουρές.
Ανάμεσα στο γλυκό και το αλμυρό, η κολοκύθα είναι ένα λαχανικό που λατρεύει τα μπαχαρικά και τα μυρωδικά. Ο δυόσμος είναι ο καλύτερός της φίλος, μετά έρχεται το φρέσκο φασκόμηλο και ο μαϊντανός αλλά δεν λέει όχι και στον άνηθο και το φρέσκο κόλιανδρο. Αγαπά όλα τα θυμάρια και το πορτοκάλι και με φρέσκο τζίντζερ κάνουν κολλητή παρέα.
Από μπαχαρικά, της ταιριάζει η κανέλα, το γαρίφαλο με μέτρο, ο αστεροειδής γλυκάνισος, το κάρι, το μοσχοκάρυδο, ο κουρκουμάς, ο τριμμένος κόλιανδρος και το κάρδαμο αλλά και οι σταφίδες.
Από τυριά προτιμά το μανούρι, το ανθότυρο και τη φέτα σε λογικές, ήπιες δόσεις.
Στη Νότια Αφρική, κάνουν με την κολοκύθα ένα Χριστουγεννιάτικο φαγητό, το bobotie, που μπορεί να ζηλέψεις: μαγειρεύουν το κρέας με κρεμμύδι, σκόρδο και μπαχαρικά σε μπουκιές και μετά το βάζουν με τη σάλτσα του μέσα σε μια κουφωμένη κολοκύθα, μαζί με τη σάρκα της κομμένη σε κυβάκια. Ολόκληρη μπαίνει στο φούρνο και σερβίρεται εντυπωσιακά στο τραπέζι.
Ο πιο γρήγορος και απλός τρόπος για να τη γευτείς
- Σε ζεστή σαλάτα, τη σοτάρεις με ελαιόλαδο στο τηγάνι μέχρι να μαλακώσει χωρίς όμως να λιώσει και τη σερβίρεις με τριμμένη φέτα, ελαιόλαδο και όποιο φρέσκο μυρωδικό ή μπαχαρικό σου ταιριάζει. Το ελαιόλαδο στο σοτάρισμα της ταιριάζει. Το αγελαδινό ή το κατσικίσιο βούτυρο, απλά την απογειώνουν!
- Με τον ίδιο τρόπο, σοτέ στο τηγάνι, φτιάχνει το πιο γρήγορο συνοδευτικό για ένα ψητό κοτόπουλο ή κρέας.
- Την ψήνεις στο φούρνο σε μεγάλες μπουκιές με αλάτι και ελαιόλαδο μέχρι να ροδίσει και κάνεις σαλάτα, με λαδολέμονο, ανθότυρο και ψιλοκομμένο μαϊντανό.
- Ψημένη στο φούρνο, γίνεται και ωραιότατος πιρουνάτος πουρές με τριμμένη φέτα.
- Οι κλασικές πατάτες στο φούρνο αποκτούν άλλο ενδιαφέρον αν τους προσθέσεις κομμάτια κολοκύθα και πιο πολλά μπαχαρικά.
- Σοταρισμένα κυβάκια κολοκύθια που θα ανακατέψεις με οποιοδήποτε ζυμαρικό στο τηγάνι, προσθέτοντας τελευταία στιγμή τριμμένο καπνιστό τυρί, μαϊντανό και τριμμένα φουντούκια, θα σου φτιάξουν στη στιγμή, μια μακαρονάδα του ονείρου.
- Μαγειρεύεται γρήγορα και νοστιμότατα κοκκινιστή, με κρεμμύδι, σκόρδο, λίγη ντομάτα και μαϊντανό στο τελείωμα. Μπορείς στο τέλος να της προσθέσεις σταφίδες και τριμμένο αμύγδαλο.
Η κολοκύθα στα γλυκά
Η παράδοσή μας την τιμά με μια νοστιμότατη γλυκιά πίτα, που άλλοτε σιροπιάζεται και άλλοτε όχι. Με την ίδια γέμιση φτιάχνεις και μικρά πιτάκια ή φτιάχνεις τηγανίτες περιχυμένες με μέλι.
Η κολοκύθα μπαίνει στη γλυκιά τάρτα, στο κέικ, γίνεται γλυκό του κουταλιού και μπουγάτσα. Στη γλυκιά της εκδοχή, η κολοκύθα αποζητά με πάθος κανέλα και γαρίφαλο ή αστεροειδή γλυκάνισο.
Ταιριάζει ιδανικά με καρύδια αλλά της πάει και το αμύγδαλο και το φουντούκι.
Δες εδώ 34 γλυκές και αλμυρές συνταγές με κολοκύθα που αξίζει να φτιάξεις τώρα
