με μια ματιά toggle
- Η αποκάλυψη του Σιλβέστερ Σταλόνε ότι αντιμετώπισε βουλιμία αναδεικνύει ότι οι διατροφικές διαταραχές δεν αφορούν μόνο τις γυναίκες, ούτε συνδέονται απαραίτητα με μια εμφανώς άρρωστη εικόνα.
- Στους άνδρες, οι διατροφικές διαταραχές μπορεί να εκδηλώνονται με εμμονή στη μυϊκή μάζα και στη γράμμωση, αυστηρούς διατροφικούς περιορισμούς, υπερβολική άσκηση ή χρήση στεροειδών και άλλων ουσιών.
- Η έγκαιρη αναγνώριση και η κατάλληλη θεραπεία είναι καθοριστικές, καθώς οι διατροφικές διαταραχές μπορούν να έχουν σοβαρές επιπτώσεις στη σωματική και ψυχική υγεία. Η αντιμετώπιση προσαρμόζεται στις ανάγκες κάθε ατόμου και μπορεί να περιλαμβάνει συνεργασία γιατρού, διαιτολόγου και ειδικού ψυχικής υγείας.
Ο Σιλβέστερ Σταλόνε, ένας ηθοποιός γνωστός για την αρρενωπή παρουσία του και τη μυώδη σωματική του διάπλαση, δεν ταιριάζει στο στερεότυπο ενός ανθρώπου που πάσχει από διατροφική διαταραχή. Αυτό το στερεότυπο, βέβαια, καθιστά ακόμη πιο σημαντική την πρόσφατη αποκάλυψή του ότι είχε βιώσει μια τέτοια διαταραχή.
Σε συνέντευξή του στους New York Times, με αφορμή την κυκλοφορία των απομνημονευμάτων του με τίτλο The Steps, ο Σταλόνε αποκάλυψε ότι, κατά τη διάρκεια των γυρισμάτων του «Ράμπο» και των συνέχειών του «Ρόκι», είχε αναπτύξει «εμμονή» με το να αποκτήσει ένα σώμα που να αποπνέει μια «άγρια και επιθετική» εικόνα.
«Έφτασα στο σημείο να γίνω βουλιμικός. […] Όταν γύριζα το “Rocky III”, το ποσοστό σωματικού μου λίπους είχε πέσει στο 2,6% και δεν μπορούσα να κρατήσω τίποτα στο στομάχι μου», δήλωσε.
Η ψυχογενής βουλιμία είναι μια διατροφική διαταραχή που χαρακτηρίζεται από επεισόδια υπερφαγίας (κατανάλωσης μεγάλης ποσότητας τροφής), τα οποία ακολουθούνται από συμπεριφορές κάθαρσης, όπως ο εμετός ή η χρήση καθαρτικών. Ο Σταλόνε αποκάλυψε επίσης ότι κατέφυγε στη χρήση στεροειδών για να διατηρήσει τη σωματική του διάπλαση.
«Η παραδοχή του Σταλόνε αμφισβητεί ορισμένα από τα πιο επίμονα στερεότυπα της κοινωνίας μας, σύμφωνα με τα οποία οι διατροφικές διαταραχές επηρεάζουν κυρίως τις γυναίκες ή ότι κάποιος που πάσχει από διατροφική διαταραχή πρέπει να φαίνεται εμφανώς άρρωστος», δήλωσε ο Riley Nickols, σύμβουλος και αθλητικός ψυχολόγος, καθώς και κλινικός σύμβουλος της Εθνικής Ένωσης Διατροφικών Διαταραχών (National Eating Disorders Association).
Πρόκειται για μια ισχυρή υπενθύμιση ότι «οι άνδρες ζουν στον ίδιο κόσμο που έχει εμμονή με την εξωτερική εμφάνιση όπως όλοι οι υπόλοιποι και εκτίθενται εξίσου σε ανέφικτα πρότυπα ομορφιάς», δήλωσε η Erin Parks, κλινική ψυχολόγος, συνιδρύτρια και επικεφαλής κλινικών υπηρεσιών της διαδικτυακής πλατφόρμας θεραπείας διατροφικών διαταραχών Equip.
Διατροφικές διαταραχές στους άνδρες
Σε αντίθεση με ό,τι πιστεύει ευρέως το κοινό, οι διατροφικές διαταραχές δεν είναι σπάνιες στους άνδρες. Εκτιμάται ότι τουλάχιστον 1 στους 3 που πάσχουν από διατροφική διαταραχή - όπως η νευρική ανορεξία, η ψυχογενής βουλιμία ή η διαταραχή επεισοδιακής υπερφαγίας - είναι άνδρας.
Παρόλο που τα παγκόσμια δεδομένα για τους εφήβους δείχνουν ότι οι διατροφικές διαταραχές είναι συχνότερες στα κορίτσια, το ποσοστό τους αυξάνεται ταχύτερα στα αγόρια. Ωστόσο, οι διαταραχές αυτές εξακολουθούν συχνά να μην εντοπίζονται και να μη διαγιγνώσκονται στους άνδρες.
Οι αποκαλύψεις του Σταλόνε αναδεικνύουν επίσης τους κινδύνους που συνεπάγεται μια διατροφική διαταραχή όταν παραμένει χωρίς θεραπεία. Ο ίδιος αναφέρθηκε τόσο στο γεγονός ότι η διαταραχή μονοπωλούσε τις σκέψεις του όσο και στις «τρομερές επιπτώσεις» που είχε στο σώμα του.
Λίγες πτυχές της σωματικής και ψυχικής υγείας μένουν ανεπηρέαστες από τον επίμονο υποσιτισμό που προκαλεί μια διατροφική διαταραχή. Ωστόσο, οι μεγαλύτερες ανησυχίες αφορούν τους πιθανούς κινδύνους για την καρδιά και τον κίνδυνο αυτοκτονίας, σύμφωνα με την Parks.
Ορισμένες έρευνες υποδεικνύουν ότι, σε σύγκριση με τις γυναίκες, οι άνδρες με διατροφικές διαταραχές είναι πιθανότερο να χρειαστούν νοσηλεία και αντιμετωπίζουν μεγαλύτερο κίνδυνο πρόωρου θανάτου.
Πώς οι διατροφικές διαταραχές στους άνδρες μπορεί να μην εντοπίζονται και να μη διαγιγνώσκονται
Δεν εμφανίζουν όλοι οι άνδρες με διατροφική διαταραχή ορισμένα από τα χαρακτηριστικά συμπτώματα, όπως την επιθυμία να είναι αδύνατοι ή τον φόβο ότι θα πάρουν βάρος, δήλωσε η Parks. «Αντί γι' αυτά, τους ακούμε να μιλούν για αναδιαμόρφωση της σωματικής τους σύνθεσης και για την επίτευξη ενός χαμηλού ποσοστού σωματικού λίπους».
Ορισμένοι άνδρες μπορεί να θέλουν να γίνουν πιο γραμμωμένοι, αυξάνοντας παράλληλα τη μυϊκή τους μάζα, ανέφερε ο Nickols. Αυτό μπορεί να αποτελεί εκδήλωση της μυϊκής δυσμορφίας, η οποία αποκαλείται μερικές φορές και «μεγαλορεξία» (bigorexia). «Πρόκειται για μια διαταραχή της εικόνας του σώματος, κατά την οποία το άτομο αισθάνεται ότι είναι πιο αδύναμο από όσο δείχνει εξωτερικά», δήλωσε ο Brian Pollack, ιδρυτής και κλινικός διευθυντής του Hilltop Behavioral Health, ενός εξειδικευμένου κέντρου αντιμετώπισης διατροφικών διαταραχών στο Νιου Τζέρσεϊ.
Υπό αυτή τη νοοτροπία, ένα άτομο μπορεί να υιοθετήσει διαταραγμένες διατροφικές συμπεριφορές, όπως η υπερβολική αύξηση της πρόσληψης πρωτεΐνης και ο αποκλεισμός όλων των άλλων θρεπτικών συστατικών. Μπορεί επίσης να γυμνάζεται υπερβολικά ή να χρησιμοποιεί συμπληρώματα, όπως κρεατίνη ή στεροειδή.
Καμία από αυτές τις συμπεριφορές μπορεί να μη θεωρηθεί προβληματική. Στην πραγματικότητα, η κοινωνία συχνά τις κανονικοποιεί ή ακόμη και τις εξιδανικεύει στους άνδρες, παρουσιάζοντάς τες ως ένδειξη αφοσίωσης στο σώμα τους. Ειδικότερα, η καταναγκαστική άσκηση χαρακτηρίζεται ως πειθαρχία. Μπορεί, για παράδειγμα, να βλέπουμε έναν άνδρα να περνά τρεις ώρες στο γυμναστήριο και να θεωρούμε ότι εργάζεται σκληρά, αντί να αναγνωρίζουμε ότι ενδέχεται να υπάρχει πρόβλημα όταν επιλέγει το γυμναστήριο αντί, για παράδειγμα, να βγει έξω με τους φίλους του.
Ακόμη και οι άνδρες που αναγνωρίζουν ότι δεν είναι ευχαριστημένοι με τον εαυτό τους μπορεί να μη συνδέουν αυτά τα συναισθήματα με την περιοριστική διατροφή ή την υπερβολική άσκηση. Αυτό συμβαίνει λόγω της ευρέως διαδεδομένης αντίληψης ότι οι διατροφικές διαταραχές αφορούν αποκλειστικά τις γυναίκες. Επιπλέον, τα εργαλεία προσυμπτωματικού ελέγχου βασίζονται συχνά σε ερωτήσεις που ενδέχεται να αντανακλούν περισσότερο τις εμπειρίες των γυναικών. Για παράδειγμα, μπορεί να ρωτούν αν κάποιος επιθυμούσε να έχει μια «επίπεδη» ή «άδεια» κοιλιά, παραλείποντας συμπτώματα που εμφανίζονται συχνότερα στους άνδρες, όπως η εμμονή με τη μυϊκή μάζα ή τα μακροθρεπτικά συστατικά.
Ο Pollack δήλωσε ότι τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης έχουν δημιουργήσει ένα ανέφικτο ανδρικό πρότυπο, το οποίο χαρακτηρίζεται από έντονα καθορισμένη μυϊκή διάπλαση και συγκεκριμένη δομή των οστών του προσώπου. «Βλέπουμε αγόρια να φτάνουν στα άκρα με την τεστοστερόνη και την αυξητική ορμόνη».
Παρά τους κινδύνους αυτών των συμπεριφορών, παρουσιάζονται ως τάσεις που αξίζει να ακολουθήσει κανείς.
Επιπλέον, σημαντικό ρόλο μπορεί να διαδραματίζει και η αυξανόμενη διαθεσιμότητα των φαρμάκων GLP-1, τα οποία χρησιμοποιούνται, μεταξύ άλλων, για την απώλεια βάρους.
Το γεγονός ότι κάποιος έχει πρόσβαση σε αυτά τα φάρμακα δεν σημαίνει απαραίτητα ότι αυξάνεται ο κίνδυνος εμφάνισης διατροφικής διαταραχής. Ωστόσο, σε άτομα που έχουν προδιάθεση για την εμφάνιση διατροφικής διαταραχής, είτε λόγω γενετικών παραγόντων είτε λόγω του περιβάλλοντός τους, η γρήγορη απώλεια βάρους και το θερμιδικό έλλειμμα που μπορούν να προκαλέσουν τα φάρμακα GLP-1 ενδέχεται να ενεργοποιήσουν αυτή την υποκείμενη ευαλωτότητα, ανέφερε η Parks.
Η αντιμετώπιση
Η ιδανική θεραπεία προσαρμόζεται στις ανάγκες του κάθε ατόμου, καθώς οι διατροφικές διαταραχές μπορούν να εκδηλωθούν με πολλούς διαφορετικούς τρόπους, ανεξαρτήτως φύλου.
Τόσο οι άνδρες όσο και οι γυναίκες μπορούν να ωφεληθούν από τη συνεργασία μιας διεπιστημονικής ομάδας, η οποία μπορεί να περιλαμβάνει γιατρό, διαιτολόγο και επαγγελματία ψυχικής υγείας με εξειδίκευση στις διατροφικές διαταραχές.
Βασικό στοιχείο της θεραπείας είναι η ενισχυμένη γνωσιακή - συμπεριφορική θεραπεία, η οποία έχει σχεδιαστεί έτσι ώστε να προσαρμόζεται σε διαφορετικές διατροφικές διαταραχές και ομάδες ασθενών. Περιλαμβάνει τον εντοπισμό και, στη συνέχεια, την αμφισβήτηση των συμπεριφορών που τροφοδοτούν τον διαταραγμένο τρόπο σκέψης.
Ένα ακόμη μέρος της θεραπείας περιλαμβάνει την εξέταση του τρόπου με τον οποίο το άτομο ερμηνεύει τις δυσκολίες του, καθώς και του βαθμού στον οποίο η ντροπή, το κοινωνικό στίγμα, η μοναξιά ή άλλα αρνητικά συναισθήματα συμβάλλουν στη διατήρησή τους.
Τελικά, η θεραπεία μπορεί να ακολουθήσει πολλές διαφορετικές πορείες. Το σημαντικότερο, όμως, είναι οι άνδρες να αναζητούν βοήθεια.
Πηγή: The Washington Post
Διάβασε ακόμα:
