Τρεις φίλες, πολλές μακαρονάδες και μια πολύ ωραία βραδιά στην Trattoria Italia d’Onofrio

Υπάρχουν έξοδοι που τις θυμάσαι για ένα συγκεκριμένο πιάτο και άλλες που μένουν στο μυαλό σου ως σύνολο: ο χώρος, η παρέα, η κουβέντα, το φαγητό κι εκείνη η αίσθηση ότι για λίγες ώρες είσαι αλλού. Η πρόσφατη βραδιά μου στην Trattoria Italia d’Onofrio, μαζί με δύο πολύ καλές μου φίλες, με μετέφερε από το Κουκάκι στη Νάπολη και, ταυτόχρονα, μου σύστησε μια αθηναϊκή γειτονιά σαν χωριό, που δεν είχα ιδέα ότι υπήρχε.

Σπαγγέτι με λεμόνι και παρμεζάνα (Pasta al limone)

Συναντηθήκαμε στη μικρή πλατεία της Βαρνούντος, στα όρια Κουκακίου και Πετραλώνων, και καθίσαμε έξω. Ο καιρός ήταν ακόμη καλοκαιρινός, αλλά ξέραμε ότι αυτές οι βραδιές τελείωναν σιγά-σιγά και θέλαμε να τις απολαύσουμε όσο κρατούσαν. Η Βαρνούντος είναι από εκείνα τα σημεία της Αθήνας που, παρότι βρίσκεσαι κοντά στο κέντρο, έχουν έναν πιο ήσυχο, συνοικιακό ρυθμό. Ένα μικρό πάρκο, άνθρωποι που βγάζουν τον σκύλο τους βόλτα, δυο-τρία ακόμη μαγαζιά γύρω από την πλατεία - να μια ωραία μικρή πιάτσα που δεν γνώριζα - και στη μια πλευρά ένα μαγαζί που δύσκολα περνά απαρατήρητο. Trattoria Italia d’Onofrio γράφει η ταμπέλα και, πριν ακόμη καθίσουμε, τα χρώματα και όσα διέκρινα από το εσωτερικό με έκαναν να θέλω να μπω και να το περιεργαστώ.

Κοιτάζοντας προς τα μέσα, σχεδόν μετάνιωσα που ο καιρός ήταν ακόμη αρκετά καλός για τραπέζι στην πλατεία. Ο χώρος δεν έχει τίποτα το προβλέψιμο. Εικόνες, κάδρα, αντικείμενα, παλιά έπιπλα και έντονα χρώματα συνυπάρχουν με μια μεγάλη τοιχογραφία που κυριαρχεί στον χώρο. Έχει κάτι θεατρικό, κάτι νοσταλγικό και κυρίως κάτι πολύ προσωπικό.

Και δεν είναι τυχαίο. Όπως μου εξηγεί αργότερα ο Ονούφριος Ιωακειμίδης, ιδιοκτήτης και μάγειρας της τρατορίας, πολλά από αυτά τα αντικείμενα τον ακολουθούν εδώ και χρόνια, από μαγαζί σε μαγαζί, κουβαλώντας μαζί τους μικρά κομμάτια της ζωής του. Μιας ζωής που δεν ήταν εξαρχής συνδεδεμένη επαγγελματικά με τη μαγειρική.

Ο Ονούφριος μεγάλωσε στη Θεσσαλονίκη και ξεκίνησε ως γραφίστας. Είχε όμως μια Ναπολιτάνα γιαγιά που του έμαθε από μικρό παιδί να ανοίγει φύλλο και να φτιάχνει ζυμαρικά. Κάπως έτσι γεννήθηκε η αγάπη του για την ιταλική κουζίνα, που το 2007 τον οδήγησε να ανοίξει στη Θεσσαλονίκη τη Rosticceria, το πρώτο του εγχείρημα στην εστίαση.

Η συνέχεια τον βρήκε στην Τήνο. Πήγε το 2012, αγάπησε το νησί, όπου βρέθηκε και λόγω της αγάπης του για το σερφ, και γνώρισε εκεί τη γυναίκα του, την Έλενα. Έμεινε μερικά χρόνια, πριν πάρει τον δρόμο για την Αθήνα. Πρώτος σταθμός, ένα μικροσκοπικό ιταλικό εστιατόριο σε έναν πεζόδρομο στο Παγκράτι. Ακολούθησε ένας δεύτερος χώρος στην ίδια περιοχή και, τελικά, η σημερινή trattoria στη Βαρνούντος, που άνοιξε πριν από τέσσερα χρόνια.

Τέσσερα μαγαζιά, αρκετές μετακομίσεις και μια αγάπη που έμεινε σταθερή: η ιταλική κουζίνα. Ο Ονούφριος δεν δηλώνει σεφ, αλλά λάτρης της αυθεντικής ιταλικής κουζίνας του Νότου. Έχει επιλέξει, λοιπόν, να επικεντρωθεί σε αυτό που γνωρίζει και αγαπά περισσότερο: την πίτσα και τα ζυμαρικά. Ίσως αυτή η προσωπική σχέση με το φαγητό να είναι και το μυστικό που κάνει τόσο νόστιμο ό,τι δοκιμάσεις. Θα σου φτιάξει τα ζυμαρικά al dente και δύσκολα θα υποκύψει αν του ζητήσεις να τα κάνει πιο μαλακά. Θα σου ζητήσει συγγνώμη που δεν θα βάλει πεκορίνο στα πιάτα με θαλασσινά και θα επιλέξει το κατάλληλο είδος ζυμαρικού για κάθε συνταγή.

Τα νιόκι που θα ξανάπαιρνα χωρίς δεύτερη σκέψη

Επειδή ήμασταν τρεις, κάναμε αυτό που ήταν αναμενόμενο σε τέτοιες εξόδους: παραγγείλαμε διαφορετικά πιάτα και τα βάλαμε στη μέση.

Τα gnocchi gorgonzola ήταν για μένα ένα από τα καλύτερα πιάτα της βραδιάς. Μαλακά, με τη χαρακτηριστική, γεμάτη γεύση της γκοργκοντζόλα, αλλά χωρίς η σάλτσα να γίνεται υπερβολική. Συνοδεύονται από λάδι τρούφας, καρύδι και κρεμμύδι, ένας ωραίος και πληθωρικός συνδυασμός. Αρχικά πήρα μια πιρουνιά «για να δω» και λίγο αργότερα συνειδητοποίησα ότι το πιρούνι μου επέστρεφε διαρκώς στο ίδιο πιάτο.

Μου άρεσε πολύ και η μαύρη pasta, τόσο για την εμφάνιση όσο και για τη γεύση της. Έχει κάτι ιδιαίτερο να φτάνει στο τραπέζι ένα πιάτο μαύρων ζυμαρικών ανάμεσα στα πιο γνώριμα χρώματα μιας ιταλικής μακαρονάδας. Ήταν ένα από τα πιάτα που σχολιάσαμε αρκετά μεταξύ μας και σίγουρα από εκείνα που θα ήθελα να ξαναπάρω.

Νιόκι: Είναι ζυμαρικό; Είναι πατάτα; Είναι και τα δύο – και είναι υπέροχα!

Και μετά ήρθε η al limone. Ίσως το πιάτο που με εξέπληξε περισσότερο. Το λεμόνι σε μια μακαρονάδα θέλει ισορροπία: αν είναι λίγο, χάνεται· αν είναι πολύ, σκεπάζει τα πάντα. Εδώ, όμως, ήταν όσο ακριβώς χρειαζόταν, χαρίζοντας στο πιάτο φρεσκάδα, διακριτική οξύτητα και υπέροχο άρωμα. Μόλις δύο υλικά, λεμόνι και πεκορίνο, ήταν αρκετά για να μη σου λείπει τίποτε άλλο.

Η πίτσα μαργαρίτα που δοκίμασα ήταν νόστιμη, με αφράτο ζυμάρι. «Θα αρέσει πολύ στον γιο μου», σκέφτηκα. Ξεφυλλίζοντας τον κατάλογο, όμως, εντόπισα αρκετά πιάτα που δεν πρόλαβα να δοκιμάσω και τα κράτησα για την επόμενη φορά: την αυθεντική καρμπονάρα με αυγό και γκουαντσιάλε, το βιτέλο τονάτο, που δεν ήταν διαθέσιμο τη μέρα που πήγαμε, αλλά και την πίτσα με μορταδέλα και φιστίκι Αιγίνης.

Συνοδεύσαμε το φαγητό μας με Αperol Spritz και μείναμε μέχρι το κλείσιμο σχεδόν. Και εκεί ακριβώς αποφάσισα ότι θα ξαναπάω οπωσδήποτε τον χειμώνα. Θέλω την επόμενη φορά να καθίσω μέσα, σε ένα από αυτά τα τραπέζια, με χαμηλό φωτισμό, ένα ποτήρι κρασί και εκείνη την αίσθηση μιας αυθεντικής ιταλικής τρατορίας που δεν περίμενα να βρω στην Αθήνα.