Το oil pulling είναι μια πρακτική που τα τελευταία χρόνια έχει γίνει ιδιαίτερα δημοφιλής στον κόσμο του wellness και συχνά, συνδέεται με την έννοια του detox. Ωστόσο, μόνο καινούργια δεν είναι, αφού οι ρίζες του βρίσκονται στην Αγιουρβέδα, το παραδοσιακό σύστημα ιατρικής της Ινδίας, όπου η χρήση ελαίων για τη φροντίδα και τον καθαρισμό της στοματικής κοιλότητας έχει ιστορία αιώνων.
Παραδοσιακά, ένα από τα έλαια που έχουν χρησιμοποιηθεί περισσότερο στην Αγιουρβέδα είναι το σησαμέλαιο. Σήμερα χρησιμοποιείται πολύ και το λάδι καρύδας. Προσωπικά, όμως, προτιμώ και προτείνω μια πιο μεσογειακή εκδοχή: oil pulling με εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο. Και υπάρχει λόγος γι' αυτό. Το εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο δεν αποτελεί απλώς μια πηγή λίπους, αλλά περιέχει μια σειρά βιοδραστικών συστατικών και κυρίως φαινολικών ενώσεων, οι οποίες παρουσιάζουν ιδιαίτερο επιστημονικό ενδιαφέρον.
Στην αγιουρβεδική παράδοση συναντάμε δύο σχετικές πρακτικές, γνωστές ως Gandusha και Kavala. Στην πρώτη χρησιμοποιείται μεγαλύτερη ποσότητα ελαίου ή άλλου υγρού, το οποίο παραμένει για κάποιο χρονικό διάστημα μέσα στο στόμα. Στη δεύτερη χρησιμοποιείται μικρότερη ποσότητα, η οποία κινείται μέσα στη στοματική κοιλότητα.
Η σημερινή εκδοχή του oil pulling είναι ουσιαστικά μια προσαρμογή αυτών των πρακτικών. Μια κουταλιά ελαίου μπαίνει στο στόμα και κινείται αργά ανάμεσα στα δόντια, γύρω από τα ούλα και σε ολόκληρη τη στοματική κοιλότητα για περίπου 10 έως 20 λεπτά. Στη συνέχεια το λάδι απορρίπτεται και δεν καταπίνεται.
Καθώς το ελαιόλαδο κινείται μέσα στο στόμα, αναμειγνύεται με το σάλιο και σταδιακά γαλακτωματοποιείται. Η υφή του αλλάζει, γίνεται λεπτότερη και συνήθως το χρώμα του πιο ανοιχτό. Αυτή η διαδικασία έχει οδηγήσει και στη δημοφιλή αντίληψη ότι το λάδι «τραβάει» από το στόμα βακτήρια, υπολείμματα και «τοξίνες».
Τι σχέση έχει με το detox;
Εδώ χρειάζεται να διαχωρίσουμε λίγο την παράδοση από τον τρόπο με τον οποίο χρησιμοποιούμε σήμερα τη λέξη «αποτοξίνωση».
Στην Αγιουρβέδα η στοματική φροντίδα εντάσσεται σε ένα ευρύτερο σύστημα καθημερινών πρακτικών καθαρισμού και ευεξίας. Στον σύγχρονο κόσμο του wellness, όμως, η έννοια αυτή μεταφράστηκε συχνά πολύ πιο απλοϊκά ως «απομάκρυνση τοξινών από τον οργανισμό».
Το στόμα πράγματι φιλοξενεί ένα εξαιρετικά σύνθετο μικροβιακό οικοσύστημα, με εκατοντάδες είδη μικροοργανισμών. Η συνεχής κίνηση του λαδιού μπορεί να λειτουργήσει μηχανικά, συμβάλλοντας στην απομάκρυνση υπολειμμάτων και μέρους του μικροβιακού φορτίου.
Μελέτες πάνω στο oil pulling έχουν δείξει ενδιαφέροντα αποτελέσματα σε ορισμένους δείκτες στοματικής υγείας, όπως η οδοντική πλάκα, ο αριθμός ορισμένων βακτηρίων στο σάλιο και η κατάσταση των ούλων. Τα επιστημονικά δεδομένα δεν είναι ακόμη αρκετά ισχυρά ώστε να θεωρείται θεραπευτική μέθοδος, υπάρχει όμως αρκετό ενδιαφέρον ώστε η πρακτική να συνεχίζει να ερευνάται.
Αυτό που δεν έχει αποδειχθεί είναι ότι το λάδι μπορεί μέσω του στόματος να απομακρύνει τοξίνες από το αίμα ή να «καθαρίσει» το ήπαρ, τους νεφρούς ή ολόκληρο τον οργανισμό.
Επομένως, όταν μιλάμε για detox σε σχέση με το oil pulling, είναι πιο σωστό να αναφερόμαστε σε μια πρακτική καθαρισμού της στοματικής κοιλότητας και όχι σε μια αποδεδειγμένη μέθοδο συστηματικής αποτοξίνωσης του σώματος.
Από το σησαμέλαιο στο εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο
Παραδοσιακά, το σησαμέλαιο κατέχει σημαντική θέση στην Αγιουρβέδα και έχει χρησιμοποιηθεί εκτενώς στο oil pulling. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι είναι το μοναδικό έλαιο που μπορεί να χρησιμοποιηθεί.
Για εμάς στη Μεσόγειο υπάρχει μια εξαιρετικά ενδιαφέρουσα εναλλακτική: το εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο, που αποτελείται κυρίως από ελαϊκό οξύ, αλλά αυτό που το κάνει πραγματικά ιδιαίτερο είναι τα εκατοντάδες συστατικά που υπάρχουν σε μικρότερες συγκεντρώσεις. Ανάμεσά τους βρίσκονται οι πολύτιμες φαινολικές ενώσεις, όπως παράγωγα της ελευρωπαΐνης και της λιγκστροσίδης, που έχουν μελετηθεί εκτενώς για τις αντιοξειδωτικές και αντιφλεγμονώδεις ιδιότητές τους.
Υπάρχει επίσης επιστημονικό ενδιαφέρον γύρω από το ελαιόλαδο και ορισμένα συστατικά του σε σχέση με τη στοματική και περιοδοντική υγεία. Αυτός είναι και ο βασικός λόγος για τον οποίο προσωπικά επιλέγω και προτείνω εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο για oil pulling.
Δεν μπορούμε ακόμη να πούμε ότι οι φαινόλες του κάνουν επιστημονικά αποδεδειγμένα «καλύτερη αποτοξίνωση» από το σησαμέλαιο. Δεν υπάρχουν επαρκείς συγκριτικές κλινικές μελέτες που να μας επιτρέπουν έναν τέτοιο ισχυρισμό. Θεωρώ όμως ότι το ιδιαίτερο φαινολικό προφίλ ενός υψηλής ποιότητας εξαιρετικού παρθένου ελαιολάδου αποτελεί έναν επιπλέον ενδιαφέροντα παράγοντα όταν επιλέγουμε ποιο έλαιο θα παραμείνει σε επαφή με τη στοματική μας κοιλότητα για αρκετά λεπτά.
Ποιο ελαιόλαδο θα επέλεγα;
Θα επέλεγα φρέσκο εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο υψηλής περιεκτικότητας σε φαινόλες. Αυτό σημαίνει ότι μπορεί να αισθανθούμε πικρό ή πικάντικο κατά τη διάρκεια της διαδικασίας. Δεν πρόκειται για κάτι αρνητικό. Το πικρό και το πικάντικο είναι θετικά χαρακτηριστικά του και συνδέονται με την παρουσία συγκεκριμένων φαινολικών ενώσεων.
Πώς το κάνουμε;
Ιδανικά το oil pulling γίνεται το πρωί, πριν από το πρωινό. Βάζουμε περίπου 1 κουταλιά ελαιόλαδο στο στόμα και το κινούμε ήρεμα ανάμεσα στα δόντια και γύρω από τα ούλα. Δεν χρειάζεται έντονη κίνηση. Για κάποιον που ξεκινά, ακόμη και 5 λεπτά είναι αρκετά και ο χρόνος μπορεί σταδιακά να αυξηθεί.
Στο τέλος δεν το καταπίνουμε. Το απορρίπτουμε και στη συνέχεια συνεχίζουμε κανονικά τη στοματική μας υγιεινή. Το oil pulling δεν αντικαθιστά το βούρτσισμα, τον καθαρισμό ανάμεσα στα δόντια ή φυσικά τον οδοντίατρο.
Καθαρισμός της γλώσσας μετά το oil pulling
Μετά το oil pulling, μπορούμε να ολοκληρώσουμε τη διαδικασία με tongue scraping, δηλαδή καθαρισμό της επιφάνειας της γλώσσας με ένα ειδικό εργαλείο. Κατά τη διάρκεια της νύχτας μπορεί να σχηματιστεί πάνω στη γλώσσα ένα επίχρισμα που αποτελείται από βακτήρια, νεκρά κύτταρα, υπολείμματα τροφών και συστατικά του σάλιου. Με το tongue scraping το επίχρισμα αυτό απομακρύνεται μηχανικά, αφήνοντας τη γλώσσα και τη στοματική κοιλότητα πιο καθαρές.
Στην Αγιουρβέδα ο καθαρισμός της γλώσσας αποτελεί επίσης μέρος της πρωινής ρουτίνας καθαρισμού και συχνά συνδέεται με την έννοια της απομάκρυνσης του ama, δηλαδή όσων θεωρείται ότι ο οργανισμός χρειάζεται να αποβάλει.
Έτσι, αυτή η διαδικασία μπορεί να λειτουργήσει ως το επόμενο βήμα μιας ολοκληρωμένης ρουτίνας στοματικού καθαρισμού. Το θέμα όμως έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον και αξίζει τη δική του ανάλυση.
Μια ινδική παράδοση με Μεσογειακό χαρακτήρα
Αυτό που βρίσκω ιδιαίτερα ενδιαφέρον στο oil pulling είναι η συνάντηση δύο πανάρχαιων πολιτισμών. Από τη μία, η Αγιουρβέδα και μια πρακτική στοματικής φροντίδας που επιβιώνει εδώ και αιώνες. Από την άλλη, το ελαιόλαδο, ένα προϊόν που βρίσκεται στον πυρήνα της μεσογειακής ζωής εδώ και χιλιάδες χρόνια και που σήμερα γνωρίζουμε πολύ περισσότερα για τη σύνθεση και τις βιοδραστικές του ουσίες.
Δεν χρειάζεται να to παρουσιάσουμε ως μια θαυματουργή μέθοδο που «βγάζει τις τοξίνες» από το σώμα. Η πραγματικότητα είναι πιο ενδιαφέρουσα. Πρόκειται για μια αρχαία πρακτική στοματικής φροντίδας που εξακολουθεί να μελετάται και που μπορούμε να προσαρμόσουμε στη δική μας μεσογειακή καθημερινότητα.
Και αν η Αγιουρβέδα μάς έδωσε την ιδέα χρησιμοποιώντας παραδοσιακά το σησαμέλαιο, εμείς έχουμε έναν πολύ καλό λόγο να εξερευνήσουμε τη δική μας εκδοχή: ένα φρέσκο, υψηλά φαινολικό εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο, με όλο τον φυσικό πλούτο των μοναδικών συστατικών του.
Διάβασε ακόμα:
