Τα αποξηραμένα βότανα είναι ζωντανό υλικό. Παρότι έχουν χάσει την υγρασία τους, εξακολουθούν να περιέχουν αρωματικές και δραστικές ουσίες, οι οποίες επηρεάζονται άμεσα από το περιβάλλον στο οποίο φυλάσσονται. Επομένως, ο τρόπος με τον οποίο τα αποθηκεύουμε, είναι ύψιστης σημασίας.
Οι διεθνείς οδηγίες βοτανολογίας μας πληροφορούν ότι τέσσερις βασικοί παράγοντες καθορίζουν την κατάσταση των βοτάνων μετά την αποξήρανση: η υγρασία, η θερμότητα, το φως και ο αέρας.
Αν δεν ελεγχθούν σωστά, το βότανο αλλοιώνεται πολύ πιο γρήγορα απ’ όσο φανταζόμαστε. Σε αυτό το σημείο αξίζει να τονιστεί ότι, όταν αγοράζουμε ένα βοτανικό προϊόν, είναι πολύ σημαντικό να ελέγχουμε τη μορφή και την κατάστασή του πριν το χρησιμοποιήσουμε.
Πού δεν πρέπει να τα αποθηκεύουμε
Η υγρασία αποτελεί τον σημαντικότερο λόγο αλλοίωσης των αποξηραμένων βοτάνων. Ακόμη και μικρή έκθεση σε υδρατμούς μπορεί να οδηγήσει στην ανάπτυξη μούχλας ή μικροοργανισμών, γι’ αυτό τα βότανα πρέπει να φυλάσσονται πάντα σε εντελώς ξηρό περιβάλλον. Στην καθημερινότητα αυτό σημαίνει ότι αποφεύγουμε σημεία όπως:
- ο πάγκος δίπλα στον νεροχύτη
- τα ράφια πάνω από την κουζίνα
- οι χώροι με συχνή υγρασία, όπως το μπάνιο
Ακόμη και το άνοιγμα του δοχείου την ώρα που βράζει ένα φαγητό, μπορεί να επιβαρύνει το περιεχόμενο με υδρατμούς.
Η θερμότητα επιταχύνει την αλλοίωση των φυτικών συστατικών, ενώ το φως, ιδιαίτερα το φυσικό, επηρεάζει αρνητικά το χρώμα και το άρωμα των βοτάνων.
Οι ιδανικές επιλογές αποθήκευσης
Για τους παραπάνω λόγους αυτούς, η φύλαξή τους πρέπει να γίνεται σε δροσερό και σκοτεινό σημείο. Ένα κλειστό ντουλάπι, μακριά από φούρνους, καλοριφέρ και παράθυρα, θεωρείται ιδανική επιλογή. Τα ανοιχτά ράφια σε φωτεινές κουζίνες μπορεί να είναι αισθητικά όμορφα, αλλά δεν είναι κατάλληλα, ειδικά για τη μακροχρόνια αποθήκευση βοτάνων.
Το δοχείο στο οποίο τοποθετούνται τα βότανα παίζει επίσης καθοριστικό ρόλο στη διατήρησή τους. Τα παλιά φαρμακευτικά, σκουρόχρωμα γυάλινα μπουκάλια θεωρούνται ιδανικά, καθώς προστατεύουν το περιεχόμενο από το φως και τον αέρα.
Για όσους δεν έχουν τη δυνατότητα να τα προμηθευτούν, προτιμώνται γυάλινα βάζα με καλά κλειστό καπάκι, που προστατεύουν τα βότανα από την υγρασία, τον αέρα και τις εξωτερικές οσμές.
Τα μεταλλικά κουτιά τροφίμων αποτελούν επίσης καλή επιλογή, εφόσον δεν κρατούν μυρωδιές. Αντίθετα, τα διάσημα υφασμάτινα πουγκιά και το πλαστικό χαμηλής ποιότητας δεν προσφέρουν επαρκή προστασία, ιδιαίτερα σε χώρους με αυξημένη υγρασία.
Ένα ακόμη σημαντικό στοιχείο είναι η μορφή του βοτάνου. Τα βότανα που διατηρούνται ολόκληρα κρατούν το άρωμα και την ποιότητά τους για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα. Όταν τρίβονται ή αλέθονται, αυξάνεται η επιφάνειά τους που έρχεται σε επαφή με τον αέρα, με αποτέλεσμα την ταχύτερη απώλεια των αρωματικών τους συστατικών. Για τον λόγο αυτό, συνιστάται να τρίβονται ή να κόβονται λίγο πριν από τη χρήση τους.
Μην ξεχάσεις την επισήμανση
Η σωστή φύλαξη ολοκληρώνεται με σωστή επισήμανση. Σε κάθε δοχείο είναι χρήσιμο να αναγράφονται το όνομα του φυτού, το μέρος του φυτού που έχει χρησιμοποιηθεί και η ημερομηνία αποξήρανσης ή αγοράς. Με αυτόν τον τρόπο μπορούμε να ελέγχουμε τη φρεσκάδα των βοτάνων και να αποφεύγουμε τη χρήση υλικών που έχουν χάσει την ποιότητά τους.
Δεν υπάρχει αυστηρή ημερομηνία λήξης για τα αποξηραμένα βότανα, ωστόσο γενικά ισχύει ότι τα ολόκληρα διατηρούν καλή ποιότητα (ιδανικά) για περίπου έναν χρόνο, ενώ τα τριμμένα ή σε σκόνη καλό είναι να ανανεώνονται μέσα σε έξι μήνες. Αν το άρωμα έχει χαθεί, το χρώμα έχει ξεθωριάσει ή υπάρχει ασυνήθιστη οσμή, το βότανο δεν πρέπει να χρησιμοποιηθεί.
Η σωστή φύλαξη των βοτάνων απαιτεί λίγη προσοχή στον χώρο, στο δοχείο και στον τρόπο χρήσης. Με αυτές τις βασικές οδηγίες μπορούμε να διατηρήσουμε την ποιότητά τους για μεγάλο χρονικό διάστημα, ώστε να παραμένουν ασφαλή, αρωματικά και πραγματικά ωφέλιμα, όπως ακριβώς πρέπει να είναι.
Διάβασε ακόμη:
