Η περίοδος των διακοπών είναι ένα χρονικό διάστημα όπου οι διατροφικές συνήθειες μιας οικογένειας διαφοροποιούνται σημαντικά σε σχέση με ό,τι εφαρμόζεται στην οικογενειακή εστία. Οι καλές διατροφικές επιλογές ελαχιστοποιούνται εκτός σπιτιού με αποτέλεσμα η ποιότητα διατροφής να επηρεάζεται σημαντικά.
Τρόφιμα χαμηλής θρεπτικής αξίας τείνουν να καταναλώνονται από τα παιδιά σε μεγάλες ποσότητες. Και μπορούμε να διαχωρίσουμε αυτά τα τρόφιμα σε δύο κατηγορίες: αφενός μεν υπάρχουν τα κακής ποιότητας ενδιάμεσα σνακ και αφετέρου τα κακής ποιότητας κυρίως γεύματα.
Στην πρώτη κατηγορία ανήκουν τα παγωτά, τα κρουασάν, τα κουλουράκια και άλλα γλυκίσματα, τα πατατάκια και τα διάφορα αρτοσκευάσματα όπως οι τυρόπιτες. Σε αυτήν την κατηγορία ανήκουν και τα αναψυκτικά και τα ροφήματα υψηλής περιεκτικότητας σε ζάχαρη και λιπαρά, όπως η σοκολάτα και τα milkshakes. Στα κυρίως γεύματα, τα τηγανητά όπως οι πατάτες και τα θαλασσινά πρέπει να αποφεύγονται, όπως επίσης και τα φαγητά τύπου fast food, τα burgers και τα λιπαρά σάντουιτς, καθώς και οι μακαρονάδες με λιπαρές σάλτσες, σαν την καρμπονάρα και τα κρεατικά με υψηλή περιεκτικότητα σε λιπαρά, όπως η χοιρινή μπριζόλα και τα παϊδάκια.
Ποια τρόφιμα πρέπει να προτιμώνται;
Σε κάθε περίπτωση οι γονείς πρέπει να μεριμνούν ώστε τα παιδιά τους να έχουν πρόσβαση σε καλές τροφικές επιλογές. Κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού τα φρούτα και οι χυμοί προσφέρονται για πρόσληψη όλων των απαραίτητων βιταμινών και ιχνοστοιχείων για την υγιή ανάπτυξη των παιδιών. Συγκεκριμένα 2 ποτήρια φυσικού χυμού και 2 φρούτα πρέπει να καταναλώνονται από τα παιδιά σε καθημερινή βάση.
Το γάλα είναι επίσης απαραίτητο να καταναλώνεται σε ικανοποιητικές ποσότητες (τουλάχιστον 2 ποτήρια την ημέρα) ιδιαίτερα από παιδιά ηλικίας κάτω των 6 ετών. Πάντα στα κυρίως γεύματα θα πρέπει να υπάρχει διαθεσιμότητα σαλάτας, ώστε τα παιδιά να τρώνε έστω και μικρή ποσότητα λαχανικών κάθε μέρα.
Επιπλέον, οι γονείς θα πρέπει να παρέχουν καλές επιλογές τροφίμων στα ενδιάμεσα σνακ όπως κράκερ ή μπισκότα ολικής αλέσεως και γενικά τρόφιμα πλούσια σε φυτικές ίνες. Τέλος, να μην ξεχνάς ότι όπως και οι ενήλικες, έτσι και τα παιδιά χρειάζονται τουλάχιστον 6 ποτήρια νερό την ημέρα για να αποφύγουν τον κίνδυνο αφυδάτωσης.
Η αξία των ενδιάμεσων σνακ
Αναφορικά με την κατανάλωση ενδιαμέσων γευμάτων - σνακ, οι καλύτερες επιλογές για αντικατάσταση παγωτών είναι οι γρανίτες που περιέχουν πολύ λιγότερα λιπαρά. Επίσης, τα γλυκά θα πρέπει να αντικαθίστανται από μπάρες δημητριακών, μπισκότα ολικής αλέσεως ή σικάλεως, ζελέ φρούτων ή κρέμα καραμελέ ή γιαούρτι με φρούτα ή δημητριακά. Τα πατατάκια και οι τυρόπιτες μπορούν να αντικατασταθούν από ένα τοστ με τυρί, γαλοπούλα και ντομάτα, κράκερ σικάλεως και κριτσίνια σικάλεως.
Σε καμία περίπτωση βέβαια τα παραπάνω τρόφιμα δε χρειάζεται να αποκλείονται από τη διατροφή των παιδιών. Η κατανάλωση μιας τυρόπιτας την εβδομάδα, 100 γρ. πατατάκια την εβδομάδα και 1 παγωτό μέρα παρά μέρα είναι ποσότητες που δε βλάπτουν την υγεία των παιδιών και μπορούν να συμπεριλαμβάνονται στο πλαίσιο μιας ισορροπημένης διατροφής. Οι χυμοί εμπορίου μπορούν να συμπεριλαμβάνονται στη διατροφή των παιδιών καθώς αποτελούν μια εύκολη λύση, δεν περιέχουν λιπαρά και παρέχουν κάποιες βιταμίνες και ειδικά όταν χρησιμοποιούνται σε αντικατάσταση των αναψυκτικών, μπορούν να καταναλωθούν 1 φορά την ημέρα.
Τα αναψυκτικά από την άλλη είναι κενές θερμίδες, δεν περιέχουν καθόλου θρεπτικά συστατικά και βιταμίνες και καλό είναι να αποφεύγονται καθώς περιέχουν πολύ γλυκόζη (ζάχαρη) και όταν καταναλώνονται μειώνεται συνεπακόλουθα η πρόσληψη νερού. Ένα με δύο αναψυκτικά την εβδομάδα είναι ανεκτά στη διατροφή ενός παιδιού, αλλά σε ηλικίες κάτω των 6 ετών συστήνεται η πλήρης αποφυγή τους.
Η κατανάλωση ενδιαμέσων γευμάτων είναι σημαντική καθώς εάν τα παιδιά μένουν νηστικά για πολλές ώρες, οι μεταβολικές τους καύσεις μειώνονται και σχεδόν αναπόφευκτα καταναλώνονται μεγάλες ποσότητες φαγητού στα κυρίως γεύματα. Οι γονείς πρέπει να είναι οργανωμένοι στοιχειωδώς έτσι ώστε να παιδιά τους να τρώνε ένα ποιοτικό σνακ το αργότερο κάθε 3 ώρες (π.χ. φρούτα, χυμοί, κράκερ, κουλούρι Θεσσαλονίκης, δημητριακά).
Οι συνέπειες της κακής ποιότητας διατροφής
Σε περίπτωση που οι διακοπές και άρα η διατροφική αποδιοργάνωση διαρκούν μόνο για λίγες ημέρες, οι συνέπειες της κακής διατροφής δεν είναι εύκολα αντιληπτές πέρα από κάποια αδυναμία, έλλειψη συγκέντρωσης και πονοκεφάλους. Ωστόσο όταν οι διακοπές διαρκούν περισσότερο, η κακή ποιότητα διατροφής μπορεί να έχει σαν αποτέλεσμα την πρόσληψη βάρους και την έλλειψη βιταμινών και ιχνοστοιχείων (κυρίως εκφράζεται στο σίδηρο και το ασβέστιο).
Παρόλα αυτά το βασικότερο πρόβλημα είναι ότι τα παιδιά εκτίθενται σε πολύ λιπαρές ή γλυκιές γεύσεις, οι οποίες είναι πολύ πιο εύληπτες. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα οι πιο ήπιες γεύσεις όπως τα λαχανικά ή τα φρούτα να μην προκαλούν αίσθηση στα παιδιά. Ελλοχεύει λοιπόν ο κίνδυνος τα παιδιά να συνηθίσουν τα λιπαρά και γλυκά τρόφιμα λόγω της μεγάλης έκθεσης και να τα αποζητούν ακόμα και μετά το τέλος των διακοπών.
Άρα είναι σημαντικό ακόμα και κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού να υπάρχει ισορροπία στη διατροφή των παιδιών έτσι ώστε να μη διαταραχθεί η γενικότερη διατροφική ποικιλία. Ακόμα μεγαλύτερη σημασία έχει η παραπάνω παρατήρηση σε παιδιά ηλικίας έως 6 ετών που ακόμα διαμορφώνουν τις διατροφικές αρέσκειες και αποστροφές τους.
Πού τρώμε στις διακοπές;
Σε ό,τι αφορά τις επιλογές των κυρίως γευμάτων, έχει σημασία ο τόπος κατανάλωσης τους. Είναι βέβαιο ότι ένα εστιατόριο ή μια ταβέρνα παρέχει ένα ευρύτερο φάσμα από επιλογές πιάτων, όπου είναι δυνατόν να καταναλωθούν λαχανικά, μαγειρευτά ή ψητά φαγητά με μικρότερη περιεκτικότητα σε λιπαρά.
Τα ταχυφαγεία από την άλλη δεν παρέχουν ποικιλία φαγητών, με αποτέλεσμα τα παιδιά αλλά και οι ενήλικες να καταναλώνουν τηγανητά φαγητά, προπαρασκευασμένα προϊόντα χαμηλής θρεπτικής αξίας και υψηλής θερμιδικής πυκνότητας.
Είναι λοιπόν προτιμότερο να καταναλώνονται φαγητά σε κάποιο εστιατόριο με πιάτα κοτόπουλου, θαλασσινών, ψαριών και μαγειρευτών λαχανικών που αποτελούν ενδεδειγμένες λύσεις, παρά σε ένα ταχυφαγείο με burger ή σουβλάκια και πίτσες.
Διάβασε ακόμη: