με μια ματιά toggle
- Ο ήχος του φαγητού μπορεί να επηρεάσει την αντίληψη της τραγανότητας, της φρεσκάδας και της ποιότητάς του, ακόμη και όταν το ίδιο το τρόφιμο παραμένει ακριβώς το ίδιο.
- Το πείραμα Sonic Chip των Charles Spence και Max Zampini έδειξε ότι η ενίσχυση της έντασης και των υψηλών συχνοτήτων του ήχου του δαγκώματος έκανε τους συμμετέχοντες να αξιολογούν τα πατατάκια ως πιο τραγανά και φρέσκα.
- Η βάση δεδομένων KFS, με 180 ήχους από την προετοιμασία, το μαγείρεμα, το σερβίρισμα και την κατανάλωση τροφίμων, αναδεικνύει πώς οι ήχοι επηρεάζουν τις προσδοκίες, τα συναισθήματα και την απόλαυση του φαγητού.
Είσαι και εσύ ένας από αυτούς που εκνευρίζονται στον κινηματογράφου ή άλλους χώρους θεάματος, όταν ακούγεται το μάσημα από τα τσιπς και τα ποπ κορν που τρώνε οι διπλανοί σου; Ή ανήκεις στο άλλο στρατόπεδο, που λατρεύει να παρακολουθεί βιντέκια στα social με influencers που δοκιμάζουν διάφορα σνακ και αφήνουν το μικρόφωνο ανοιχτό, ώστε να ακούγεται ο ήχος του δαγκώματος, σε ηδονικό επίπεδο;
Ό,τι και να ισχύει, ο ήχος αυτός είναι ικανός να επηρεάσει την αξιολόγηση της ποιότητας του φαγητού. Κοινώς, το πόσο νόστιμο και καλό σου φαίνεται. Μια μελέτη που έγινε το 2024 και δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Applied Acoustics πρότεινε μια νέα μεθοδολογία καταγραφής και ανάλυσης των ήχων τoυ μασήματος. Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν διαφορετικούς τύπους μικροφώνων (εξωτερικά, εντός του αυτιού και αισθητήρες οστικής αγωγιμότητας) για να μετρήσουν αντικειμενικά την τραγανότητα των τροφίμων.
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι συγκεκριμένα ακουστικά χαρακτηριστικά συσχετίζονται ισχυρά με τη μηχανική σκληρότητα και την αντιλαμβανόμενη τραγανότητα, συνεπώς αυτό μπορεί να βοηθήσει τις βιομηχανίες τροφίμων να αξιολογούν την ποιότητα των προϊόντων χωρίς να βασίζονται αποκλειστικά σε γευστικές δοκιμές.
Ήδη από το 2004, έγινε ένα πείραμα από τους Charles Spence και Max Zampini που ονομάστηκε «Sonic Chip». Οι συμμετέχοντες έτρωγαν κανονικά πατατάκια, δαγκώνοντάς τα με τα μπροστινά τους δόντια, ενώ την ίδια στιγμή φορούσαν ακουστικά και άκουγαν τον ήχο που προκαλούσε το δάγκωμα. Οι ερευνητές χειρίζονταν ηλεκτρονικά αυτόν τον ήχο και σε διαφορετικές δοκιμές άλλαζαν την ένταση, τη συχνότητά του, ιδιαίτερα ενισχύοντας τις υψηλές συχνότητες. Μετά από κάθε δάγκωμα, οι συμμετέχοντες βαθμολογούσαν σε μια κλίμακα πόσο τραγανό και πόσο φρέσκο θεωρούσαν το πατατάκι.
Το εντυπωσιακό αποτέλεσμα είναι ότι το πατατάκι παρέμενε το ίδιο, και όμως, όταν ο ήχος γινόταν πιο δυνατός ή ενισχύονταν οι υψηλές συχνότητες, οι συμμετέχοντες αντιλαμβάνονταν το ίδιο πατατάκι ως πιο τραγανό και πιο φρέσκο.
Η βάση δεδομένων
Επίσης, ερευνητές δημιούργησαν τη μεγαλύτερη μέχρι σήμερα βάση δεδομένων με 180 ήχους που σχετίζονται με τρόφιμα Σύμφωνα με αυτή, οι ήχοι αποτελούν σημαντικά αισθητηριακά ερεθίσματα που επηρεάζουν τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε και αξιολογούμε τα τρόφιμα.
Με αφετηρία έρευνες όπως το περίφημο πείραμα του Sonic Chip, οι σύγχρονοι ερευνητές εξέτασαν πια όχι μόνο τον ήχο της μάσησης, αλλά ολόκληρη την ηχητική εμπειρία γύρω από το φαγητό. Στο πλαίσιο αυτής της προσέγγισης δημιουργήθηκε η KFS (Kitchen and Food Sounds) database, μια μεγάλη βάση δεδομένων που περιλαμβάνει 180 ηχητικά ερεθίσματα από διαφορετικά στάδια της σχέσης μας με το φαγητό. Οι ήχοι περιλαμβάνουν: προετοιμασία τροφίμων (π.χ. κόψιμο, ανακάτεμα), μαγείρεμα, σερβίρισμα, κατανάλωση τροφών και ποτών, άνοιγμα συσκευασιών, χρήση μαγειρικών εργαλείων και συσκευών.
Οι ήχοι αξιολογήθηκαν από 332 συμμετέχοντες σε εννέα διαφορετικές διαστάσεις, όπως ο ευχάριστος ή δυσάρεστος χαρακτήρας του ήχου, το επίπεδο διέγερσης ή ενδιαφέροντος που προκαλεί, η αντιλαμβανόμενη θρεπτική αξία του τροφίμου και τη συναισθηματική αντίδραση.
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι οι άνθρωποι μπορούν συνήθως να αναγνωρίσουν με αρκετή ακρίβεια την πηγή ενός διατροφικού ήχου ή τουλάχιστον την κατηγορία του (π.χ. μαγείρεμα, μάσηση, συσκευασία). Παράλληλα, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι οι διαφορετικοί ήχοι προκαλούν διαφορετικές αντιλήψεις ως προς την ποιότητα, την ελκυστικότητα και τα χαρακτηριστικά των τροφίμων.
Ιδιαίτερα ενδιαφέρον εύρημα ήταν ότι οι δημογραφικοί παράγοντες είχαν μικρή επίδραση στις αξιολογήσεις. Ωστόσο, η εμπειρία και η εξοικείωση κάποιου με τη μαγειρική μπορούσαν να επηρεάσουν τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόταν ορισμένους ήχους. Για παράδειγμα, κάποιος με μεγαλύτερη εμπειρία στην κουζίνα μπορεί να αναγνωρίζει καλύτερα έναν ήχο μαγειρέματος και να του αποδίδει διαφορετική σημασία.
Τελικά, πώς μας επηρεάζει το «κρακ»;
Το πείραμα του Sonic Chip έδειξε ότι ένας απλός ήχος - όπως το «κρακ» από ένα πατατάκι - μπορεί να κάνει το ίδιο τρόφιμο να φαίνεται πιο φρέσκο και τραγανό. Η KFS επεκτείνει αυτή την ιδέα, αφού αποδεικνύει ότι κάθε ήχος γύρω από το φαγητό μπορεί να επηρεάσει τις προσδοκίες, τα συναισθήματα και τελικά την απόλαυση της κατανάλωσης.
Με άλλα λόγια, το φαγητό δεν είναι μόνο κάτι που γεύεσαι, αλλά μια ολοκληρωμένη εμπειρία που ακούς, βλέπεις, μυρίζεις, αγγίζεις και γεύεσαι ταυτόχρονα.
Διάβασε ακόμα:
