Από τότε που θυμόμαστε τον εαυτό μας, λαχταράμε το σουβλάκι. Το σουβλάκι είναι όντως το εθνικό μας street food, αξία διαχρονική που πάντα θα μας συντροφεύει και ένα έδεσμα για το οποίο άνθρωποι διανύουν ωκεανούς με τα αεροπλάνα για να το δοκιμάσουν.
Και μπορεί να ξέρεις ήδη ότι το σουβλάκι φτιάχνεται στη χώρα μας πάρα πολλά χρόνια, ίσως όμως δεν ξέρεις ότι οι ρίζες του κρατούν ήδη από την αρχαιότητα. Και για να εξηγηθούμε από τώρα, μιλάμε μόνο για το σουβλάκι, όπως θα το έλεγαν οι Θεσσαλονικείς. Το κρέας, περασμένο σε καλαμάκι, ξυλάκι, μικρή σούβλα, όπως θέλεις πες το.
Η βασική ιδέα λοιπόν, με τα κομμάτια κρέατος περασμένα σε μια σούβλα και ψημένα στη φωτιά είναι η ίδια εδώ και χιλιάδες χρόνια. Μόνο που δεν το ονόμαζαν ανέκαθεν έτσι. Η πιο συνηθισμένη ονομασία ήταν «ὀβελός».
Η λέξη προέρχεται από το αντικείμενο πάνω στο οποίο περνούσαν το κρέας, δηλαδή τη σούβλα. Από τη λέξη «ὀβελός» προήλθε αργότερα και η λέξη «οβελίας», που χρησιμοποιείται ακόμη και σήμερα για το αρνί της σούβλας. Ναι, αυτό που κάνουμε οι περισσότεροι το Πάσχα.
Υπήρχε επίσης ο όρος «ὀβελίσκος», που σήμαινε «μικρός οβελός» ή «μικρή σούβλα». Αυτή η λέξη, ίσως ταιριάζει περισσότερο στο σουβλάκι, όπως το έχουμε στο μυαλό μας.
Οι πρώτες αποδείξεις
Όλα όσα αναφέρουμε δεν είναι τυχαία, αφού υπάρχουν αρχαιολογικά ευρήματα που δείχνουν ότι οι Έλληνες χρησιμοποιούσαν ειδικές σχάρες και μεταλλικές σούβλες ήδη από τη δεύτερη χιλιετία π.Χ.
Στο Ακρωτήρι Θήρας έχουν βρεθεί πήλινες κατασκευές που χρησιμοποιούνταν για το ψήσιμο κρέατος, ενώ παρόμοια ευρήματα έχουν εντοπιστεί και σε άλλους προϊστορικούς οικισμούς.
Το σουβλάκι στα έργα των αρχαίων συγγραφέων
Και τώρα που ο Όμηρος έγινε και ιδιαίτερα επίκαιρος, λόγω της Οδύσσειας του Κρίστοφερ Νόλαν που έσπασε ταμεία στους κινηματογράφους, αξίζει να μάθεις ότι ο αρχαίος Έλληνας ποιητής περιγράφει επανειλημμένα στην Ιλιάδα σκηνές στις οποίες οι πολεμιστές περνούν κομμάτια κρέατος σε σούβλες και τα ψήνουν πάνω στη φωτιά.
Το έδεσμα, βέβαια, αναφέρεται και σε έργα του Αριστοφάνη. Για να μην έχουμε όμως και παρεξηγήσεις, η ιδέα του κρέατος περασμένου σε κάποιου είδους σούβλα δεν είναι αποκλειστικά ελληνική, αλλά συναντάται σε πολλές ακόμη κουζίνες του κόσμου, από τη Μέση Ανατολή, μέχρι την Ασία.
Με λίγα λόγια, αν ένας αρχαίος Αθηναίος έβλεπε το σημερινό σουβλάκι, πιθανότατα δεν θα του φαινόταν καθόλου ξένο.
Διάβασε ακόμα:
