Ο καθηγητής νευρολογίας στο Χάρβαρντ και συνδιευθυντής του Κέντρου Υγείας Εγκεφάλου Henry and Allison McCance στο Γενικό Νοσοκομείο της Μασαχουσέτης, Rudolph Tanzi είναι γνωστός για την ανακάλυψη τριών βασικών γονιδίων που σχετίζονται με τη νόσο Αλτσχάιμερ. Στην 46χρονη καριέρα του έχει γράψει εκατοντάδες επιστημονικά άρθρα που διαμόρφωσαν τη σύγχρονη κατανόηση των νευροεκφυλιστικών ασθενειών.
Μέσα σε αυτά, συνεργάστηκε με τον γκουρού της ολιστικής υγείας Deepak Chopra για τη συγγραφή του «Super Brain», που εκδόθηκε το 2012 και αμφισβήτησε τις συμβατικές αντιλήψεις για τα όρια του εγκεφάλου. Το έργο τους υποστήριξε ότι οι δυνατότητες του νου για ανάπτυξη και δημιουργικότητα ξεπερνούν κατά πολύ την καθημερινή χρήση και ότι οι άνθρωποι μπορούν συνειδητά να διαμορφώσουν τον εγκέφαλό τους ώστε να έχουν «υπεράνθρωπες» ικανότητες και καλύτερη ευεξία.
Ο Tanzi είναι επίσης ο δημιουργός ενός προγράμματος παρεμβάσεων στον τρόπο ζωής για την υγεία του εγκεφάλου, γνωστού ως «SHIELD», που δίνει έμφαση στον ύπνο, τη διαχείριση του στρες, την κοινωνική αλληλεπίδραση, την άσκηση, τη σωστή διατροφή και τη μάθηση.
Στα 67 του, ο Tanzi αποδίδει στην έρευνά του το γεγονός ότι παραμένει πνευματικά οξύς, σωματικά δραστήριος και βαθιά αφοσιωμένος στο έργο του. «Κάνω περισσότερη δουλειά και διασκεδάζω περισσότερο από ποτέ στη ζωή μου», δηλώνει.
Ποιες είναι λοιπόν οι συμβουλές τους για την καθημερινή ζωή, ώστε να γερνάμε καλά;
Ύπνος
Αυτό που πρέπει να κάνουμε καταρχάς, είναι να στοχεύσουμε σε 7-8 ώρες ποιοτικού ύπνου κάθε βράδυ. Η επαρκής ξεκούραση είναι απαραίτητη για τη λειτουργία του εγκεφάλου και τη μνήμη.
«Όταν κοιμάσαι, όχι μόνο παγιώνεις τις αναμνήσεις σου, αλλά απομακρύνεις και τις τοξίνες από τον εγκέφαλο», εξηγεί ο Tanzi. «Καθαρίζεις τις αμυλοειδείς τοξίνες - το κολλώδες υλικό που προκαλεί τη νόσο Αλτσχάιμερ, συνήθως δύο δεκαετίες πριν εμφανιστούν τα συμπτώματα».
Ο ίδιος δεν έχει σταθερή ώρα ύπνου, αλλά υπολογίζει αντίστροφα από την ώρα που πρέπει να ξυπνήσει για να εξασφαλίσει τουλάχιστον επτά ώρες ύπνου. Επιπλέον, 1 ώρα πριν κοιμηθεί, κλείνει την τηλεόραση και σταματά να κάνει scrolling στο κινητό του - κάτι που δυστυχώς για τους περισσότερους από εμάς αποτελεί καθημερινή ρουτίνα.
Όταν τον ρωτούν τι να κάνουν αν κοιμήθηκαν μόνο πέντε ή έξι ώρες, προτείνει σύντομους, μικρούς ύπνους, τους γνωστούς και ως power naps.
Διαχείριση του στρες
Όσο κλισέ και αν ακούγεται, είναι από τα πιο σημαντικά πράγματα που πρέπει να κάνεις, αφού το χρόνιο στρες έχει συνδεθεί με επιταχυνόμενη γνωστική έκπτωση.
«Το στρες συνδέεται με την κορτιζόλη, μια τοξική χημική ουσία για τον εγκέφαλο». Ο Tanzi ανησυχεί ότι οι συνεχείς απαιτήσεις της σύγχρονης ζωής, όπως η ανάγκη να παρακολουθούμε τα κοινωνικά δίκτυα ή να απαντάμε σε ατελείωτα email, έχουν δημιουργήσει πρωτοφανή επίπεδα στρες.
Η βασική του στρατηγική για μείωση του στρες είναι ο διαλογισμός. Είναι χαρακτηριστικό ότι στην Αμερική, ειδικοί δημόσιας υγείας και γιατροί έχουν επισημάνει το στρες ως βασικό λόγο που ο πληθυσμός ζει λιγότερο από συνομήλικούς τους σε χώρες με παρόμοιους πόρους. «Πολλοί άνθρωποι είναι αγχωμένοι λόγω του συνεχούς εσωτερικού μονολόγου. Ένα κόλπο είναι να καθίσεις, να κλείσεις τα μάτια και να εμποδίσεις τις λέξεις και τις προτάσεις να μπουν στο μυαλό σου. Σκέψου μόνο εικόνες… Κάθε 1 με 2 ώρες, κλείσε τα μάτια· ό,τι κι αν έρθει στο μυαλό είναι εντάξει, αρκεί να μην είναι λέξεις».
Η εμμονή με το παρελθόν ή το άγχος για το μέλλον, αντί για το «τώρα», είναι επίσης προβληματικά, προσθέτει ο ίδιος.
Κοινωνική αλληλεπίδραση
Η διατήρηση μίας ενεργούς κοινωνικής ζωής είναι επίσης απαραίτητη, καθώς η μοναξιά συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο νευροεκφυλιστικών παθήσεων. «Βεβαιώσου ότι είναι άνθρωποι που σε κάνουν να νιώθεις καλά. Αν όχι, τότε κι αυτό είναι στρες».
Παρότι ο ίδιος παραδέχεται ότι δεν βλέπει συχνά τους φίλους του από κοντά, η επικοινωνία μέσω τηλεφώνου ή μηνυμάτων λέει ότι είναι αρκετή. «Έχω διαφορετικές ομάδες φίλων στο chat και αλληλεπιδρώ με δύο-τρεις την ημέρα. Έτσι μπορείς να χρησιμοποιήσεις τα κοινωνικά δίκτυα προς όφελος του εγκεφάλου σου».
Άσκηση
Ασκήσου τακτικά, για να αυξήσεις τη ροή αίματος στον εγκέφαλο και να ενισχύσεις νέες νευρωνικές συνδέσεις. Όπως επισημαίνει, η άσκηση «προκαλεί νευρογένεση και απελευθερώνει ορμόνες που διασπούν το αμυλοειδές».
Δεν χρειάζεται κάτι τρομερό. Μπορείς να κάνεις απλά ποδήλατο γυμναστικής για 30 λεπτά μέρα παρά μέρα και τις υπόλοιπες ημέρες να περπατάς.
Να μαθαίνεις νέα πράγματα
Δοκίμασε νέες δραστηριότητες για να ενισχύσεις τις νευρωνικές οδούς. Ο ίδιος παίζει πλήκτρα, γράφει μουσική, διαβάζει, βλέπει ντοκιμαντέρ και ακούει podcasts.
Διατροφή
Δεν ήταν δυνατόν να λείπει από τη λίστα το κομμάτι της διατροφής. «Το πιο σημαντικό είναι να κάνετε τα βακτήρια του μικροβιώματος χαρούμενα». Ο ίδιος προτιμά τη μεσογειακή διατροφή, κυρίως φυτική, με όσο το δυνατόν λιγότερα επεξεργασμένα τρόφιμα.
Διάβασε ακόμη:
