Η διεθνής αναγνώριση ενός κρασιού δεν είναι ποτέ αποτέλεσμα μόνο μιας καλής χρονιάς ή μιας επιτυχημένης οινοποίησης. Είναι η κορύφωση μιας μακράς διαδρομής που ξεκινά από το αμπέλι, περνά από τη γνώση, την εμπειρία και την αφοσίωση του ανθρώπου που το φροντίζει και καταλήγει στο ποτήρι.
Αυτή ακριβώς τη διαδρομή επιβραβεύει το χρυσό μετάλλιο που απέσπασε πρόσφατα το Ασύρτικο του Νησιού 2022 του Οινοποιείου Moraitico, του Γιώργου Μωραϊτη, στον διεθνούς κύρους διαγωνισμό Concours Mondial Bruxelles. Πρόκειται για έναν από τους σημαντικότερους θεσμούς αξιολόγησης κρασιού παγκοσμίως, όπου χιλιάδες οίνοι δοκιμάζονται κάθε χρόνο ανώνυμα από διεθνή επιτροπή ειδικών.
Για τον Γιώργο Μωραΐτη, όμως, η διάκριση δεν αποτελεί τον τελικό προορισμό. Είναι μια επιβεβαίωση ότι η καθημερινή παρουσία στο αμπέλι, η επιμονή στη λεπτομέρεια και ο σεβασμός στον χαρακτήρα κάθε ποικιλίας μπορούν να γεννήσουν κρασιά με διεθνή απήχηση. Άλλωστε, όπως λέει και ο ίδιος, το καλό κρασί δεν γεννιέται στο οινοποιείο αλλά στο αμπέλι. Εκεί όπου βρίσκεται σχεδόν κάθε ξημέρωμα, παρακολουθώντας από κοντά τα κλήματα που αντιμετωπίζει σαν ζωντανούς οργανισμούς, με τις δικές τους ανάγκες και ιδιοτροπίες.
Στη συζήτησή μας μιλά για το βραβευμένο Ασύρτικο, για τη μοναδική σχέση της ποικιλίας με το κυκλαδίτικο τοπίο, τη θαλάσσια αύρα και την ξερική καλλιέργεια, αλλά και για τη βαθιά πίστη του στις δυνατότητες του παριανού αμπελώνα. Παράλληλα, ανατρέχει στη μακραίωνη αμπελουργική ιστορία του νησιού, εξηγεί γιατί θεωρεί ότι το χαρμάνι υπήρξε διαχρονικά η σοφότερη επιλογή των παλιών οινοποιών και εκφράζει τον προβληματισμό του για το μέλλον της αμπελοκαλλιέργειας στις Κυκλάδες, καθώς ο τουρισμός απομακρύνει ολοένα και περισσότερους νέους από τη γη.
Με αφορμή μια σημαντική διεθνή διάκριση, η συζήτηση εξελίσσεται σε μια κατάθεση ψυχής για το κρασί, την Πάρο και την αδιάκοπη σχέση ενός ανθρώπου με τον αμπελώνα που υπηρετεί μια ολόκληρη ζωή.
Ποια ήταν η πρώτη σου αντίδραση όταν έμαθες ότι το Ασύρτικό σου κέρδισε το χρυσό μετάλλιο στο Παρίσι;
Ήταν κάτι που, κατά βάθος, το περιμέναμε. Το συγκεκριμένο Ασύρτικο είχε κερδίσει όλους όσους το είχαν δοκιμάσει. Ακόμη και εμείς στο οινοποιείο είχαμε σταματήσει να πίνουμε τα υπόλοιπα κρασιά μας και πίναμε σχεδόν αποκλειστικά αυτό. Έβλεπες ότι είχε κάτι ξεχωριστό. Οπότε, όταν ήρθε η διάκριση, δε μας αιφνιδίασε.
Δηλαδή περίμενες ακόμη και το χρυσό μετάλλιο;
Ναι, το περίμενα.
Τι σημαίνει αυτή η διάκριση για σένα, τόσο ως οινολόγο όσο και ως άνθρωπο που έχει μεγαλώσει μέσα στους αμπελώνες της Πάρου;
Είναι μια μεγάλη επιβράβευση του κόπου και της καθημερινής προσπάθειας. Όταν δουλεύεις κάθε μέρα μέσα στο αμπέλι, μια τέτοια διάκριση σου δίνει δύναμη να συνεχίσεις με ακόμη μεγαλύτερο πάθος. Σου υπενθυμίζει ότι αξίζει να αφιερώνεις χρόνο στο αμπέλι, γιατί εκεί ξεκινούν όλα.
Νιώθεις ότι βραβεύτηκε μόνο ένα κρασί ή συνολικά ο παριανός αμπελώνας;
Πιστεύω ότι αυτή η διάκριση αφορά συνολικά τον παριανό αμπελώνα. Η Πάρος έχει τεράστιες δυνατότητες. Άλλωστε, από την αρχαιότητα αναφέρεται ότι ολόκληρο το νησί ήταν ένα απέραντο αμπέλι, από τη θάλασσα μέχρι τις κορυφές των βουνών. Αυτό από μόνο του λέει πολλά για την ιστορία και τη δυναμική του τόπου.
Τότε καλλιεργούνταν κυρίως η Μονεμβασιά και η Μανδηλαριά;
Καλλιεργούνταν πολλές ποικιλίες. Η Μανδηλαριά ξεχώριζε επειδή είχε μεγάλη παραγωγή, έντονο χρώμα, τανίνες και όλα εκείνα τα χαρακτηριστικά που την έκαναν κατάλληλη για εξαγωγές. Παράλληλα όμως, οι παλιοί οινοποιοί, όπως και ο παππούς μου, καλλιεργούσαν πολλές διαφορετικές ποικιλίες.
Τι κρατάς από τη σοφία εκείνων των ανθρώπων;
Ότι σχεδόν ποτέ δεν βασίζονταν σε μία μόνο ποικιλία. Δημιουργούσαν πάντα χαρμάνια. Είχαν καταλάβει πως καμία ποικιλία δεν μπορεί να τα προσφέρει όλα - σώμα, αρώματα, οξύτητα, δυνατότητα παλαίωσης και πολυπλοκότητα μαζί. Η μία συμπληρώνει την άλλη. Το έχω διαπιστώσει και ο ίδιος μέσα από την εμπειρία μου.
Τι πιστεύεις ότι έκανε το συγκεκριμένο Ασύρτικο να ξεχωρίσει ανάμεσα σε τόσες συμμετοχές από όλο τον κόσμο;
Δεν μπορώ να γνωρίζω τι είχαν να παρουσιάσουν τα υπόλοιπα κρασιά του διαγωνισμού. Εκείνο όμως που μπορώ να πω είναι ότι το δικό μας Ασύρτικο είχε εξαιρετικά σύνθετο αρωματικό χαρακτήρα. Έβγαζε νότες από κίτρο, λεμόνι και γενικότερα εσπεριδοειδή με έναν τρόπο που πραγματικά εντυπωσίαζε. Παράλληλα διέθετε τη χαρακτηριστική οξύτητα της ποικιλίας, αλλά ταυτόχρονα είχε όγκο, ισορροπία και διάρκεια. Ήταν ένα κρασί ολοκληρωμένο.
Ήταν η σοδειά του 2022. Το κρασί όμως κυκλοφόρησε αφού πρώτα παλαίωσε. Τι σου έδωσε αυτή η επιλογή;
Ναι, ήταν η εσοδεία του 2022 και έμεινε αρχικά αρκετούς μήνες σε βαρέλι και στη συνέχεια, παρέμεινε για μεγάλο χρονικό διάστημα στη φιάλη πριν κυκλοφορήσει. Η παλαίωση βοήθησε να αναδειχθούν τα δευτερογενή αρώματα. Τα πρωτογενή αρώματα του Ασύρτικου υποχώρησαν και στη θέση τους εμφανίστηκε μεγαλύτερη πολυπλοκότητα. Εμπλουτίστηκε τόσο ο αρωματικός χαρακτήρας όσο και το σώμα του κρασιού και απέκτησε μια πιο ολοκληρωμένη προσωπικότητα.
Πόσο απαιτητική είναι η καλλιέργεια του Ασύρτικου στην Πάρο; Ποιες δυσκολίες καλείσαι να αντιμετωπίσεις κάθε χρόνο;
Το Ασύρτικο είναι μια ποικιλία που θέλει ιδιαίτερη φροντίδα. Δεν είναι δύσκολη στην καλλιέργεια, ειδικά στις συνθήκες της Πάρου, όμως απαιτεί να βρίσκεσαι συνεχώς δίπλα της. Έχει μικρή παραγωγή και χρειάζεται καθημερινή παρακολούθηση. Αν της αφιερώσεις τον χρόνο που ζητά, θα σε ανταμείψει.
Εσύ, πάντως, είσαι καθημερινά μέσα στο αμπέλι. Από τα ξημερώματα.
Αλλιώς δεν γίνεται. Πιστεύω πως το αμπέλι θέλει επαφή. Πρέπει να βρίσκεσαι εκεί πριν ακόμη ξημερώσει. Να το δεις και να σε «δει». Μόνο έτσι καταλαβαίνεις πραγματικά τι χρειάζεται.
Έχεις πει πολλές φορές ότι τα αμπέλια είναι σαν τα παιδιά σου.
Έτσι ακριβώς τα αισθάνομαι. Όσο περισσότερο χρόνο περνάς μαζί τους, τόσο περισσότερο σε ανταμείβουν.
Τα τελευταία χρόνια επενδύεις όλο και περισσότερο στο Ασύρτικο. Τι είναι αυτό που σε γοητεύει τόσο σε αυτή την ποικιλία;
Το Ασύρτικο καλλιεργείται στις Κυκλάδες εδώ και πάρα πολλά χρόνια. Αγαπώ όλες τις ποικιλίες, όμως η συγκεκριμένη έχει κάτι ξεχωριστό. Διαφέρει από τη Μονεμβασιά, το Αηδάνι ή τη Μανδηλαριά. Ακόμη και η εικόνα του αμπελιού σε κερδίζει. Ξεχωρίζει και είναι αυτό που σε ελκύει. Δηλαδή το φύλλο του, το χρώμα που αλλάζει, είναι πιο ανοιχτοπράσινο. Οι βλαστοί που πετάνε ανεξέλεγκτα και ατίθασα και δεν λυγάνε στον αέρα. Είναι αξιολάτρευτο να καλλιεργείς το Ασύρτικο ανάμεσα σε τόσες άλλες ποικιλίες.
Το Ασύρτικο της Σαντορίνης έχει γίνει γνωστό σε όλο τον κόσμο.
Βεβαίως. Τα πρώτα φυτά προήλθαν από την Ένωση Συνεταιρισμών Σαντορίνης. Από εκεί προμηθεύτηκα και το φυτικό υλικό που φύτεψα στους αμπελώνες μας.
Χρειάζεται υψόμετρο για να αποδώσει;
Όχι. Στα νησιά έχει αποδειχθεί ότι δεν χρειάζεται μεγάλο υψόμετρο. Αυτό που πραγματικά χρειάζεται είναι η θάλασσα.
Πιστεύεις ότι αυτή η αλμύρα περνάει και μέσα στο κρασί;
Αναμφίβολα. Το αλάτι που μεταφέρει ο αέρας επηρεάζει το αμπέλι και αυτό αποτυπώνεται και στο κρασί.
Τα αμπέλια σου ποτίζονται;
Όχι. Καλλιεργούνται ξερικά. Ειδικά το Ασύρτικο δεν χρειάζεται νερό.
Μια τόσο σημαντική διεθνής διάκριση μπορεί να ανοίξει νέες αγορές;
Πιστεύω πως ναι. Ένα βραβείο αυτού του επιπέδου σίγουρα βοηθά ένα κρασί να γίνει περισσότερο γνωστό.
Η κλιματική αλλαγή έχει επηρεάσει τον τρόπο που καλλιεργείς και οινοποιείς τα κρασιά σου;
Προσωπικά δεν έχω διαπιστώσει μεγάλες αλλαγές στις Κυκλάδες. Τι θα συμβεί στο μέλλον δεν γνωρίζω.
Τι σε ανησυχεί περισσότερο για το μέλλον του παριανού αμπελώνα;
Αυτό που με ανησυχεί περισσότερο είναι ότι οι νέοι άνθρωποι εγκαταλείπουν ολοένα και περισσότερο την αμπελοκαλλιέργεια λόγω του τουρισμού. Υπάρχει και το θέμα του νερού.
Αν ένας ξένος δοκίμαζε για πρώτη φορά το βραβευμένο Ασύρτικό σου, τι θα ήθελες να του αποκαλύψει για την Πάρο;
Θα ήθελα να αισθανθεί την αύρα του νησιού. Τη θαλασσινή ατμόσφαιρα, το φως και την αλμύρα.
Η σχέση της Πάρου με το κρασί έχει βαθιές ιστορικές ρίζες.
Βέβαια. Η ιστορία της αμπελουργίας στην Πάρο χάνεται μέσα στους αιώνες και αποτελεί πολύτιμη κληρονομιά.
Μετά από μια μεγάλη διεθνή διάκριση, υπάρχει κάποιο νέο όνειρο ή κάποιος νέος στόχος;
Δεν κυνηγάω τις διακρίσεις. Εκείνο που με ενδιαφέρει είναι να προσπαθώ κάθε χρόνο να φτιάχνω το καλύτερο δυνατό κρασί.
Θα ξαναστείλεις όμως κρασιά σε διαγωνισμούς;
Αυτό το αποφασίζουμε πάντα μετά την οινοποίηση. Κάθε εσοδεία είναι διαφορετική και η ίδια η χρονιά δείχνει ποιο κρασί αξίζει να εκπροσωπήσει το οινοποιείο.
Οινοποιείου Moraitico
Επαρχιακή οδός Νάουσας - Παροικιάς, Πάρος
Τηλέφωνο: 228-40.51.920
Διάβασε ακόμη: