Τα τελευταία χρόνια, καρποί και βότανα που χρησιμοποιούνταν από παλιά στην παραδοσιακή ιατρική και μαγειρική έχουν κατακτήσει τις αγορές φυτικών συμπληρωμάτων υγείας καθώς και προϊόντων περιποίησης του σώματος. Ένας ιδιαίτερος και χρωματιστός καρπός ανάμεσα τους, που ξεχωρίζει για τον πλούτο των θρεπτικών στοιχείων του και αποτελεί μια εξαιρετική επιλογή για σνακ, είναι το γνωστό στη χώρα μας «ιπποφαές». Τι είναι όμως συγκεκριμένα και πώς μας ωφελεί;
Το ιπποφαές είναι καταρχάς ένας ανθεκτικός φυλλοβόλος θάμνος που βγάζει τους χαρακτηριστικούς, πορτοκαλί καρπούς, τους οποίους καταναλώνουμε και χρησιμοποιούμε συνήθως για την απεικόνισή του. Ευδοκιμεί σε ψυχρές και εύκρατες περιοχές της Ευρώπης και της Ασίας, ιδίως στις Σκανδιναβικές χώρες, στη Ρωσία και στην Κίνα.
Το όνομα και η ιστορία του
Η αξιοποίηση του ιπποφαούς υπήρξε σημαντικότερη ιστορικά στην Ασία, όπου η παραδοσιακή κινεζική, θιβετιανή και μογγολική ιατρική το χρησιμοποιούν εδώ και περισσότερα από 1.200 χρόνια για την αντιμετώπιση διαφόρων παθήσεων και την ενίσχυση του οργανισμού. Στον υπόλοιπο κόσμο, η σημασία του επισημάνθηκε κατά τη διάρκεια του 20ου αιώνα, έπειτα από επιστημονικές έρευνες που διεξήχθησαν και ανέδειξαν τη διατροφική και φαρμακευτική του αξία, οδηγώντας στη σύγχρονη και ευρύτερη καλλιέργεια του στη βιομηχανία τροφίμων, φαρμάκων και καλλυντικών.
Παρότι το ιπποφαές άρχισε να καλλιεργείται και να συλλέγεται στη σύγχρονη Ελλάδα μόλις τις τελευταίες δεκαετίες, η παρουσία και η αξιοποίησή του ήταν ωστόσο ιδιαίτερα εκτεταμένες στην αρχαιότητα. Αναφορές στο φυτό συναντώνται στα έργα του Θεόφραστου, μαθητή του Αριστοτέλη, και κυρίως, στα συγγράμματα του Διοσκουρίδη, ο οποίος θεωρείται ο πατέρας της Φαρμακολογίας.
Η λατινική ονομασία του, «Hippophae», προέρχεται μάλιστα από τις αρχαίες ελληνικές λέξεις «ίππος» (άλογο) και «φαές» (< «φάος», δηλαδή φως ή λάμψη), αποδίδοντας την έννοια του «λαμπερού αλόγου», αφού λέγεται ότι τα άλογα που έτρωγαν τα φύλλα και τους καρπούς του θάμνου αποκτούσαν λαμπερό και υγιές τρίχωμα ενώ, αν είχαν τραυματιστεί ή εξαντληθεί στις μάχες, ανέκυπταν γρήγορα.
Διατροφική αξία
Αυτό που κάνει το ιπποφαές να ξεχωρίζει είναι ο εξαιρετικά πλούσιος διατροφικός του χαρακτήρας. Οι καρποί του περιέχουν μεγάλη ποσότητα βιταμίνης C, αλλά και βιταμίνες Α, Ε και του συμπλέγματος Β. Επίσης, είναι πλούσιοι σε καροτενοειδή, φλαβονοειδή, πολυφαινόλες, φυτοστερόλες, οργανικά οξέα και μεταλλικά στοιχεία. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η περιεκτικότητά του σε ωφέλιμα λιπαρά οξέα, όπως τα ωμέγα-3, -6, -7 και -9, ένας συνδυασμός που σπάνια συναντάται σε έναν μόνο φυτικό καρπό.
Ένας από τους σημαντικότερους λόγους που πολλοί άνθρωποι επιλέγουν το ιπποφαές είναι και η ισχυρή αντιοξειδωτική του δράση. Οι φυσικές αντιοξειδωτικές ενώσεις που περιέχει συμβάλλουν στην προστασία των κυττάρων από το οξειδωτικό στρες, το οποίο συνδέεται με τη φυσιολογική γήρανση αλλά και με την εμφάνιση χρόνιων νοσημάτων. Αυτό δεν σημαίνει βέβαια ότι το ιπποφαές προλαμβάνει ή θεραπεύει ασθένειες, αλλά η κατανάλωσή του στο πλαίσιο μιας ισορροπημένης διατροφής συμβάλει όντως στη συνολική πρόσληψη πολύτιμων αντιοξειδωτικών ουσιών.
Χρήσεις
Οι καρποί, τα φύλλα, οι σπόροι και τα έλαια του ιπποφαούς έχουν πλέον πολλές και διαφορετικές χρήσεις, από συμπληρώματα διατροφής και μαρμελάδες μέχρι και καλλυντικά.
Το έλαιο του χρησιμοποιείται ευρέως σε προϊόντα περιποίησης του δέρματος, χάρη στα λιπαρά οξέα, τη βιταμίνη Ε και τα καροτενοειδή που περιέχει. Στη συγκεκριμένη περίπτωση, συμβάλλει στη διατήρηση της φυσιολογικής ενυδάτωσης και του προστατευτικού φραγμού της επιδερμίδας.
Πέρα από τη θρεπτική του αξία για το ανθρώπινο σώμα, το ιπποφαές έχει τέλος και σημαντική οικολογική σημασία, αφού πρόκειται για ένα ιδιαίτερα ανθεκτικό φυτό που αναπτύσσεται ακόμη και σε φτωχά ή αμμώδη εδάφη.
Χρησιμοποιείται ειδικά για τη συγκράτηση του εδάφους, την προστασία από τη διάβρωση και την αποκατάσταση υποβαθμισμένων περιοχών. Επιπλέον, χάρη στη συμβίωσή του με βακτήρια που δεσμεύουν άζωτο, συμβάλλει στη βελτίωση της γονιμότητας του εδάφους, γεγονός που το καθιστά πολύτιμο και για περιβαλλοντικές εφαρμογές.
Διάβασε ακόμα:
