με μια ματιά toggle
- Μια χούφτα σταφύλια δίνει νερό, φυτικές ίνες, κάλιο, βιταμίνη Κ και πολύτιμες πολυφαινόλες.
- Οι πολυφαινόλες τους, όπως η ρεσβερατρόλη, έχουν μελετηθεί για πιθανή συμβολή στην καρδιαγγειακή υγεία, χωρίς όμως να κάνουν τα σταφύλια «θαυματουργή» τροφή.
- Έχουν φυσικά σάκχαρα και τρώγονται εύκολα σε μεγάλη ποσότητα, οπότε το μέτρο και η συνολική ισορροπία της διατροφής έχουν μεγαλύτερη σημασία από την αναζήτηση μιας «μαγικής» ημερήσιας ποσότητας.
Το τσαμπί με τα σταφύλια στο τραπέζι είναι από τις πιο χαρακτηριστικές εικόνες της εποχής. Γλυκά, δροσερά και τόσο εύκολα στο φάγωμα, δύσκολα σταματάς στη μία ρώγα. Πέρα όμως από τη γεύση τους, τα σταφύλια προσφέρουν νερό, φυτικές ίνες, βιταμίνη Κ, κάλιο και πολύτιμες φυτικές ενώσεις. Ποια είναι λοιπόν μια καλή μερίδα και τι πρέπει να γνωρίζουμε για τα σάκχαρά τους;
Ένα γλυκό φρούτο με σχετικά λίγες θερμίδες
Η αλήθεια είναι πως η ποσότητα παίζει βασικό ρόλο, όπως σε όλα τα τρόφιμα. Μια μερίδα περίπου 100-150 γρ. σταφύλια (όσο περίπου είναι μια χούφτα σταφύλια) δίνει γύρω στις 70-105 θερμίδες. Το μεγαλύτερο μέρος της ενέργειάς τους προέρχεται από τους υδατάνθρακες και τα φυσικά σάκχαρα, ενώ περιέχουν και αρκετό νερό, λίγες φυτικές ίνες, κάλιο και βιταμίνη Κ, όπως έχουμε ήδη αναφέρει σε προηγούμενο άρθρο.
Το ότι έχουν έντονα γλυκιά γεύση δεν σημαίνει ότι πρέπει να αντιμετωπίζονται σαν ένα τρόφιμο που χρειάζεται να αποφεύγεις. Όπως συμβαίνει και με τα υπόλοιπα φρούτα, μεγαλύτερη σημασία έχει η ποσότητα που καταναλώνεις και η θέση τους μέσα στη συνολική διατροφή.
Το ενδιαφέρον βρίσκεται και στη φλούδα
Στα σταφύλια υπάρχουν διάφορες πολυφαινόλες, δηλαδή φυτικές ενώσεις που έχουν μελετηθεί για τις αντιοξειδωτικές και άλλες δράσεις τους στον οργανισμό. Η σύστασή τους διαφέρει ανάλογα με την ποικιλία και το χρώμα του σταφυλιού. Τα σκούρα σταφύλια, για παράδειγμα, περιέχουν ανθοκυανίνες, ενώ στη φλούδα συναντάμε και τη ρεσβερατρόλη, την ουσία που έχει συνδεθεί περισσότερο από κάθε άλλη με το συγκεκριμένο φρούτο.
Αυτός είναι και ένας από τους λόγους που έχει νόημα να τρως τα σταφύλια ολόκληρα αντί να τα μετατρέπεις σε χυμό. Έτσι διατηρείς και τις φυτικές ίνες τους, οι οποίες βοηθούν την πέψη και τον κορεσμό. Παράλληλα, περίπου ένα φλιτζάνι σταφύλια μπορεί να καλύψει γύρω στο 20% της ημερήσιας συνιστώμενης πρόσληψης βιταμίνης Κ.
Τι σχέση έχουν με την καρδιαγγειακή υγεία;
Οι πολυφαινόλες των σταφυλιών έχουν μελετηθεί αρκετά σε σχέση με την καρδιαγγειακή υγεία και ειδικότερα με τη λειτουργία των αγγείων. Τα διαθέσιμα ερευνητικά δεδομένα δείχνουν ότι η κατανάλωση σταφυλιών ή προϊόντων τους μπορεί να έχει μικρή θετική επίδραση σε ορισμένους δείκτες, μεταξύ των οποίων και η συστολική αρτηριακή πίεση. Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι το σταφύλι μπορεί από μόνο του να λειτουργήσει προστατευτικά για την καρδιά. Η καρδιαγγειακή υγεία επηρεάζεται από πολλούς παράγοντες και η συνολική διατροφή, η άσκηση, το σωματικό βάρος και η αρτηριακή πίεση έχουν σαφώς μεγαλύτερη σημασία από ένα συγκεκριμένο φρούτο.
Επιπλέον, η ρεσβερατρόλη έχει τραβήξει εδώ και χρόνια το ενδιαφέρον των ερευνητών. Οι μελέτες γύρω από αυτήν εξετάζουν, μεταξύ άλλων, τις αντιοξειδωτικές και αντιφλεγμονώδεις ιδιότητές της, καθώς και πιθανές δράσεις που σχετίζονται με τη γήρανση και την καρδιαγγειακή υγεία.
Υπάρχει, όμως, μια σημαντική διαφορά ανάμεσα στο να μελετάς μια ουσία και στο να αποδίδεις τις ιδιότητές της σε μια συγκεκριμένη τροφή. Δεν σημαίνει ότι τρώγοντας μερικές ρώγες σταφυλιού λαμβάνεις ποσότητες ικανές να προκαλέσουν όλα όσα έχουν παρατηρηθεί σε εργαστηριακές μελέτες. Επομένως, δεν χρειάζεται ούτε να περιμένεις θαύματα από τη ρεσβερατρόλη ούτε να αναζητάς συμπληρώματα χωρίς συγκεκριμένο λόγο.
Είναι πρόβλημα η ζάχαρη;
Εδώ υπάρχει ίσως η μεγαλύτερη παρανόηση γύρω από τα σταφύλια. Ναι, είναι ένα φρούτο με αρκετά φυσικά σάκχαρα. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι διατροφικά είναι το ίδιο με ένα γλυκό ή ένα ζαχαρούχο αναψυκτικό. Το ολόκληρο φρούτο έρχεται μαζί με νερό, φυτικές ίνες και άλλα θρεπτικά συστατικά. Το μόνο που χρειάζεται λίγη προσοχή είναι η ποσότητα, επειδή τα σταφύλια τρώγονται πολύ εύκολα. Δέκα, δεκαπέντε ρώγες γίνονται γρήγορα ένα ολόκληρο μπολ χωρίς να έχεις συνειδητοποιήσει πόσο έφαγες.
Οπότε η διαφορά βρίσκεται κυρίως εκεί: άλλο μια χούφτα και άλλο ένα μεγάλο μπολ σταφύλια.
Όχι, δεν χρειάζεσαι «detox» με σταφύλια
Τα σταφύλια έχουν κατά καιρούς βρεθεί στο επίκεντρο διαφόρων «detox» διατροφών και υποσχέσεων για γρήγορη απώλεια βάρους. Δεν υπάρχει όμως λόγος να τους αποδίδονται ιδιότητες που δεν έχουν.
Δεν αποτοξινώνουν τον οργανισμό, δεν καίνε λίπος και δεν αποτελούν θεραπεία για την υπέρταση ή τον διαβήτη. Επίσης, δεν υπάρχει κάποια συγκεκριμένη ημερήσια ποσότητα σταφυλιών που πρέπει να καταναλώνεις για να θεωρείσαι υγιής. Το ζητούμενο δεν είναι να βρεις το ένα «τέλειο» φρούτο, αλλά να έχεις ποικιλία στη διατροφή σου και να καταναλώνεις διαφορετικές φυτικές τροφές.
Φυσικά, μια χούφτα σταφύλια είναι ένα εύκολο και εποχικό σνακ, με περίπου 70-105 θερμίδες, αρκετό νερό, φυσικά σάκχαρα, φυτικές ίνες, βιταμίνη Κ, κάλιο και πολυφαινόλες. Δεν χρειάζεται να τα βαφτίσεις «superfood» και σίγουρα δεν χρειάζεται να περιμένεις από αυτά να κάνουν θαύματα. Είναι ένα νόστιμο φρούτο με ενδιαφέρον διατροφικό προφίλ και μια χούφτα του μπορεί πολύ απλά να γίνει μέρος μιας ισορροπημένης διατροφής.
Διάβασε ακόμη:
