Βομβύλας: Μπήκαμε στο εργαστήριο ενός οικογενειακού ζαχαροπλαστείου που φτιάχνει λουκούμια από το 1950

Υπάρχουν κάποια ζαχαροπλαστεία που δεν χρειάζεται να τα αναζητήσεις σε λίστες με τα καλύτερα της πόλης. Τα συναντάς σε μια γωνία της γειτονιάς, ανάμεσα σε πολυκατοικίες, φούρνους, μικρά καταστήματα και ανθρώπους που κάνουν τις καθημερινές διαδρομές τους. Τα ξέρεις με το όνομά τους, από τις μυρωδιές που ξεφεύγουν όταν ανοίγει η πόρτα, από τα γλυκά που κάποιος έφερνε στο σπίτι τις Κυριακές ή από εκείνο το κουτί που εμφανιζόταν στο τραπέζι κάθε φορά που υπήρχε κάτι να γιορτάσεις. 

Ο Βομβύλας, στη Βρεσθένης, στον Νέο Κόσμο, ανήκει για εμένα σε αυτή την κατηγορία και τον γνωρίζω πολύ καλά αφού μεγάλωσα στη γειτονιά, με τη γιαγιά μου να τους επισκέπτεται συνέχεια για να αγοράζει τα χειροποίητα λουκούμια τους. Μόνο που, πίσω από την εικόνα ενός παραδοσιακού ζαχαροπλαστείου της αθηναϊκής γειτονιάς, εξελίσσεται εδώ και χρόνια μια πιο σύνθετη ιστορία.

Μια οικογενειακή επιχείρηση που προσπαθεί να κρατήσει όσα αξίζουν από το παρελθόν της, ενώ παράλληλα αναζητά τον δικό της τρόπο να σταθεί στο σήμερα. Με καινούργιες συνταγές, με προϊόντα που δεν θυμίζουν απαραίτητα όσα βλέπουμε συνήθως σε ένα τέτοιο μαγαζί και με μια ομάδα ανθρώπων που χρειάστηκε χρόνο για να βρει τον κοινό της βηματισμό.

Γιατί η αλλαγή, ειδικά όταν αφορά κάτι που υπάρχει στην οικογένεια εδώ και δεκαετίες, δεν είναι ποτέ απλή υπόθεση. Δεν αρκεί να έχεις ιδέες, ούτε να ξέρεις τι θα ήθελες να κάνεις διαφορετικά. Πρέπει να πείσεις και τους υπόλοιπους ότι αξίζει να το δοκιμάσετε. Να αντέξεις τις αμφιβολίες, να δεχτείς ότι κάποιες προσπάθειες δεν θα πετύχουν και να συνεχίσεις μέχρι να αρχίσει να φαίνεται το αποτέλεσμα.

Στον Βομβύλα, αυτή η διαδρομή έχει κάτι από οικογενειακή επιχείρηση παλιάς κοπής και από ένα σύγχρονο εργαστήριο γλυκών που δεν σταματά να ψάχνει την επόμενη ιδέα του. Και ίσως το πιο ενδιαφέρον είναι ότι τα δύο αυτά πράγματα δεν χρειάζεται τελικά να βρίσκονται σε αντίπαλα στρατόπεδα, γεγονός που αποδεικνύουν με το πλατύ τους χαμόγελο ο Μάνος και ο Aλέξανδρος Βομβύλας, η τρίτη γενιά που διαχειρίζεται αυτή τη στιγμή την επιχείρηση και μας υποδέχτηκαν στο εργαστήριο τους.

Μια οικογενειακή επιχείρηση που έπρεπε να αλλάξει

Όταν ο Μάνος επέστρεψε στο ζαχαροπλαστείο, περίπου πριν από δεκατρία χρόνια, είχε ήδη αρχίσει να σχηματίζει στο μυαλό του μια διαφορετική εικόνα για το πώς θα μπορούσε να λειτουργεί. Δεν ήθελε απλώς να συνεχίσει αυτό που είχε παραλάβει από τον πατέρα του. Ήθελε να το εξελίξει. Γιατί ο Βομβύλας με τα λουκούμια του υφίστανται ως επιχείρηση από το 1950. «Ο πατέρας μου έφτιαχνε εδώ τα λουκούμια και μετά έβγαινε στην Ομόνοια και τα πουλούσε και την επόμενη μέρα ξανά από την αρχή», λέει ο Μάνος.

Πέρα από το εργαστήριο λουκουμιών όμως, τη δεκαετία του '60 άνοιξαν απέναντι και το ζαχαροπλαστείο, όπου πέρα από ορισμένα γλυκά που έφτιαχναν οι ίδιοι τα υπόλοιπα τα έπαιρναν έτοιμα και τα μεταπωλούσαν. Και αυτό για τον Μάνο, αυτό ήταν ένα από τα πρώτα πράγματα που έπρεπε να αλλάξουν, μιας και όπως εξομολογείται, ο τρόπος με τον οποίο λειτουργούσε το μαγαζί δεν τον εξέφραζε. Ήθελε να παράγονται περισσότερα γλυκά εκεί, να ελέγχεται καλύτερα η ποιότητα και να μπορεί να υπερασπιστεί κάθε προϊόν που έφτανε στη βιτρίνα.

Με άλλα λόγια, η ιδέα ήταν να αποκτήσει ο Βομβύλας τη δική του παραγωγή, τη δική του ταυτότητα και έναν πιο οργανωμένο τρόπο λειτουργίας, με προδιαγραφές που συναντώνται σε μια μεγαλύτερη επιχείρηση. Το ζητούμενο βέβαια, μου εξηγεί, δεν ήταν να κάνει την επιχείρηση αγνώριστη, αλλά να σταματήσει να βασίζεται τόσο πολύ σε έτοιμα προϊόντα που μεταπωλούνταν.

Μόνο που το να αλλάξεις τον τρόπο δουλειάς μιας οικογενειακής επιχείρησης δεν μοιάζει με το να ξεκινάς κάτι από την αρχή. Οι άνθρωποι έχουν μάθει να εργάζονται με συγκεκριμένες διαδικασίες, υπάρχουν συνήθειες που επαναλαμβάνονται επί χρόνια και, πάνω απ' όλα, υπάρχει η εύλογη αγωνία για το αν η νέα προσέγγιση θα αποδώσει. Όταν μια επιχείρηση είναι το μέσο από το οποίο ζει μια ολόκληρη οικογένεια, κάθε αλλαγή συνοδεύεται από ένα πολύ πρακτικό ερώτημα: και αν δεν πετύχει;

«Η μετάβαση έγινε σταδιακά, όχι χωρίς δυσκολίες και εντάσεις. Χρειάστηκε να αλλάξει η νοοτροπία, να δοκιμαστούν νέες συνταγές, να αποσυρθούν προϊόντα και να γίνουν ξανά προσπάθειες εκεί όπου οι πρώτες δεν είχαν την αναμενόμενη ανταπόκριση», αναφέρει. Δεν υπήρξε, λοιπόν, μια μαγική στιγμή κατά την οποία ο Βομβύλας αποφάσισε να γίνει ένα διαφορετικό ζαχαροπλαστείο. Υπήρξαν μικρές αλλαγές που συσσωρεύονταν χρόνο με τον χρόνο, ώσπου άρχισαν να διαμορφώνουν μια νέα πραγματικότητα.

Σήμερα, περίπου το 80% των προϊόντων του παράγεται από την ίδια την επιχείρηση, σύμφωνα με τον Μάνο. Ορισμένες συνεργασίες με προμηθευτές διατηρούνται, επειδή αφορούν προϊόντα που εκτιμούν και θεωρούν εξαιρετικά. Το μεγαλύτερο μέρος, ωστόσο, έχει πλέον περάσει στα δικά τους χέρια. Η κατεύθυνση έχει γίνει πιο ξεκάθαρη: ένα οικογενειακό, παραδοσιακό ζαχαροπλαστείο, με σύγχρονες τεχνικές και μεγαλύτερη φροντίδα για το τι παράγεται και πώς φτάνει στον πελάτη.

Και εδώ είναι που φάνηκε πόσο σημαντική ήταν και η προσθήκη του αδερφού του στην ομάδα, του Αλέξανδρου, που σπούδασε ζαχαροπλαστική και εργάστηκε σε μεγάλα εστιατόρια, πριν ενταχθεί στο δυναμικό της οικογενειακής επιχείρησης. 

Η παράδοση δεν είναι κάτι που χρειάζεται να εφεύρεις από την αρχή

Τα τελευταία χρόνια, τα παραδοσιακά γλυκά έχουν επιστρέψει δυναμικά. Ζαχαροπλαστεία και εστιατόρια αναζητούν παλιές συνταγές, επαναφέρουν ξεχασμένες τεχνικές και προσπαθούν να δώσουν νέα ζωή σε γεύσεις που κάποτε θεωρούνταν δεδομένες. Στον Βομβύλα, η παράδοση δεν είναι μια τάση που χρειάστηκε να ανακαλύψουν. Υπήρχε ήδη εκεί. Το ζητούμενο ήταν να βρεθεί ένας τρόπος να τη διατηρήσουν ζωντανή, χωρίς να εγκλωβιστούν σε όσα γίνονταν παλαιότερα.

Αυτό σημαίνει να ξανακοιτάξουν μια συνταγή, να αναρωτηθούν αν μπορεί να γίνει καλύτερη και να δοκιμάσουν μια διαφορετική τεχνική. Να κρατήσουν την ουσία ενός γλυκού, αλλά να το φέρουν πιο κοντά στις σημερινές συνήθειες. Ο Μάνος μιλά για παλιές συνταγές και γλυκά που χρησιμοποιεί ως αφετηρία για νέες δημιουργίες. Αυτή η προσέγγιση είναι ίσως το πιο χαρακτηριστικό στοιχείο της αλλαγής που επιχείρησαν: δεν θέλησαν να εξαφανίσουν το παλιό για να χωρέσει το καινούργιο. Προσπάθησαν να δημιουργήσουν μια συνέχεια ανάμεσα στα δύο.

Και, βέβαια, υπάρχουν γλυκά που εξακολουθούν να αποτελούν τον πυρήνα της δουλειάς τους. Όχι επειδή πρέπει να υπάρχουν σε κάθε παραδοσιακό ζαχαροπλαστείο, αλλά επειδή έχουν λόγο να βρίσκονται εκεί. «Για μένα ξεχωρίζει το τσουρέκι μας, ένα προϊόν για το οποίο η ομάδα δούλεψε συστηματικά τα τελευταία χρόνια. Η συνταγή άλλαξε πολλές φορές μέχρι να φτάσουμε σε εκείνη που μας ικανοποιούσε. Από τότε η ανταπόκριση είναι σταθερά θετική, τόσο που το τσουρέκι δεν αποτελεί πια αποκλειστικά υπόθεση των γιορτών. Υπάρχει όλο τον χρόνο, με την παραγωγή να προσαρμόζεται ανάλογα με την εποχή», παραδέχεται.

«Εγώ ξεχωρίζω τα τρίγωνα πανοράματος γιατί συνδέονται με μια πιο οικεία, σχεδόν παιδική αίσθηση. Και μου αρέσει πολύ όταν μου λένε πελάτες που τα δοκιμάζουν πρώτη φορά ότι είναι σαν να βρίσκονται στη Θεσσαλονίκη», συμπληρώνει ο Αλέξανδρος. Η ποικιλία, άλλωστε, είναι σημαντική. Ο Βομβύλας θέλει να απευθύνεται σε ανθρώπους με διαφορετικές προτιμήσεις, χωρίς να γίνεται ένα μαγαζί που προσπαθεί να τα κάνει όλα, χάνοντας την ταυτότητά του.

Ο Μάνος έχει μια αρκετά σαφή άποψη γι' αυτό. «Δεν μου αρέσει να προστίθενται στην επιχείρηση προϊόντα τα οποία δεν εντάσσονται στη φιλοσοφία της. Η συνέπεια είναι βασικό στοιχείο της ταυτότητας ενός μαγαζιού, όπως ακριβώς συμβαίνει και με ένα εστιατόριο: δεν γίνεται να προσπαθείς να προσφέρεις τα πάντα και να περιμένεις ότι ο κόσμος θα καταλάβει τι ακριβώς σε κάνει ξεχωριστό».

Έτσι, η παράδοση στον Βομβύλα δεν είναι ούτε ένα σκηνικό για να φωτογραφηθείς, ούτε μια συλλογή από συνταγές που απλώς επιβιώνουν στον χρόνο. Είναι η βάση πάνω στην οποία χτίζεται κάτι που εξελίσσεται, με αρκετό σεβασμό για το παρελθόν και περιέργεια για το επόμενο βήμα.

Τα λουκούμια και η δεύτερη ζωή ενός παρεξηγημένου γλυκού

Αν υπάρχει ένα προϊόν που συνδέεται άμεσα με την ιστορία του Βομβύλα αδιαμφισβήτητα είναι το λουκούμι. Είναι ένα γλυκό με μακρά παρουσία στην ελληνική καθημερινότητα, συνδεδεμένο με το κέρασμα, το καφενείο, το σπίτι των παππούδων και τις επισκέψεις. Και όμως, στη σύγχρονη αγορά συχνά βρίσκεται σε δεύτερο πλάνο. Δεν έχει την ίδια θέση με μια πάστα, ένα προφιτερόλ ή οι καριόκες, ούτε αντιμετωπίζεται πάντοτε ως κάτι που θα επέλεγες αυθόρμητα όταν θέλεις να φας γλυκό.

Στον Βομβύλα, όμως, τα λουκούμια έχουν ιδιαίτερη θέση και πλέον υπεύθυνος γι αυτά στο εργαστήριο είναι ο Κωνσταντής, ο οποίος εργάζεται στην επιχείρηση σχεδόν 10 χρόνια. Ο ίδιος βέβαια παραδέχεται ότι δεν είχε ιδιαίτερη σχέση με τα λουκούμια πριν. «Άρχισα να ανακαλύπτω το λουκούμι περισσότερο όταν μπήκα στην παραγωγή, είδα πως φτιάχνεται και πέρασα ώρες στο εργαστήριο. Σταδιακά αντιλήφθηκα τις διαφορές στην ποιότητα και ξεκίνησα να εκτιμώ ένα γλυκό που μέχρι τότε σίγουρα δεν αποτελούσε απαραίτητα την πρώτη μου επιλογή», αναφέρει καθώς κόβει την επόμενη σειρά λουκουμιών.

Πλέον βρίσκεις λουκούμια στις πιο όμορφες συσκευασίες που έχω συναντήσει και σε πάρα πολλές γεύσεις, όπως μαστίχα, πορτοκάλι, τριαντάφυλλο, φρούτα του δάσους, περγαμόντο, φράουλα και κελυφωτό φιστίκι.

«Σίγουρα η συσκευασία έπαιξε σημαντικό ρόλο στην προσπάθεια να δοθεί δεύτερη ζωή στα λουκούμια. Ξέραμε ότι την ποιότητα την είχαμε ήδη, στην εικόνα χρειαζόμασταν βελτίωση», σημειώνει ο Μάνος.

Να σου πω ότι τα λουκούμια τους, με τα οποία έχω μεγαλώσει από παιδάκι, δεν είναι ούτε υπερβολικά βαριά, ούτε λιγωτικά και έχουν ωραία μαστιχωτή υφή. Η αγαπημένη μου γεύση είναι σίγουρα το τριαντάφυλλο, αλλά ίσως έχω επηρεαστεί και από την οικογένεια γιατί αυτό θυμάμαι ότι επέλεγε πάντα και η γιαγιά μου. 

Τα συσκευασμένα προϊόντα πάντως έχουν ανοίξει τον δρόμο για συνεργασίες με καταστήματα σε διάφορα μέρη της Ελλάδας, ενώ η επιχείρηση έχει ήδη παρουσία σε διαφορετικά σημεία πώλησης, από σούπερ μάρκετ μέχρι delicatessen και καταστήματα καφέ. Η παρουσία της δεν καλύπτει ακόμη ολόκληρη τη χώρα, αλλά το δίκτυο διευρύνεται.

Όταν ένα γλυκό αρχίζει από ένα όνειρο

Το ενδιαφέρον στον Βομβύλα είναι ότι η παράδοση δεν περιορίζει τη δημιουργικότητα. Αντίθετα, συνυπάρχει με μια διάθεση πειραματισμού που οδηγεί σε προϊόντα τα οποία δεν θα περίμενες απαραίτητα να βρεις σε ένα συνοικιακό ζαχαροπλαστείο. Στην κουβέντα μας, ο Μάνος και ο Αλέξανδρος μιλούν για νέες δημιουργίες, για προϊόντα που γεννήθηκαν από ιδέες οι οποίες εμφανίστηκαν σε εντελώς άσχετες στιγμές και για το πόσος χρόνος χρειάζεται μέχρι να πάρει μια σκέψη την τελική της μορφή.

Ο Αλέξανδρος, ο οποίος ασχολείται με τη δημιουργία και την εξέλιξη των προϊόντων, περιγράφει μια διαδικασία που απαιτεί πολλές δοκιμές. Μια ιδέα πρέπει να μετατραπεί σε γεύση, να αποκτήσει την κατάλληλη υφή, να αντέχει στις συνθήκες συντήρησης και να διατηρεί την ποιότητά της. Δεν αρκεί να είναι ωραία όταν τη δοκιμάζεις για πρώτη φορά. Πρέπει να λειτουργεί και στην πράξη, να μπορεί να παραχθεί σωστά και να φτάσει στον καταναλωτή όπως ακριβώς την έχεις σχεδιάσει. «Σε αυτή την κατηγορία ανήκουν τα τρουφάκια σοκολάτας που διατηρούνται σε θερμοκρασία δωματίου, οπότε έπρεπε να δουλέψουμε αρκετά για να είναι η ποιότητα εκεί που θέλουμε» και επιβεβαιώνω πως τα κατάφεραν καθώς τρώω ένα σοκολατάκι μέσα από την πιο όμορφη συσκευασία με ρετρό αισθητική.  

Μόλις σχολιάζω τη συσκευασία ο Μάνος μου λέει: «Μπορεί να βρίσκομαι στο σπίτι, να βλέπω τηλεόραση και ξαφνικά να περάσει από το μυαλό μου μια ιδέα που θέλω να δοκιμάσουμε. Μπορεί να είναι μια εικόνα από μια σειρά ή ένα σχέδιο που μου κινεί την περιέργεια. Και από εκεί αρχίζει μια διαδικασία που σύντομα μεταφέρεται στο γραφείο και μετά στο εργαστήριο. Έτσι για παράδειγμα εμπνευστήκαμε τη Νίνα, που βρίσκεται έξω από τις συσκευασίες με τα τρουφάκια μας», συμπληρώνει.

Παρόμοια είναι και η ιστορία πίσω από τα Jelly Joy, που, όπως μου εξηγούν, ξεκίνησαν από μια αναφορά στα κινούμενα σχέδια. «Παρακολουθώντας Looney Tunes, σκεφτήκαμε μια δημιουργία που θα μπορούσε να αντλεί από αυτόν τον κόσμο». Η αρχική ονομασία που είχε στο μυαλό του ο Μάνος ήταν «Tom & Jelly», σε μια παιχνιδιάρικη αναφορά στον Τομ και τον Τζέρι. Αντίστοιχα δημιουργήθηκε και το «Scorze­te», ένα προϊόν σοκολάτας με πορτοκάλι που έχει αναφορά στην Ιταλία και τα γλυκά της.

Εδώ ακριβώς βρίσκεται μια πλευρά της δουλειάς τους που έχει ενδιαφέρον: η έμπνευση δεν χρειάζεται να προέρχεται αποκλειστικά από την ιστορία της ζαχαροπλαστικής. Μπορεί να έρχεται από την ποπ κουλτούρα, από εικόνες που έχουν μείνει στο μυαλό τους ή από κάτι που τους κάνει να χαμογελάσουν.

Από τη Βρεσθένης στην Πάρο

Η αλλαγή στον Βομβύλα δεν περιορίζεται στην εικόνα της βιτρίνας ή στον τρόπο με τον οποίο παρασκευάζονται τα γλυκά. Έχει αλλάξει και η διαδρομή που ακολουθούν τα προϊόντα του μέχρι να φτάσουν στους πελάτες. Για πολλά χρόνια, η φυσική παρουσία του ζαχαροπλαστείου αποτελούσε το βασικό σημείο επαφής με το κοινό. Σήμερα, ένα μέρος της δουλειάς έχει περάσει και σε άλλες επιχειρήσεις, με συσκευασμένα προϊόντα που ταξιδεύουν σε διαφορετικές περιοχές της Ελλάδας.

Η διαδρομή προς τα εκεί δεν ήταν αυτονόητη. «Στην αρχή πήγαινα εγώ σε διάφορα καταστήματα και προσπαθούσα να πείσω τους επαγγελματίες να δοκιμάσουν τα προϊόντα μας. Δεν ήταν πάντα εύκολο. Υπήρχαν περιπτώσεις όπου έφευγα χωρίς να έχω καταφέρει να δημιουργήσω μια συνεργασία. Αντίστοιχα και οι πωλητές μας, είχαμε όμως επιμονή και σταδιακά η ανταπόκριση άλλαξε. Οι άνθρωποι άρχισαν να δοκιμάζουν τα προϊόντα και να ενδιαφέρονται περισσότερο, ενώ η παρουσία σε επαγγελματικές εκθέσεις έδωσε στην επιχείρηση την ευκαιρία να συναντήσει νέους πελάτες», εξηγεί ο Μάνος.

Σήμερα, όπως παραδέχονται και οι δύο, η διαδικασία έχει αντιστραφεί σε μεγάλο βαθμό. Δεν χρειάζεται πλέον να πηγαίνουν οι ίδιοι από κατάστημα σε κατάστημα για να παρουσιάσουν τη δουλειά τους. Οι επιχειρήσεις επικοινωνούν μαζί τους, ενώ οι νέες συνεργασίες έχουν γίνει σημαντικό μέρος της ανάπτυξής τους.

Ένα περιστατικό από την Πάρο δείχνει πόσο διαφορετική μπορεί να είναι πλέον η εμβέλεια μιας επιχείρησης που ξεκίνησε από μια γειτονιά της Αθήνας. «Πριν λίγες μέρες με πήρε ένας φίλος να μου πει ότι είδε προϊόντα μας σε μαγαζί του νησιού», λέει ο Μάνος και χαμογελάει πλατιά. Λατρεύω αυτή τη χαρά, είναι τόσο μεταδοτική.

Για μια επιχείρηση που έχει επενδύσει χρόνο και χρήματα για να δημιουργήσει δικά της προϊόντα, το να βλέπει το όνομά της να εμφανίζεται σε ένα διαφορετικό μέρος της Ελλάδας έχει ιδιαίτερη σημασία. Σημαίνει ότι η δουλειά της δεν περιορίζεται πλέον σε όσους περνούν καθημερινά από τη Βρεσθένης.

Και κάπου εκεί βρίσκεται ένας από τους βασικούς στόχους τους: να μπουν σε περισσότερα καλά καταστήματα, να δημιουργήσουν συνεργασίες που θα έχουν διάρκεια και να κάνουν τα προϊόντα τους γνωστά σε ανθρώπους που δεν έχουν ακόμη επισκεφθεί το ζαχαροπλαστείο.

Σημασία έχουν οι άνθρωποι, οι αφανείς ήρωες

Σε μια ιστορία όπως αυτή, είναι εύκολο να σταθείς στις συνταγές, στα προϊόντα και στις νέες συνεργασίες. Υπάρχει, όμως, κάτι που επανέρχεται διαρκώς στις συζητήσεις με τους ανθρώπους του Βομβύλα: η σημασία της ομάδας, οι αφανείς ήρωες, όπως χαρακτηριστικά τονίζει ο Μάνος.

«Η επιτυχία δεν είναι προσωπική υπόθεση. Αντίθετα, είναι πόσοι άνθρωποι χρειάστηκε να συμβάλουν για να φτάσει η επιχείρηση στη σημερινή της μορφή. Από την οικογένεια και τους φίλους μέχρι τους τεχνικούς, τους συνεργάτες και τους εργαζομένους, η λίστα είναι πολύ μεγαλύτερη από εκείνη που θα μπορούσε να φανταστεί κάποιος βλέποντας απλώς τη βιτρίνα».

Υπάρχει, μάλιστα, μια ιδέα που θα ήθελε κάποτε να πραγματοποιήσει: να φτιάξει ένα μεγάλο βιβλίο με τους ανθρώπους που βοήθησαν τον Βομβύλα από τη δεκαετία του 1950 μέχρι σήμερα. Ένα βιβλίο με χίλια ονόματα, όπως το φαντάζεται, που θα καταγράφει όσους έβαλαν το δικό τους λιθαράκι στην ιστορία της επιχείρησης. Δεν είναι απαραίτητο να πρόκειται για ανθρώπους με κάποια επίσημη θέση. Μπορεί να είναι κάποιος που βοήθησε σε μια δύσκολη στιγμή, ένας φίλος που έδωσε μια λύση όταν υπήρχε πρόβλημα ή ένας συνεργάτης που στάθηκε δίπλα τους όταν κάτι δεν πήγαινε όπως είχε σχεδιαστεί.

«Σε αυτή την κατηγορία σίγουρα κατατάσσω τον Χρήστο, έναν άνθρωπο στον οποίο απευθύνομαι όταν αντιμετωπίζω δυσκολίες και από τον οποίο περιμένω όχι απλώς μια πρακτική λύση, αλλά και τη σιγουριά ότι κάποιος είναι εκεί για να βοηθήσει», αναφέρει και σκέφτομαι πόσο όμορφο οι άνθρωποι να αναγνωρίζουν ότι δεν μπορούν να τα κάνουν όλα μόνοι τους και όχι μόνο θα ζητήσουν βοήθεια αλλά θα τους δοθεί κιόλας. 

«Δεν θεωρώ ότι αρκεί να έχεις ένα όραμα και να δουλεύεις σκληρά. Χρειάζεσαι ανθρώπους να σε πιστεύουν, να μοιράζονται μέρος της διαδρομής σου και να είναι πρόθυμοι να συμβάλουν όταν οι συνθήκες δυσκολεύουν», ολοκληρώνει.

Τελικά, όλα επιστρέφουν στο γλυκό

Όσο κι αν μια ιστορία σαν αυτή περιλαμβάνει επιχειρηματικές αποφάσεις, οικογενειακές ισορροπίες, συσκευασίες, συνεργασίες και σχέδια για το μέλλον, στο τέλος υπάρχει πάντα το ίδιο ερώτημα: τι συμβαίνει όταν κάποιος δοκιμάζει το γλυκό; Γιατί εκεί κρίνονται όλα. Στην πρώτη μπουκιά, στην υφή, στη γεύση, στην ισορροπία. Στο αν αυτό που έφτιαξες είναι τόσο καλό ώστε κάποιος να θελήσει να επιστρέψει για να το ξαναφάει.

Στον Βομβύλα, αυτή η σχέση με το προϊόν έχει περάσει από πολλές φάσεις. Από την προσπάθεια να αλλάξει η παλιά λογική της παραγωγής, μέχρι τις ατελείωτες δοκιμές για ένα καινούργιο τρουφάκι και από την αναζήτηση της σωστής συνταγής για το τσουρέκι μέχρι την προσπάθεια να δοθεί νέα θέση στο λουκούμι. Και όλα αυτά συνδέονται με την ίδια ανάγκη: να υπάρχει λόγος για τον οποίο κάποιος θα επιλέξει τα δικά τους γλυκά. Φυσικά, κανείς δεν μπορεί να είναι απολύτως αντικειμενικός όταν μιλά για τα προϊόντα που έχει φτιάξει ο ίδιος. Ο Αλέξανδρος το παραδέχεται με χιούμορ, λέγοντας πως έχει δοκιμάσει τόσες φορές ορισμένα από τα γλυκά που δημιούργησε, ώστε πλέον τα έχει βαρεθεί. Είναι ένα από τα παράδοξα της δουλειάς: αυτό που για τον δημιουργό έχει συνδεθεί με ατελείωτες δοκιμές και διορθώσεις, για τον πελάτη μπορεί να είναι μια απολαυστική πρώτη γνωριμία.

Σε κάθε περίπτωση, ο Βομβύλας συνεχίζει να δοκιμάζει, να διορθώνει, να δημιουργεί και να ψάχνει νέους τρόπους να συναντήσει το κοινό του. Με το ένα πόδι στην παράδοση και το άλλο σε μια καθημερινότητα που απαιτεί διαρκώς νέες αποφάσεις. Και ίσως αυτό να είναι που κάνει την ιστορία του ενδιαφέρουσα. Δεν πρόκειται για ένα ζαχαροπλαστείο που αποποιήθηκε το παρελθόν του. Είναι μια επιχείρηση που έμαθε να κοιτάζει διαφορετικά όσα είχε ήδη στα χέρια της. Ένα λουκούμι, ένα τσουρέκι, ένα σοκολατένιο πουράκι ή ένα τρουφάκι εμπνευσμένο από μια τηλεοπτική σειρά μπορεί να μοιάζουν εκ πρώτης όψεως με διαφορετικές ιστορίες. Στην πραγματικότητα, όμως, όλα αποτελούν κομμάτια της ίδιας προσπάθειας: να κρατηθεί ζωντανό ένα οικογενειακό ζαχαροπλαστείο, να αποκτήσει τη δική του σύγχρονη ταυτότητα και να συνεχίσει να έχει θέση στην καθημερινότητα μιας πόλης που αλλάζει.

Στη Βρεσθένης, λοιπόν, το παλιό και το καινούργιο δεν χρειάζεται να ανταγωνίζονται. Μπορούν να συνυπάρχουν στην ίδια βιτρίνα, αρκεί να υπάρχει κάποιος που να φροντίζει το καθένα με την ίδια επιμονή.