Στα περισσότερα σπίτια πλέον το τηγάνι αποφεύγεται, όμως δεν είναι αλήθεια  ότι καμιά φορά λαχταράς μία τηγανιά πατάτες ή τέλος πάντων κάτι τηγανητό. Γιατί, όπως και να το κάνουμε, έχει άλλη γεύση. 

Πολλοί από εμάς, όσον αφορά το τηγάνισμα, χρησιμοποιούμε το ίδιο λάδι ξανά και ξανά, χωρίς να υπολογίζουμε ότι κάποια στιγμή πρέπει να το αλλάξουμε. Πόσες φορές λοιπόν μπορείς να τηγανίσεις σε λάδι που έχεις ήδη τηγανίσει; 

Το ίδιο λάδι μπορεί συνήθως να χρησιμοποιηθεί για τηγάνισμα περίπου 2–3 φορές, εφόσον έχει παραμείνει σε καλή κατάσταση. Ο αριθμός αυτός όμως εξαρτάται από το είδος του λαδιού, τη θερμοκρασία και το τρόφιμο που τηγανίζεις. Για παράδειγμα, τρόφιμα με πολύ αλεύρι ή κουρκούτι, καθώς και τα ψάρια, μπορούν να επιβαρύνουν περισσότερο το λάδι, το οποίο συνήθως σκουραίνει πολύ και γεμίζει με καμένα κομμάτια. Τότε καλό είναι να το αλλάξεις.

Τι συμβαίνει με το ελαιόλαδο

Αξίζει σε αυτό το σημείο να αναφέρουμε την περίπτωση του ελαιολάδου. Σύμφωνα με όσα γράφει σε άρθρο της η Αννίτα Ζάχου, καταρχάς, η πιο διαδεδομένη ανησυχία για το λάδι και κατά πόσο είναι ασφαλές για επανειλημμένο τηγάνισμα, αφορά το σημείο καπνού - τη θερμοκρασία δηλαδή στην οποία το λάδι αρχίζει να καπνίζει συνεχόμενα. Για το εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο το σημείο καπνού κυμαίνεται μεταξύ 190-210°C. Η ιδανική θερμοκρασία τηγανίσματος είναι 170-180°C. Επομένως, το ελαιόλαδο αντέχει πλήρως τις συνθήκες τηγανίσματος και μαγειρέματος, σύμφωνα με την ίδια. 

Όπως μας έχει εξηγήσει, ένα τυπικό εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο έχει σημείο καπνού έως τους 190°C, ενώ ένα εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο με οξύτητα κάτω από 0,2% αντέχει έως τους 215°C. Η οξύτητα, δηλαδή η περιεκτικότητα του ελαιολάδου σε ελεύθερα λιπαρά οξέα, πέρα από παράμετρος ποιοτικής κατηγοριοποίησης του ελαιολάδου και δείκτης της καλής ποιότητας του ελαιοκάρπου από τον οποίο προήλθε, μας δίνει και πληροφορίες για την αντοχή του στη θερμότητα.

Βέβαια, το σημείο καπνού δεν είναι ο μοναδικός δείκτης σταθερότητας. Το σημαντικότερο είναι το πόσο γρήγορα παράγονται τοξικές ενώσεις κατά τη θέρμανση. Σε αυτό, το εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο υπερτερεί, γιατί περιέχει φυσικά αντιοξειδωτικά (φαινόλες) που το προστατεύουν.

Όταν θερμαίνουμε λάδια, λαμβάνουν χώρα αντιδράσεις οξείδωσης και διάσπασης που δημιουργούν βλαβερές ουσίες (αλδεΰδες, πολυμερή, κλπ.).

  • Τα σπορέλαια (ηλιέλαιο, καλαμποκέλαιο, σογιέλαιο) είναι πλούσια σε πολυακόρεστα λιπαρά οξέα, τα οποία έχουν πολλούς διπλούς δεσμούς και οξειδώνονται εύκολα. Έτσι υποβαθμίζονται γρήγορα σε υψηλές θερμοκρασίες.
  • Το εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο αποτελείται κυρίως από μονοακόρεστα λιπαρά (ελαϊκό οξύ ~70-75%), που είναι πιο ανθεκτικά. Επιπλέον, περιέχει βιταμίνες, φυτοστερόλες, σκουαλένιο και φαινόλες που δρουν ως φυσικά αντιοξειδωτικά.

Αποτέλεσμα: το ελαιόλαδο παράγει λιγότερες τοξικές ουσίες και είναι πιο ασφαλές για το τηγάνισμα από τα σπορέλαια. Επίσης, έρευνες έχουν δείξει ότι:

  • Το εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο παραμένει σταθερό για 3-4 τηγανίσματα χωρίς σημαντική αλλοίωση (εφόσον φιλτραριστεί από τα υπολείμματα τροφών και αποθηκευτεί σωστά σε ανοξείδωτο ή γυάλινο δοχείο, σκιερό και σκεπασμένο, ενώ τα σπορέλαια υποβαθμίζονται πολύ πιο γρήγορα και είναι ακατάλληλα για επανάχρηση ακόμα και μετά την πρώτη χρήση τους.

Πάντως, μετά  από κάθε χρήση, καλό είναι να αφήνεις το λάδι να κρυώσει και στη συνέχεια να το φιλτράρεις, ώστε να απομακρύνεις υπολείμματα. 

Και εννοείται, το λάδι δεν πρέπει να χρησιμοποιηθεί ξανά όταν έχει αποκτήσει έντονη ή δυσάρεστη μυρωδιά, έχει γίνει πολύ σκούρο, καπνίζει εύκολα κατά το τηγάνισμα, έχει γίνει πολύ παχύρρευστο ή κολλώδες. 

Διάβασε ακόμη: