Η φλαούνα είναι μια ιδιαίτερη τυρόπιτα που συναντάμε σε τετράγωνο, τρίγωνο ή παραλληλόγραμμο σχήμα και πλάθεται σε διαφορετικά μεγέθη. Δεν είναι ούτε αλμυρή, ούτε γλυκιά, αποτελείται από μια βάση ανεβατής ζύμης που φουσκώνει με την προσθήκη προζυμιού ή μαγιάς και γεμίζεται με το «φωκό» ένα μείγμα που σύμφωνα με την παράδοση αποτελείται από χαλούμι, παφίτικο ή τυρί φλαούνας ή αναρή - το δικό τους ανθότυρο - και μπόλικα αυγά. Το μείγμα αρωματίζεται με μαστίχα, μαχλέπι και δυόσμο.
Συχνά οι φλαούνες περιέχουν σταφίδα για έξτρα γλύκα, ενώ πριν μπουν στον φούρνο αλείφονται με αυγό για να πάρουν ωραίο χρώμα και πασπαλίζονται με σουσάκι. Σε κάθε περίπτωση, η όλη διαδικασία, τόσο για τη γέμιση, όσο και για τη ζύμη, ξεκινά μια μέρα πριν το ψήσιμο.
Για τη ζύμη
- 1 κιλό αλεύρι για όλες τις χρήσεις + λίγο επιπλέον για το ζύμωμα
- 1 κ.σ. μαγιά ξηρή
- 125 γρ. βούτυρο λιωμένο
- 125 γρ. ελαιόλαδο
- 370 ml γάλα χλιαρό
- 2 αυγά χτυπημένα ελαφρά
- 1 κ.γ. μαχλέπι κοπανισμένο
- ½ κ.γ. μαστίχα σε σκόνη
- 1 κ.γ. αλάτι
Για τη γέμιση
- 500 γρ. χαλούμι τριμμένο στη χοντρή πλευρά του τρίφτη
- 300 γρ. αναρή ή ανθότυρο λιωμένο με πιρούνι
- 1 κ.σ. ζάχαρη
- 4 αυγά χτυπημένα ελαφρά
- 2 κ.σ. δυόσμο, ψιλοκομμένο ή 1 κ.σ. δυόσμο ξερό, τριμμένο
- 1 κ.σ. αλεύρι
- 1 κ.γ. μπέικιν πάουντερ
- ½ κ.γ. μαστίχα σε σκόνη
- ½ κ.γ. μαχλέπι κοπανισμένο
- 1 φλ. σταφίδες
- 1 ασπράδι χτυπημένο για το κλείσιμο της ζύμης
- 1 αυγό χτυπημένο με 1 κ.σ. γάλα για το άλειμμα
- σουσάμι για το τελείωμα
- Για τις κυπριακές φλαούνες κοσκινίζουμε μέσα στο μπολ του μίξερ το αλεύρι και ανακατεύουμε μέσα τη μαγιά, το αλάτι, τη μαστίχα και το μαχλέπι.
- Κάνουμε μια λακκούβα στο κέντρο, ρίχνουμε εκεί το λιωμένο βούτυρο και το ελαιόλαδο και αφού προσαρμόσουμε τους γάντζους βάζουμε το μίξερ σε μέτρια ταχύτητα και ξεκινάμε να δουλεύουμε το μείγμα μέχρι να γίνει σαν ψίχουλα.
- Μέσα σε μπολ χτυπάμε τα αυγά με το γάλα και τα προσθέτουμε σταδιακά στο μείγμα, συνεχίζουντας το ζύμωμα, μέχρι να πάρουμε μια λεία ζύμη που δεν θα κολλάει στα χέρια σας. Ίσως χρειαστεί να προσθέσουμε λίγο επιπλέον αλεύρι.
- Σκεπάζουμε τη ζύμη με πλαστική μεμβράνη και την αφήνουμε στην άκρη να ξεκουραστεί για 30 λεπτά.
- Στο μεταξύ ετοιμάζουμε τη γέμιση αναμειγνύοντας τα δυο τυριά σε μέτριο μπολ και προσθέτοντας όλα τα υπόλοιπα υλικά, εκτός από τις σταφίδες. Αυτές τις αλευρώνουμε ελαφρά και τις ανακατεύουμε τελευταίες στο μείγμα.
- Χωρίζουμε τη ζύμη σε τέσσερα ίσα μέρη και τα πλάθουμε σε μπάλες. Ανοίγουμε την κάθε μπάλα σε φύλλο πάχους 0,5εκ. και με στρογγυλό κουπ πατ διαμέτρου 15 εκ. κόβουμε δίσκους ζύμης.
- Στοιβάζουμε τους δίσκους τον ένα πάνω στον άλλο, τοποθετώντας ανάμεσά τους αλεύρι ή κομματάκια αντικολλητικό χαρτί ψησίματς, για να μην κολλήσουν μεταξύ τους. Όση ζύμη περισσέψει, την ξαναζυμώνουμε και την ανοίγουμε πάλι με τον πλάστη, συνεχίζοντας να κόβουμε δίσκους.
- Τοποθετούμε στο κέντρο κάθε κομματιού ζύμης 2 κουταλιές της σούπας γέμιση και αλείφουμε τριγύρω τη ζύμη με ασπράδι αυγού.
- Διπλώνουμε τις φλαούνες σαν τετράγωνο φάκελο φέρνοντας τις τέσσερις πλευρές της ζύμης πάνω από τη γέμιση, χωρίς να τη σκεπάζουμε εντελώς. Πιέζουμε τις άκρες με πιρούνι.
- Τοποθετούμε τις φλαούνες σε λαδωμένο ταψί, αφήνοντας ανάμεσά τους μια απόσταση περίπου 3 εκ.
- Αλείφουμε την επιφάνειά τους με αυγό χτυπημένο με γάλα και τις πασπαλίζουμε με μπόλικο σουσάμι.
- Προθερμαίνουμε τον φούρνο στους 180°C, στις αντιστάσεις και περιμένουμε να πιάσει θερμοκρασία όσο φουσκώνουν οι φλαούνες.
- Τοποθετούμε τότε τα ταψιά στο φούρνο, ένα - ένα ξεχωριστά και ψήνουμε τις φλαούνες για 35-40 λεπτά περίπου, μέχρι να φουσκώσει και να ροδοκοκκινίσει η κάθε φουρνιά.
Ιωάννα Σταμούλου