Μια μελέτη σε σχεδόν 48.000 ενήλικες διαπίστωσε ότι η υψηλότερη κατανάλωση υπερ-επεξεργασμένων τροφίμων συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο παχυσαρκίας, διαβήτη, καρκίνου, μεταβολικού συνδρόμου και πρόωρου θανάτου.
Θα μας πεις τώρα, αυτά τα έχουμε πει ξανά και είναι ήδη γνωστά, όμως στη νεότερη αυτή μελέτη υπάρχει ένα στοιχείο στο οποίο αξίζει να επικεντρωθούμε: οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι οι κίνδυνοι αυτοί παρέμεναν ακόμη και όταν έλαβαν υπόψη τη διατροφική σύσταση των τροφίμων, όπως τα κορεσμένα λιπαρά, τα πρόσθετα σάκχαρα και το νάτριο, γεγονός που υποδηλώνει ότι η ίδια η διαδικασία της βιομηχανικής επεξεργασίας ενδέχεται να συμβάλλει στις αρνητικές επιπτώσεις.
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι απαιτείται περισσότερη έρευνα για να κατανοηθεί ο ακριβής μηχανισμός, ωστόσο συνιστούν να δίνεται μεγαλύτερη έμφαση στα ελάχιστα επεξεργασμένα τρόφιμα αντί να προσπαθεί κάποιος να αποκλείσει πλήρως τα υπερ-επεξεργασμένα προϊόντα.
Το σημαντικότερο είναι ότι τα αυτά τα τρόφιμα, που παρασκευάζονται με βιομηχανικές διαδικασίες και περιέχουν πρόσθετα που σπάνια χρησιμοποιούνται στη μαγειρική του σπιτιού, έχουν συνδεθεί κατά καιρούς με διάφορα προβλήματα υγείας, από τον καρκίνο έως την άνοια.
Στην κατηγορία αυτή ανήκουν τρόφιμα όπως οι μπάρες πρωτεΐνης, τα στιγμιαία noodles, οι κοτομπουκιές, αλλά και ορισμένα συσκευασμένα ψωμιά. Επειδή πρόκειται για μια τόσο μεγάλη και ετερογενή κατηγορία, είναι δύσκολο να αποκλειστούν εντελώς από τη διατροφή, ενώ παράλληλα γεννώνται ερωτήματα σχετικά με το τι ακριβώς είναι αυτό που τα καθιστά επιβλαβή: η διατροφική τους σύσταση ή η ίδια η επεξεργασία τους;
Η επεξεργασία ίσως είναι η πραγματική αιτία των κινδύνων
Μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό American Journal of Public Health ανέλυσε στοιχεία υγείας και διατροφής από σχεδόν 48.000 ενήλικες που συμμετείχαν στην αμερικανική έρευνα National Health and Nutrition Examination Survey.
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι για κάθε αύξηση κατά 10% των ημερήσιων θερμίδων που προέρχονταν από υπερ-επεξεργασμένα τρόφιμα, οι συμμετέχοντες είχαν μεγαλύτερη πιθανότητα να εμφανίζουν υψηλότερο δείκτη μάζας σώματος (BMI), αυξημένα επίπεδα σακχάρου στο αίμα, υψηλότερη αρτηριακή πίεση και αυξημένη χοληστερόλη.
Παράλληλα, είχαν μεγαλύτερο κίνδυνο εμφάνισης μεταβολικού συνδρόμου, διαβήτη και καρκίνου, καθώς και αυξημένη πιθανότητα θανάτου από οποιαδήποτε αιτία κατά τη διάρκεια της 20ετούς παρακολούθησης.
Το αξιοσημείωτο είναι ότι ακόμη και όταν οι ερευνητές προσάρμοσαν τα αποτελέσματα ώστε να εξαλείψουν την επίδραση των κορεσμένων λιπαρών, των πρόσθετων σακχάρων και του νατρίου, οι αρνητικές συσχετίσεις παρέμειναν.
Πώς η επεξεργασία μπορεί να κάνει τα τρόφιμα πιο ανθυγιεινά
Σύμφωνα με την Priya Fielding-Singh, διευθύντρια πολιτικής και προγραμμάτων στο George Washington University Global Food Institute, υπάρχουν αρκετοί πιθανοί μηχανισμοί.
Όπως εξηγεί, η βιομηχανική επεξεργασία καταστρέφει τη φυσική δομή των τροφίμων, με αποτέλεσμα αυτά να πέπτονται ταχύτερα, να προκαλούν μικρότερο αίσθημα κορεσμού και να προσφέρουν λιγότερα οφέλη στο μικροβίωμα του εντέρου. Παράλληλα, αφαιρούνται πολύτιμα συστατικά, όπως οι φυτικές ίνες και οι πολυφαινόλες.
Επιπλέον, τα υπερ-επεξεργασμένα τρόφιμα περιέχουν συχνά πρόσθετα, όπως γαλακτωματοποιητές, τεχνητές γλυκαντικές ουσίες και αρωματικές ύλες, τα οποία έχουν συνδεθεί με φλεγμονές και διαταραχές του μικροβιώματος του εντέρου.
Η ίδια επισημαίνει ότι ορισμένες επιβλαβείς ουσίες μπορεί να δημιουργούνται κατά τη διάρκεια της επεξεργασίας ή να μεταφέρονται στα τρόφιμα από τις πλαστικές συσκευασίες.
Δεν είναι μόνο τα θρεπτικά συστατικά που μετράνε
Η διαιτολόγος Lisa Moskovitz εξηγεί ότι τα υπερ-επεξεργασμένα τρόφιμα όχι μόνο στερούνται συχνά των φυσικών θρεπτικών συστατικών τους, αλλά περιέχουν και συνθετικά συστατικά που τα κάνουν εξαιρετικά εύγευστα. «Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να καταναλώνονται πολύ πιο εύκολα σε μεγαλύτερες ποσότητες, κάτι που λειτουργεί αντίθετα από ό,τι θέλουμε για τη μεταβολική υγεία», αναφέρει.
Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι απαιτούνται περισσότερες μελέτες ώστε να κατανοήσουν καλύτερα πώς τα υπερ-επεξεργασμένα τρόφιμα επηρεάζουν την υγεία και ποιο διατροφικό περιβάλλον πρέπει να δημιουργηθεί για τις επόμενες γενιές. Αυτό που τονίζουν όμως με βεβαιότητα είναι ότι η λύση δεν είναι να αποκλείσεις εντελώς τα επεξεργασμένα τρόφιμα, αλλά να επικεντρωθείς στα λιγότερο επεξεργασμένα, βάζοντας όσο περισσότερα μπορείς στην καθημερινή σου διατροφή.
Διάβασε ακόμη:
