Η έννοια της «αντιστροφής της ηλικίας» έχει αρχίσει να συζητιέται έντονα στη σύγχρονη επιστήμη, κυρίως μέσα από έρευνες που εξετάζουν πώς ο τρόπος ζωής μπορεί να επηρεάσει τη βιολογική γήρανση και να πετύχει αυτή την πολυπόθητη μακροζωία που όλοι συζητάμε.
Ωστόσο, όπως τονίζει η γιατρός και ειδικός στη δημόσια υγεία Εύη Χατζηανδρέου (Harvard MPH/DrPH, Ινστιτούτο Υγιούς Μακροζωίας), η έννοια αυτή πρέπει να ερμηνεύεται προσεκτικά και με επιστημονικούς όρους, καθώς σήμερα δεν υπάρχει κλινικά αποδεδειγμένη πλήρης «αντιστροφή ηλικίας», όπως είναι εύκολο να αντιληφθεί κανείς. Κοινώς, θαύματα δε συμβαίνουν, όμως μέσω της διατροφής και του γενικότερου τρόπου ζωής μπορείς να ζήσεις περισσότερα και ποιοτικά χρόνια.
Σύμφωνα με δηλώσεις της, η πρόοδος της βιοϊατρικής δείχνει ότι η επιβράδυνση της γήρανσης και η βελτίωση δεικτών υγείας είναι πλέον ρεαλιστική, ιδιαίτερα μέσω παρεμβάσεων του τρόπου ζωής.
Η βασική ιδέα της υγιούς μακροζωίας
Η σύγχρονη προσέγγιση της μακροζωίας δεν εστιάζει μόνο στα χρόνια ζωής, αλλά κυρίως στα χρόνια υγιούς ζωής. Όπως αναφέρει η Δρ. Χατζηανδρέου, διεθνείς οργανισμοί όπως ο ΟΟΣΑ, η Παγκόσμια Τράπεζα και το ΔΝΤ συμφωνούν ότι η μείωση του χάσματος μεταξύ συνολικής διάρκειας ζωής και ετών χωρίς ασθένεια (που εκτιμάται περίπου στα 11-12 χρόνια σε πολλές χώρες) αποτελεί κρίσιμο στόχο δημόσιας υγείας.
Η βελτίωση αυτού του δείκτη δεν αφορά μόνο την ατομική υγεία, αλλά και σημαντικές κοινωνικοοικονομικές επιπτώσεις, καθώς η αύξηση ενός έτους υγιούς ζωής έχει εκτιμηθεί ότι μπορεί να αποφέρει τεράστιο οικονομικό όφελος σε παγκόσμιο επίπεδο.
Τι σημαίνει «αντιστροφή ηλικίας»
Σε εργαστηριακό επίπεδο, η επιστήμη της βιολογίας της γήρανσης έχει δείξει ότι είναι δυνατή η επαναφορά ή επιβράδυνση ορισμένων κυτταρικών λειτουργιών, κυρίως σε ζωικά μοντέλα, όπως ποντίκια.
Ωστόσο, αυτό δε σημαίνει ότι η ανθρώπινη ηλικία μπορεί να «γυρίσει πίσω». Οι ερευνητές μιλούν για: επιβράδυνση κυτταρικής φθοράς, βελτίωση επιγενετικών δεικτών και τελικά, αύξηση των υγειών ετών της ζωής. Αυτά τα τρία, είναι όντως ρεαλιστικά και μπορείς να τα πετύχεις.
Μάλιστα, προβλέπεται πως διεθνώς έως το 2050 θα διπλασιαστούν οι άνθρωποι άνω των 60 ετών, θα τριπλασιαστούν οι άνω των 80 ετών και θα δεκαπλασιαστούν οι άνω των 100 ετών.
Η μακροζωία είναι αποτέλεσμα γονιδίων ή τρόπου ζωής;
Πολλοί λένε ότι όσοι ζουν πολλά χρόνια έχουν καλά γονίδια. Τι ισχύει όμως; Σύμφωνα με το Harvard Health Publishing, παρότι δεν μπορείς να κάνεις πολλά για τα γονίδια, μπορείς να κάνεις πολλά για τον τρόπο ζωής που επιλέγεις.
Ακόμη και οι συνθήκες ζωής, όπως το επίπεδο εισοδήματος και η οικογενειακή κατάσταση, έχουν επίσης σημαντική επίδραση.
Για τα άτομα που καταφέρνουν και ζουν μέχρι τα 100 ή περισσότερο, τα γονίδια φαίνεται να αποτελούν τον κυρίαρχο παράγοντα για τη μακροζωία. Για παράδειγμα, ορισμένοι αιωνόβιοι είναι καπνιστές, αλλά έχουν γονίδια που τους επιτρέπουν να ξεπερνούν τις αρνητικές επιπτώσεις του καπνίσματος. Και, όπως είναι αναμενόμενο, οι επιστήμονες προσπαθούν να εντοπίσουν τα προστατευτικά γονίδια που διαθέτουν οι αιωνόβιοι.
Οι 5 συνήθειες για μακροβιότητα
Όσο για το ποια είναι η «μαγική» συνταγή; Οι ειδικοί υπογραμμίζουν ότι η μεγαλύτερη «παρέμβαση» στη γήρανση δεν είναι φαρμακευτική, αλλά συμπεριφορική. Όλα έχουν σημασία, ακόμη και ο τρόπος που βλέπουμε τη ζωή, οι σκέψεις ή οι σχέσεις μας.
Συγκεκριμένα, τα βασικά στοιχεία που επηρεάζουν τη βιολογική γήρανση είναι:
- Η ισορροπημένη διατροφή.
- Η τακτική σωματική άσκηση.
- Ο επαρκής και ποιοτικός ύπνος.
- Η διαχείριση του χρόνιου στρες.
- Οι ισχυρές κοινωνικές σχέσεις.
Μελέτες από το Harvard Health Publishing και άλλα ερευνητικά κέντρα δείχνουν ότι αυτοί οι παράγοντες συνδέονται με χαμηλότερο κίνδυνο καρδιαγγειακών νοσημάτων, διαβήτη και γνωστικής έκπτωσης, ενώ επηρεάζουν και βιολογικούς δείκτες όπως η φλεγμονή και η κυτταρική γήρανση.
Αυτό λοιπόν που καταλαβαίνουμε τελικά είναι ότι η γήρανση δεν θεωρείται πλήρως αναστρέψιμη στον άνθρωπο, ωστόσο, είναι σε μεγάλο βαθμό τροποποιήσιμη ως προς τον ρυθμό και τις συνέπειές της.
Όποια και αν είναι τα γονίδιά σου, ο τρόπος ζωής μπορεί να μεταβάλει σημαντικά τη βιολογική υγεία και τη διάρκεια της λειτουργικής ζωής.
Διάβασε ακόμη:
