Έχουμε συνηθίσει να ακούμε τη μαύρη σοκολάτα ως «υγείας» και η αλήθεια είναι πως την έχουμε στο μυαλό μας συνυφασμένη με κάτι πιο υγιεινό, σε σχέση με τη σοκολάτα γάλακτος. Ισχύει όμως αυτό, ή είναι απλά ένας μύθος;
Την απάντηση έδωσαν δύο ειδικοί, η Lauren Ball, καθηγήτρια Κοινοτικής Υγείας και Ευεξίας στο Πανεπιστήμιο του Κουίνσλαντ, και η Emily Burch, διαπιστευμένη διαιτολόγος και λέκτορας στο Πανεπιστήμιο Southern Cross, μέσα από άρθρο τους στο επιστημονικό περιοδικό The Conversation.
Πώς συγκρίνονται;
Η δημιουργία της σοκολάτας ξεκινά από τους κόκκους του κακάο. Είναι στην ουσία οι σπόροι του δέντρου Theobroma cacao, ενός τροπικού φυτού που προέρχεται από την Κεντρική και Νότια Αμερική. Η επεξεργασία του κόκκου δίνει δύο μέρη του καρπού, το στερεό κακάο (το πικρό μέρος) και το βούτυρο κακάο (το λιπαρό μέρος που δίνει στη σοκολάτα τη λεία υφή της).
Η σοκολάτα παρασκευάζεται στην ουσία από αυτά τα δύο, ενώ προστίθεται και ζάχαρη. Η σοκολάτα γάλακτος περιέχει επίσης σκόνη γάλακτος ή συμπυκνωμένο γάλα.
Ας δούμε τώρα κάποια ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του κάθε είδους σοκολάτας: η μαύρη σοκολάτα περιέχει συνήθως πολύ υψηλότερο ποσοστό στερεών κακάο, συνήθως 50-90%, ενώ η σοκολάτα γάλακτος περιέχει γενικά 20-30% στερεά κακάο, με το υπόλοιπο να αποτελείται κυρίως από γαλακτοκομικά συστατικά και ζάχαρη.
Ποια είναι τα διατροφικά οφέλη της κάθε σοκολάτας;
Επειδή η μαύρη σοκολάτα περιέχει περισσότερο στερεό κακάο από τη γάλακτος, προσφέρει ελαφρώς υψηλότερες ποσότητες ορισμένων μετάλλων, όπως μαγνήσιο, σίδηρο και ψευδάργυρο. Περιέχει επίσης αισθητά περισσότερη καφεΐνη (αλλά πολύ λιγότερη από ένα φλιτζάνι καφέ, που περιέχει περίπου 100 mg).
Η σοκολάτα γάλακτος προσφέρει σημαντικά περισσότερο ασβέστιο λόγω των γαλακτοκομικών της συστατικών, αλλά συνήθως περιέχει περισσότερη προστιθέμενη ζάχαρη.
Το κακάο είναι φυσικά πλούσιο σε φυτικές ενώσεις που ονομάζονται πολυφαινόλες. Αυτές δρουν ως αντιοξειδωτικά στον οργανισμό, βοηθώντας στην προστασία των κυττάρων από βλάβες. Επειδή η μαύρη σοκολάτα περιέχει περισσότερο κακάο, περιέχει φυσικά υψηλότερα επίπεδα αυτών των ενώσεων. Στην πραγματικότητα, η μαύρη σοκολάτα περιέχει περίπου πέντε φορές περισσότερες φλαβανόλες (ένας τύπος πολυφαινόλης) από τη γάλακτος.
Και κάτι που μπορεί να μην ήξερες: σε σύγκριση με άλλα τρόφιμα που συχνά επαινούνται για την αντιοξειδωτική τους δράση, το κακάο περιέχει περίπου 17 φορές περισσότερες κατεχίνες (ένας άλλος τύπος πολυφαινόλης) ανά μερίδα από το μαύρο τσάι. Περιέχει επίσης περίπου τρεις φορές περισσότερες από το κόκκινο κρασί.
Βελτιώνει η μαύρη σοκολάτα την υγεία;
Η έρευνα σχετικά με το κακάο και τη μαύρη σοκολάτα έχει δώσει ορισμένα ενδιαφέροντα ευρήματα, ιδιαίτερα όσον αφορά την καρδιαγγειακή υγεία.
Οι φλαβανόλες του κακάο φαίνεται να βοηθούν τα αιμοφόρα αγγεία να χαλαρώνουν και να υποστηρίζουν την καλύτερη ροή αίματος. Ορισμένες κλινικές δοκιμές έχουν αναφέρει μικρές μειώσεις στην αρτηριακή πίεση και βελτιώσεις σε δείκτες λειτουργίας των αιμοφόρων αγγείων μετά την κατανάλωση προϊόντων κακάο.
Υπάρχουν επίσης ευρύτερα στοιχεία που υποδηλώνουν ότι διατροφές πλούσιες σε φλαβανόλες μπορεί να συνδέονται με χαμηλότερο κίνδυνο καρδιαγγειακών παθήσεων συνολικά.
Ωστόσο, αυτά τα ευρήματα συνοδεύονται από σημαντικές επιφυλάξεις. Πολλές από αυτές τις δοκιμές χρησιμοποιούν εκχυλίσματα κακάο με υψηλά επίπεδα φλαβανολών. Άλλες περιλαμβάνουν ειδικά διαμορφωμένη σοκολάτα και όχι τις τυπικές σοκολάτες που βρίσκουμε στα σούπερ μάρκετ. Επίσης, οι δόσεις που εξετάζονται είναι συχνά πολύ μεγαλύτερες και πιο συμπυκνωμένες από αυτές που καταναλώνουν συνήθως οι άνθρωποι.
Μια μεγάλη, συνολική ανασκόπηση με περισσότερους από ένα εκατομμύριο συμμετέχοντες βρήκε συνδέσεις μεταξύ κατανάλωσης σοκολάτας και χαμηλότερου κινδύνου εμφάνισης καρδιαγγειακής νόσου, εγκεφαλικού επεισοδίου και διαβήτη. Ωστόσο, η συνολική ποιότητα των στοιχείων αξιολογήθηκε ως χαμηλή ή πολύ χαμηλή, κυρίως επειδή πολλές από τις μελέτες ήταν παρατηρησιακές. Οι παρατηρησιακές μελέτες μπορούν να εντοπίσουν μοτίβα, αλλά δεν μπορούν να αποδείξουν ότι η σοκολάτα ήταν αυτή που προκάλεσε τα οφέλη.
Το συμπέρασμα είναι ότι το κακάο περιέχει ωφέλιμες φυτικές ενώσεις, αλλά η σοκολάτα που απολαμβάνουμε οι περισσότεροι δεν είναι φυσικά σκέτο κακάο, αλλά περιέχει πολλά ακόμη συστατικά, μερικά από αυτά επιβλαβή.
Η επιλογή μαύρης σοκολάτας δεν σημαίνει αυτόματα ότι είναι η πιο υγιεινή επιλογή, ειδικά όσον αφορά τη ζάχαρη. Ορισμένες μαύρες σοκολάτες περιέχουν εκπληκτικά υψηλές ποσότητες. Ανάλογα με το ποσοστό κακάο και τη συνταγή, ορισμένα προϊόντα μαύρης σοκολάτας περιέχουν 40-50% ζάχαρη.
Γι’ αυτό αξίζει πάντα να γυρίζεις τη συσκευασία και να ελέγχεις τη λίστα συστατικών και τον πίνακα διατροφικών στοιχείων. Στα περισσότερα από τα προϊόντα που βρίσκεις στην αγορά θα δεις συστατικά όπως η ζάχαρη, το φοινικέλαιο και, φυσικά, συντηρητικά που δεν είναι ό,τι καλύτερο.
Το τελικό συμπέρασμα
Η μαύρη σοκολάτα έχει ένα διατροφικό πλεονέκτημα έναντι της σοκολάτας γάλακτος. Όμως το πόσο σημαντικό είναι ότι αυτό εξαρτάται από το ποσοστό κακάο που περιέχει και τον τρόπο παρασκευής της.
Κράτα ως γενικό κανόνα ότι καλό είναι να προτιμάς σοκολάτα με 70% κακάο ή περισσότερο και να ελέγχεις τη συσκευασία με τα συστατικά, πριν την αγοράσεις. Σε μια σοκολάτα υψηλότερης ποιότητας, το κακάο πρέπει να εμφανίζεται πρώτο στη λίστα των συστατικών και όχι η ζάχαρη.
Μια ποιοτική μαύρη σοκολάτα μπορεί να έχει τα συστατικά με αυτή τη σειρά: μάζα κακάο, σκόνη κακάο, βούτυρο κακάο, ζάχαρη, βανίλια. Μια χαμηλότερης ποιότητας μαύρη σοκολάτα μπορεί να αναγράφει: ζάχαρη, μάζα κακάο, βούτυρο κακάο, γαλακτωματοποιητές, αρώματα, στερεά γάλακτος.
Πέρα από όλα αυτά όμως, επίλεξε τη σοκολάτα που πραγματικά σου αρέσει και απλώς πρόσεξε την ποσότητα που θα καταναλώσεις. Να θυμάσαι ότι η συνολική σου διατροφή έχει πολύ μεγαλύτερη σημασία από λίγη σοκολάτα που θα φας!
Διάβασε ακόμη:
