Ο κουρκουμάς είναι πλέον γνωστός σχεδόν σε όλους και κατέχει περίοπτη θέση στο ράφι με τα μπαχαρικά, για να τον χρησιμοποιούμε τόσο στις συνταγές μας, αλλά και σε φυσικά γιατροσόφια. 

Για την ακρίβεια, πρόκειται για ένα από τα πιο μελετημένα και ωφέλιμα μπαχαρικά, με ιστορία χιλιάδων ετών στην παραδοσιακή ιατρική της Ινδίας και της Ασίας. Το βασικό του δραστικό συστατικό είναι η κουρκουμίνη, μια φυσική πολυφαινόλη με ισχυρή αντιφλεγμονώδη και αντιοξειδωτική δράση, στην οποία οφείλεται και το έντονο κίτρινο χρώμα του κουρκουμά.

Χάρη στην κουρκουμίνη λοιπόν, ο κουρκουμάς συμβάλλει στη μείωση της χρόνιας φλεγμονής, η οποία συνδέεται με παθήσεις όπως οι καρδιαγγειακές νόσοι, ο διαβήτης τύπου 2, η αρθρίτιδα και ορισμένες νευροεκφυλιστικές ασθένειες.

Βοηθά επίσης την υγεία του πεπτικού συστήματος, καθώς διεγείρει την παραγωγή χολής και διευκολύνει την πέψη των λιπαρών τροφών, ενώ μπορεί να μειώσει το φούσκωμα και τη δυσπεψία. Παράλληλα, έχει συνδεθεί με βελτίωση της λειτουργίας του εντέρου και υποστήριξη της εντερικής μικροχλωρίδας.

Η ρίζα του μπαχαρικού έχει επίσης αιθέρια έλαια, τα οποία ονομάζονται τουρμερόνες και συμβάλλουν στη μείωση της φλεγμονής, την καταπολέμηση του οξειδωτικού στρες, όπως και την προστασία των νευρικών κυττάρων.

Ο κουρκουμάς φαίνεται επίσης να ωφελεί την καρδιαγγειακή υγεία, συμβάλλοντας στη μείωση της οξείδωσης της LDL χοληστερόλης και στη βελτίωση της λειτουργίας των αγγείων. Επιπλέον, έρευνες δείχνουν ότι μπορεί να έχει θετική επίδραση στη ρύθμιση του σακχάρου στο αίμα και στην ευαισθησία στην ινσουλίνη.

Είναι όμως καλός σύμμαχος και για τον εγκέφαλο, αφού η κουρκουμίνη έχει συσχετιστεί με ενίσχυση της γνωστικής λειτουργίας και της μνήμης, καθώς και με πιθανή προστατευτική δράση απέναντι στη νόσο Αλτσχάιμερ, χάρη στην ικανότητά της να μειώνει τη φλεγμονή και το οξειδωτικό στρες. Παράλληλα, υπάρχουν ενδείξεις ότι μπορεί να επηρεάζει θετικά τη διάθεση, ενισχύοντας τα επίπεδα σεροτονίνης και ντοπαμίνης.

Πώς να τον καταναλώσεις 

Μπορείς να βρεις τον κουρκουμά στο εμπόριο, σε διάφορες μορφές: ως φρέσκια ρίζα, σε σκόνη (το γνωστό μπαχαρικό που πολλοί έχουμε στην κουζίνα μας), ακόμη και σε κάψουλες, ως συμπλήρωμα. 

Αν χρησιμοποιείς τον κουρκουμά στη μαγειρική σε μορφή σκόνης, ή σκοπεύεις να το κάνεις, να μερικές ιδέες:

  • Σε όσπρια, όπως φακές, ρεβίθια ή φασόλια, όπου δίνει βάθος στη γεύση και δένει ωραία με κύμινο, πάπρικα και σκόρδο.
  • Στο ρύζι ή το πλιγούρι, δίνοντας χρώμα και άρωμα.
  • Σε λαχανικά φούρνου, όπως πατάτες, κουνουπίδι, καρότα ή γλυκοπατάτες,
  • Σε σούπες βελουτέ, ιδιαίτερα με τα χειμερινά υλικά όπως η κολοκύθα και το καρότο, για μία ελαφριά πικάντικη νότα.
  • Εννοείται ότι μπορεί να αποτελέσει υλικό σε σάλτσες και βινεγκρέτ για σαλάτες.
  • Σε smoothies ή ροφήματα, όπως αυτό το θαυματουργό ινδικό λάσι. 

Μην ξεχνάς ότι μπορεί να χρησιμοποιηθεί και φρέσκος, όπως το τζίντζερ. Τρίβεται σε φαγητά, σαλάτες ή ροφήματα και έχει πιο έντονη γεύση.

Όποια μορφή κι αν επιλέξεις, να θυμάσαι ότι η μέτρια και συστηματική κατανάλωση είναι πιο ωφέλιμη από τις μεγάλες ποσότητες περιστασιακά.

Και ένα ακόμη tip: η απορρόφηση των συστατικών του κουρκουμά γίνεται πολύ πιο αποτελεσματική, αν αυτός συνδυάζεται με μαύρο πιπέρι (πιπερίνη) και μια πηγή καλών λιπαρών, όπως το ελαιόλαδο, το αβοκάντο, ή οι ξηροί καρποί.

Τελικά, ο κουρκουμάς δεν είναι απλώς ένα μπαχαρικό και μια ουσία που δίνει ζωντανό χρώμα στο φαγητό, αλλά ένα λειτουργικό τρόφιμο που μπορεί να ενισχύσει συνολικά την υγεία όταν εντάσσεται τακτικά σε μια ισορροπημένη διατροφή.