Ο σολομός θεωρείται ένα από τα πιο δημοφιλή – ειδικά στους healthy food influencers – και θρεπτικά ψάρια, όμως μια μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Nature Food θέτει ένα ενδιαφέρον ερώτημα: μήπως ορισμένα από τα μικρά ψάρια που χρησιμοποιούνται ως τροφή για τον εκτρεφόμενο σολομό θα ήταν καλύτερο να καταλήγουν απευθείας στο πιάτο μας; Ας δούμε όμως το θέμα λίγο πιο αναλυτικά.
Η ερευνητική ομάδα, με επικεφαλής τον David F. Willer από το Πανεπιστήμιο του Cambridge, μελέτησε την πορεία των θρεπτικών συστατικών από τα άγρια ψάρια που χρησιμοποιούνται για την παραγωγή ιχθυάλευρου και ιχθυελαίου μέχρι το φιλέτο του εκτρεφόμενου σολομού. Για την ανάλυσή τους χρησιμοποίησαν, μεταξύ άλλων, δεδομένα από τη νορβηγική βιομηχανία εκτροφής σολομού για το 2020.
Τι συμβαίνει στα θρεπτικά συστατικά;
Οι επιστήμονες εξέτασαν εννέα θρεπτικά συστατικά που είναι σημαντικά για τον άνθρωπο και βρίσκονται σε σημαντικές ποσότητες στα ψάρια: ιώδιο, ασβέστιο, σίδηρο, βιταμίνες Β12, Α και D, ω-3 λιπαρά οξέα, ψευδάργυρο και σελήνιο.
Το βασικό εύρημα ήταν ότι 6 από τα εννέα θρεπτικά συστατικά είχαν μεγαλύτερη «απόδοση» στα μικρά ψάρια που χρησιμοποιούνται ως τροφή σε σχέση με το φιλέτο του εκτρεφόμενου σολομού. Πρόκειται για το ασβέστιο, το ιώδιο, τον σίδηρο, τα ω-3 λιπαρά οξέα, τη βιταμίνη Β12 και τη βιταμίνη Α.
Οι διαφορές ήταν μάλιστα ιδιαίτερα εντυπωσιακές για το ασβέστιο και το ιώδιο. Σύμφωνα με τους υπολογισμούς των ερευνητών, τα ψάρια αυτά που χρησιμοποιούνται ως ζωοτροφή περιείχαν πάνω από πέντε φορές περισσότερο ασβέστιο και πάνω από τέσσερις φορές περισσότερο ιώδιο από το φιλέτο του εκτρεφόμενου σολομού. Η διατήρηση των συγκεκριμένων θρεπτικών συστατικών στο τελικό προϊόν υπολογίστηκε μόλις στο 18% για το ασβέστιο και στο 25% για το ιώδιο.
Παρόμοια εικόνα καταγράφηκε και για τον σίδηρο, τα ω-3 λιπαρά οξέα, τη βιταμίνη Β12 και τη βιταμίνη Α, τα οποία βρίσκονταν σε υψηλότερες ποσότητες στα εδώδιμα τμήματα των ψαριών που χρησιμοποιούνται ως τροφή. Για τη βιταμίνη D οι ποσότητες ήταν συγκρίσιμες, ενώ ο εκτρεφόμενος σολομός εμφάνιζε μεγαλύτερη περιεκτικότητα σε ψευδάργυρο και σελήνιο, τα οποία, σύμφωνα με τους ερευνητές, προέρχονται και από άλλα συστατικά της ζωοτροφής.
Ποια είναι αυτά τα μικρά ψάρια
Και για να ξέρεις ακριβώς για ποια ψάρια μιλάμε, η έρευνα αφορά είδη όπως ο γαύρος, η ρέγγα, το σκουμπρί και η σαρδέλα.
Μόνο το 2020, σύμφωνα με τους υπολογισμούς της μελέτης, χρειάστηκαν περίπου 2,1 εκατομμύρια τόνοι ολόκληρων ψαριών για την παραγωγή των θαλάσσιων συστατικών που χρησιμοποιήθηκαν στις νορβηγικές μονάδες εκτροφής σολομού. Περίπου το 40% αυτών των ψαριών ανήκαν σε είδη που είναι κατάλληλα και για ανθρώπινη κατανάλωση.
Μήπως να τρως περισσότερα μικρά ψάρια;
Αυτό είναι ίσως το πιο ενδιαφέρον σημείο της έρευνας. Οι επιστήμονες προσομοίωσαν ένα διαφορετικό μοντέλο, στο οποίο ένα μέρος των ψαριών που σήμερα χρησιμοποιούνται ως ζωοτροφή κατευθύνεται απευθείας στην ανθρώπινη κατανάλωση.
Οι υπολογισμοί τους έδειξαν ότι η άμεση κατανάλωση περίπου 27%-51% των εδώδιμων ψαριών που χρησιμοποιούνται σήμερα ως τροφή στη νορβηγική εκτροφή σολομού θα μπορούσε να αυξήσει τη συνολική διατροφική απόδοση για αρκετά θρεπτικά συστατικά. Μάλιστα, σε αυτό το σενάριο η απόδοση ξεπερνούσε το 100% για τη βιταμίνη Α, τη βιταμίνη Β12, τα ω-3 και τον σίδηρο.
Όλα αυτά βέβαια δεν σημαίνουν ότι ο εκτρεφόμενος σολομός είναι ανθυγιεινός ή ότι πρέπει να σταματήσουμε να τον καταναλώνουμε. Αντίθετα, οι ερευνητές επισημαίνουν ότι αποτελεί θρεπτική τροφή και έχει πολύ αποτελεσματική μετατροπή της ζωοτροφής σε βρώσιμη τροφή σε σύγκριση με πολλά άλλα εκτρεφόμενα ζώα.
Δες εδώ και μερικές συνταγές για να αξιοποιήσεις τα μικρά ψαράκια
