Σίγουρα έχεις ακούσει έστω και μία φορά για το κανόλι. Αν είσαι τυχερός, μπορεί και να το έχεις δοκιμάσει, είτε σε κάποιο ταξίδι σου στην Ιταλία, είτε εδώ, σε κάποιο ζαχαροπλαστείο ή gelateria που το ετοιμάζει. Το κανόλι (cannolo siciliano) είναι ίσως το πιο χαρακτηριστικό γλυκό της Σικελίας και σε αυτό το άρθρο θα γνωρίσουμε καλύτερα την ιστορία του, τα υλικά του και όσα το κάνουν τόσο ξεχωριστό.
Πότε και πού δημιουργήθηκε;
Το κανόλι λοιπόν, είναι μία τραγανή, τηγανητή ζύμη που γίνεται ρολάκι, ώστε να μοιάζει με σωλήνα και γεμίζεται με μία κρέμα από ρικότα πρόβειου γάλακτος, που ισορροπεί ανάμεσα στο γλυκό και το αλμυρό. Αυτή βέβαια, είναι η παραδοσιακή εκδοχή. Σήμερα, το βρίσκουμε γεμισμένο με σοκολάτα, πραλίνα φιστικιού και πολλά ακόμη.
Δεν υπάρχει ένα απολύτως τεκμηριωμένο έτος ή ένα ιστορικό πρόσωπο που να μπορούμε να πούμε με βεβαιότητα ότι «εφηύρε» το κανόλι. Οι πιο διαδεδομένες θεωρίες τοποθετούν την εξέλιξή του στη Σικελία κατά την περίοδο της αραβικής κυριαρχίας, περίπου μεταξύ 827-1091 μ.Χ. Όσο για το πού, η περιοχή που συνδέεται περισσότερο με την παράδοση είναι η Caltanissetta, στην κεντρική Σικελία.
Σύμφωνα με ένα από τα σενάρια που υπάρχουν για το πώς δημιουργήθηκε για πρώτη φορά το γλυκό, οι γυναίκες των χαρεμιών των Σαρακηνών, την περίοδο της αραβικής κυριαρχίας, πειραματίζονταν με γλυκά και δημιούργησαν ένα γλυκό με σωληνοειδή τηγανητή ζύμη και γέμιση από γλυκιά ρικότα, το οποίο συμβόλιζε τη γονιμότητα, λόγω του «φαλλικού» σχήματός του.
Υπάρχει ωστόσο και μια δεύτερη εκδοχή για την προέλευση του κανόλι, ότι δημιουργήθηκε ή τελειοποιήθηκε από μοναχές σε μοναστήρι της Σικελίας, στην περιοχή του Παλέρμο. Σύμφωνα με αυτή την εκδοχή, το κανόλι ήταν αρχικά γλυκό του Καρναβαλιού και στη συνέχεια πέρασε από τα μοναστήρια στα ζαχαροπλαστεία και στα σπίτια.
Γιατί καθιερώθηκε ως αποκριάτικο γλυκό; Η νηστεία της Σαρακοστής αποτελεί μία περίοδο με αυστηρούς διατροφικούς περιορισμούς και έτσι, το διάστημα πριν από αυτή, το ρίχνουν έξω, όσον αφορά το φαγητό και τα γλυκά. Αυτό το διάστημα λοιπόν κυριαρχούν οι τηγανητές ζύμες, όπως για παράδειγμα τα chiacchiere (κιάκιερε) που είναι φτιαγμένα από τηγανητή, λεπτή ζύμη, τραγανή και χρυσαφένια.
Γιατί «κανόλι»;
Η λέξη cannolo συνδέεται με τη canna, δηλαδή καλάμι, λόγω του παρουσιαστικού του. Ο λόγος όμως δεν είναι μόνο αυτός, αφού υπάρχει και πρακτική εξήγηση, καθώς παλαιότερα η ζύμη τυλιγόταν γύρω από καλάμια, τα οποία λειτουργούσαν ως καλούπια. Το κανόλι λοιπόν παραπέμπει και σε αυτό.
Πού θα το βρεις
Τα κανόλι υπάρχουν σήμερα σε μεγάλη πληθώρα σε ολόκληρη τη Σικελία, στα ζαχαροπλαστεία, κάποιους φούρνους, ακόμη και στον δρόμο, ως παραδοσιακό έδεσμα που αποτελεί must για τους επισκέπτες που θέλουν να δοκιμάσουν την τοπική κουζίνα.
Στα καλά ζαχαροπλαστεία μάλιστα, θα δεις να γεμίζεται εκείνη τη στιγμή που σερβίρεται, έτσι ώστε να είναι φρέσκο και να μη μαλακώνει την τραγανή ζύμη του η κρέμα ρικότας.
Και ένα fun fact: Το κανόλι εξυμνείται και στην πρώτη ταινία της τριλογίας του Νονού, όταν ο Πίτερ Κλεμέντζα, πρωτοπαλίκαρο της οικογένειας Κορλεόνε λέει στον Ρόκο Λαμπόνε, τον πιστό εκτελεστή της οικογένειας, «Άσε το όπλο, πάρε τα κανόλι».
Θέλεις να φτιάξεις κανόλι; Σου έχουμε τη συνταγή
