Σε προηγούμενο άρθρο έχουμε μιλήσει για ένα μπλε μέλι που έκανε την εμφάνισή του, όμως αυτή τη φορά, ο όρος «μπλε τρόφιμα» για τον οποίο θα μιλήσουμε, χρησιμοποιείται μεταφορικά.
Οι «μπλε τροφές» προέρχονται από το μπλε της θάλασσας, κυριολεκτικά. Πρόκειται για έναν όρο που χρησιμοποιείται για να περιγράψει τρόφιμα που προέρχονται από το υδάτινο περιβάλλον, δηλαδή από τη θάλασσα, τις λίμνες και τα ποτάμια. Με άλλα λόγια, σε αυτή την κατηγορία ανήκουν κυρίως ψάρια, θαλασσινά και γενικότερα οργανισμοί που ζουν στο νερό και καταναλώνονται από τον άνθρωπο.
Τα τελευταία χρόνια, ο όρος έχει αποκτήσει μεγαλύτερη σημασία, καθώς συνδέεται με τη βιώσιμη διατροφή και την προστασία του περιβάλλοντος.
Η αλήθεια είναι πως στις περισσότερες παράκτιες περιοχές, το υδάτινο οικοσύστημα αποτελεί κινητήριο δύναμη ολόκληρης της τοπικής οικονομίας και - το σημαντικότερο - παρέχει μεγάλο ποσοστό της τροφής του πληθυσμού. Συνεπώς, οι μπλε τροφές σε τέτοια μέρη, είναι πολύτιμες.
Πότε και πού δημιουργήθηκε ο όρος
Ο όρος καθιερώθηκε από τον Οργανισμό Τροφίμων και Γεωργίας (FAO) των Ηνωμένων Εθνών στο πλαίσιο της «Blue Transformation Strategy». Έκανε την εμφάνισή του λίγο πριν το 2020 και έκτοτε, χρησιμοποιείται όλο και περισσότερο, κυρίως σε διεθνείς επιστημονικές και περιβαλλοντικές πρωτοβουλίες.
Η καθιέρωση και διάδοσή του στον κόσμο πραγματοποιήθηκε κυρίως από ένα ερευνητικό πρόγραμμα που ονομάστηκε Blue Food Assessment και αποτέλεσε παγκόσμια συνεργασία επιστημόνων και οργανισμών. Για παράδειγμα, σε αυτό συμμετείχαν οργανισμοί όπως το Κέντρο Μελέτης Ανθεκτικότητας της Στοκχόλμης και το Πανεπιστήμιο του Στάνφορντ. Η μελέτη είχε στόχο να ερευνήσει τον ρόλο των τροφών που προέρχονται από το υδάτινο οικοσύστημα στη διατροφή και τη βιωσιμότητα.
Η αξία τους για το περιβάλλον και τις τοπικές οικονομίες
Ένα από τα ευρήματα που αξίζει να αναφερθούν έχει να κάνει με το γεγονός ότι πολλά μπλε τρόφιμα έχουν χαμηλότερες εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου σε σχέση με τρόφιμα της ξηράς, όπως είναι για παράδειγμα, το κρέας. Επίσης, η έρευνα επισήμανε ότι δεν είναι όλα τα μπλε τρόφιμα ίδια. Κάποια από αυτά, όπως τα μύδια, τα φύκια (ναι, κερδίζουν σημαντικό έδαφος στη σύγχρονη διατροφή) ή τα μικρά ψάρια, έχουν εξαιρετικά χαμηλό αποτύπωμα.
Αυτό βέβαια δεν συμβαίνει με τα εκτρεφόμενα ψάρια, άρα το ποσοστό βιωσιμότητας έχει να κάνει σε μεγάλο βαθμό με τον τρόπο παραγωγής. Η υπεύθυνη αλιεία και η υδατοκαλλιέργεια είναι λύσεις που έχουν θετικό πρόσημο προς το περιβάλλον.
Επίσης, το Πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ, σε έκθεση που δημοσιεύθηκε στο PNAS, τόνισε ότι η επέκταση της βιώσιμης παραγωγής αυτών των τροφών μπορεί να βελτιώσει την επισιτιστική ασφάλεια, να μειώσει τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις από τη γεωργία και να ενισχύσει τις τοπικές οικονομίες.
Ας δούμε ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα. Σύμφωνα με έκθεση του World Economic Forum, τα μπλε τρόφιμα καλύπτουν περίπου το 18% της ζωικής πρωτεΐνης στην Αφρική, συχνά με χαμηλότερο κόστος σε σύγκριση με το κρέας. Η έρευνα επισημαίνει ότι, αν η παραγωγή τους διπλασιαζόταν, θα μπορούσε να προκύψει σημαντικό οικονομικό και διατροφικό όφελος: το ΑΕΠ της ηπείρου θα μπορούσε να αυξηθεί κατά σχεδόν 17 δισεκατομμύρια δολάρια, το έλλειμμα πρωτεΐνης να μειωθεί κατά περίπου 25% σε σχέση με τον παγκόσμιο μέσο όρο, ενώ παράλληλα θα δημιουργούνταν εκατομμύρια νέες θέσεις εργασίας.
Τα οφέλη τους για την υγεία
Όπως ήδη μπορεί να φαντάζεσαι, οι μπλε τροφές θεωρούνται ιδιαίτερα θρεπτικές, αφού αποτελούν σημαντική πηγή πρωτεΐνης υψηλής ποιότητας, ωφέλιμων λιπαρών οξέων όπως τα ωμέγα-3, καθώς και βιταμινών και μετάλλων.
Για παράδειγμα, τα λιπαρά ψάρια συμβάλλουν στην καλή λειτουργία της καρδιάς και του εγκεφάλου, ενώ πολλά θαλασσινά είναι πλούσια σε ιώδιο, στοιχείο απαραίτητο για τον θυρεοειδή.
Διάβασε ακόμη:
