Οι περισσότεροι πίνουν καφέ για να νιώσουν μια μικρή «έξαψη» και να ανεβάσουν τα επίπεδα ενέργειας τους. Ωστόσο, ο καφές έχει ευρύ φάσμα επιδράσεων στην υγεία και αυτό δεν το υποστηρίζουν μόνο όσοι απλά αγαπούν τον καφέ, αλλά και οι επιστήμονες.
Αναμφισβήτητα, είναι το ρόφημα που έχει υποβληθεί στις περισσότερες επιστημονικές έρευνες παγκοσμίως. Επιστήμονες έχουν διεξάγει χιλιάδες μελέτες, εξετάζοντας τις επιδράσεις του στη διάρκεια ζωής, στην καρδιαγγειακή υγεία, στα επίπεδα σακχάρου στο αίμα, στην απώλεια βάρους, στον κίνδυνο καρκίνου και σε άλλα θέματα.
Η κατανάλωσή του είναι ανθυγιεινή;
Για κάποιο διάστημα, οι επιστήμονες υποψιάζονταν ότι η κατανάλωση καφέ ήταν επικίνδυνη για την υγεία. Το 1991, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας τον χαρακτήρισε ως «πιθανώς» καρκινογόνο, λόγω μελετών που τον συνέδεαν με τον καρκίνο της ουροδόχου κύστης. Άλλες μελέτες υποδείκνυαν ότι η κατανάλωση του ενδέχεται επίσης να αυξάνει τον κίνδυνο καρκίνου του πνεύμονα.
Στη συνέχεια, οι επιστήμονες συνειδητοποίησαν ότι, σε ορισμένες περιπτώσεις, είχαν μπερδέψει τη συσχέτιση με την «αιτιώδη συνάφεια». Τα άτομα που καπνίζουν τείνουν επίσης να πίνουν πολύ καφέ και σε πολλές από τις πρώιμες μελέτες, ένα μεγάλο ποσοστό των καταναλωτών του ήταν επίσης καπνιστές. Μόλις οι μελέτες έλαβαν αυτό υπόψη, η σύνδεσή του με τον καρκίνο του πνεύμονα και της ουροδόχου κύστης ουσιαστικά εξαφανίστηκε.
Στις δεκαετίες που ακολούθησαν, εκατοντάδες μελέτες τον παρουσίασαν υπό διαφορετικό πρίσμα, δείχνοντας ότι μπορεί να έχει προστατευτική δράση έναντι ορισμένων σοβαρών ασθενειών, συμπεριλαμβανομένων διαφόρων μορφών καρκίνου.
Καθώς οι επιστήμονες άρχισαν να εξετάζουν πιο προσεκτικά τις ουσίες που περιέχει, ανακάλυψαν ότι αρκετές από αυτές έχουν αντιφλεγμονώδεις και αντικαρκινικές ιδιότητες. Μια μεγάλη μετα-ανάλυση που εξέτασε δεκαετίες έρευνας σχετικά με 67 δείκτες υγείας κατέληξε στο συμπέρασμα ότι, για τους περισσότερους ενήλικες, η καθημερινή κατανάλωση καφέ «είναι πιο πιθανό να ωφελεί την υγεία παρά να τη βλάπτει». Κατά μέσο όρο, σύμφωνα με την ανάλυση, τα άτομα που πίνουν αρκετά φλιτζάνια την ημέρα έχουν σχεδόν 20% λιγότερες πιθανότητες να πεθάνουν πρόωρα σε σύγκριση με όσους πίνουν λίγο ή καθόλου.
Τα οφέλη του καφέ
Ενίσχυση της υγείας του ήπατος
Μετά από δεκαετίες έρευνας σχετικά με τον καφέ και τα οφέλη του για την υγεία, ένα από τα πιο συνεπή ευρήματα είναι ότι η κατανάλωση του είναι ευεργετική για το συκώτι. Πολλές μελέτες έχουν διαπιστώσει ότι όσοι πίνουν καφέ παρουσιάζουν χαμηλότερα ποσοστά καρκίνου του ήπατος, μη αλκοολικής λιπώδους ηπατικής νόσου, κίρρωσης και άλλων μορφών ηπατικών παθήσεων. Επιπλέον, η κατανάλωση του συνδέεται με χαμηλότερα επίπεδα ηπατικών ενζύμων, κάτι που συνήθως αποτελεί ένδειξη ότι το συκώτι είναι υγιές και δεν υφίσταται πίεση.
Τα αποτελέσματα παρατηρήθηκαν σε άτομα που κατανάλωναν όλους τους τύπους καφέ, συμπεριλαμβανομένου του εσπρέσο, του στιγμιαίου και του ντκαφεϊνέ. Η μείωση του κινδύνου συσχετίστηκε με την κατανάλωση ακόμη και 1 φλιτζανιού την ημέρα, αλλά τα άτομα που κατανάλωναν μεταξύ 3 και 4 φλιτζανιών αποκόμισαν τα μεγαλύτερα οφέλη.
Μειωμένος κίνδυνος διαβήτη τύπου 2
Η ικανότητα του καφέ να βελτιώνει την ευαισθησία στην ινσουλίνη μπορεί επίσης να εξηγήσει γιατί οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι οι καταναλωτές του είναι λιγότερο επιρρεπείς στην ανάπτυξη διαβήτη τύπου 2. Πολλές μεγάλες μελέτες έχουν διαπιστώσει ότι τα άτομα που πίνουν 3 έως 4 φλιτζάνια καθημερινά έχουν περίπου 25% χαμηλότερο κίνδυνο εμφάνισης της νόσου σε σύγκριση με όσους πίνουν λίγο ή καθόλου. Στην πραγματικότητα, η πιθανότητα να αναπτυχθεί διαβήτης μειώνεται κατά περίπου 6% για κάθε φλιτζάνι.
Αυτό το φαινόμενο έχει διαπιστωθεί σε δεκάδες μελέτες στις οποίες συμμετείχαν πάνω από ένα εκατομμύριο άτομα σε όλη την Ευρώπη, τη Βόρεια Αμερική και την Ασία. Έχει παρατηρηθεί σε άνδρες και γυναίκες, νέους και ηλικιωμένους, καπνιστές και μη, καθώς και σε άτομα με και χωρίς παχυσαρκία.
Οι ερευνητές έχουν επίσης δείξει ότι ο κίνδυνος αυξάνεται και μειώνεται ανάλογα με τις μεταβολές στην πρόσληψη καφεΐνης. Σε μελέτες που παρακολούθησαν χιλιάδες άνδρες και γυναίκες για δύο δεκαετίες, οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι όταν οι καταναλωτές αύξησαν την πρόσληψή τους κατά 1 ή 2 επιπλέον φλιτζάνια την ημέρα, ο κίνδυνος εμφάνισης διαβήτη τύπου 2 μειώθηκε κατά 11%. Ωστόσο, όταν μείωσαν την πρόσληψή τους κατά περίπου 1 ή 2 φλιτζάνια, η πιθανότητα να αναπτύξουν διαβήτη αυξήθηκε κατά 17%. Οι επιστήμονες δεν παρατήρησαν το ίδιο φαινόμενο όταν εξέτασαν τις μεταβολές στην κατανάλωση τσαγιού.
Μειωμένος κίνδυνος νόσου του Πάρκινσον
Ένα από τα πιο εκπληκτικά και συνεπή ευρήματα είναι ότι ο καφές μειώνει τον κίνδυνο εμφάνισης Πάρκινσον. Οι επιστήμονες πιστεύουν ότι αυτό οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στην καφεΐνη που περιέχει.
Σε μια εκτενή μετα-ανάλυση δεδομένων από 24 μελέτες στις οποίες συμμετείχαν πάνω από 1 εκατομμύριο άτομα, οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι όσοι έπιναν έως και 3 φλιτζάνια την ημέρα είχαν 28% λιγότερες πιθανότητες να αναπτύξουν τη νόσο του Πάρκινσον σε σύγκριση με όσους έπιναν λίγο ή καθόλου. Παράλληλα, τα άτομα που έπιναν έως και 2 φλιτζάνια τσάι καθημερινά είχαν 26% μικρότερη πιθανότητα να αναπτύξουν τη νόσο του Πάρκινσον.
Στη νόσο του Πάρκινσον, οι νευρώνες του εγκεφάλου που απελευθερώνουν ντοπαμίνη εκφυλίζονται προοδευτικά και πεθαίνουν, γεγονός που προκαλεί ρίγη, μυϊκή δυσκαμψία και άλλα κινητικά συμπτώματα. Ωστόσο, η καφεΐνη μπορεί να συμβάλει στην πρόληψη της καταστροφής αυτών των ντοπαμινεργικών νευρώνων, κάτι που θα μπορούσε να εξηγήσει γιατί οι καταναλωτές καφέ και τσαγιού έχουν μικρότερη πιθανότητα να αναπτύξουν τη νόσο.
Περισσότερη σωματική δραστηριότητα
Σε μια αυστηρή μελέτη που δημοσιεύθηκε στο New England Journal of Medicine το 2023, οι επιστήμονες προσέλκυσαν 100 υγιείς άνδρες και γυναίκες και τους εξόπλισαν με Fitbits, καρδιογράφους και άλλες συσκευές που μέτρησαν δείκτες υγείας. Οι συμμετέχοντες παρακολουθήθηκαν για δύο εβδομάδες και τους δόθηκε η οδηγία να πίνουν καφέ με καφεΐνη ορισμένες ημέρες και να απέχουν κάποιες άλλες.
Οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι τις ημέρες που οι άνθρωποι έπιναν καφέ έκαναν 1.000 περισσότερα βήματα. Αυτό ισοδυναμεί με περπάτημα περίπου 805 μέτρων. Πρόκειται για σημαντική αύξηση της σωματικής δραστηριότητας, η οποία θα μπορούσε να είναι ένας από τους λόγους για τους οποίους η κατανάλωσή του συνδέεται γενικά με καλύτερη υγεία.
Πηγή: The Washington Post
Διάβασε ακόμα:
