με μια ματιά toggle
- Η Coffeeco είναι μία start-up η οποία αξιοποιεί μεγάλες ποσότητες υπολειμμάτων καφέ που συλλέγει καθημερινά από σημεία πώλησης του αγαπημένου ροφήματος, παράγοντας τα δικά της προϊόντα προσωπικής φροντίδας - και όχι μόνο.
- Η ιδέα της Coffeeco γεννήθηκε το 2018, όταν ο Αλέξης και ο συνέταιρός του, Μάριος Βλαχογιάννης, τότε φοιτητές Χημικής Μηχανικής, άρχισαν να εξετάζουν τι πραγματικά συμβαίνει στα υπολείμματα του καφέ.
- «Για κάθε 100 κιλά που εισάγουμε στη χώρα, το 95% πετιέται. Χιλιάδες τόνοι καφέ επεξεργάζονται στην Ελλάδα κάθε χρόνο και από τους 40.000 τόνους δημιουργούνται περίπου 70.000 τόνοι αποβλήτων», αναφέρει μεταξύ άλλων στη συνέντευξη ο Αλέξης Παντζιάρος.
Έχεις σκεφτεί ποτέ πόσοι καφέδες καταναλώνονται καθημερινά σε όλο τον κόσμο; Σίγουρα αμέτρητοι, αφού αποτελεί το πιο δημοφιλές ρόφημα - καθημερινή συνήθεια σε όλο τον κόσμο. Αυτό είναι σίγουρο. Δεδομένο είναι όμως κι ότι κάθε μέρα, εκατομμύρια φλιτζάνια αφήνουν πίσω τους κάτι που συνήθως θεωρούμε άχρηστο: τα υπολείμματα του καφέ. Θα μου πεις, εδώ πετιούνται καθημερινά άλλα κι άλλα, που σχετίζονται άμεσα με το ευρύτερο πρόβλημα της σπατάλης τροφίμων.
Ενδεικτικά μόνο, θα αναφέρω ότι σύμφωνα με το Food Waste Index Report 2024 του ΟΗΕ, το 2022 σπαταλήθηκαν παγκοσμίως περίπου 1,05 δισεκατομμύρια τόνοι τροφίμων - σχεδόν το ένα πέμπτο των τροφίμων που ήταν διαθέσιμα στους καταναλωτές. Από αυτή την ποσότητα, το 60% προήλθε από τα νοικοκυριά, το 28% από τις υπηρεσίες εστίασης και το 12% από το λιανεμπόριο.
Και το πρόβλημα δεν είναι μόνο οικονομικό ή κοινωνικό. Το food waste συνδέεται με περίπου 8–10% των παγκόσμιων εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, ενώ συνεπάγεται σπατάλη νερού, γης και άλλων φυσικών πόρων που χρησιμοποιήθηκαν για την παραγωγή της τροφής. Στην Ευρωπαϊκή Ένωση, το 2022 παρήχθησαν συνολικά 59,2 εκατομμύρια τόνοι απορριμμάτων τροφίμων, δηλαδή περίπου 132 κιλά ανά κάτοικο, με τα νοικοκυριά να ευθύνονται για περισσότερο από το μισό.
Με αφορμή όλα αυτά, συνάντησα τον Αλέξη Παντζιάρο, συνιδρυτή της Coffeeco, μίας start-up που αποτελεί έμπνευση για όλους τους νέους ανθρώπους, αφού έχει καταφέρει, αξιοποιώντας μεγάλες ποσότητες υπολειμμάτων καφέ που συλλέγει καθημερινά από σημεία πώλησής του, να παράγει προϊόντα προσωπικής φροντίδας. Τουτέστιν, κρέμες σώματος, χεριών, σαπούνια, αφρόλουτρα και lip balms, όλα φτιαγμένα από αυτό που μένει, όταν φτιάχνεται ο καθημερινός σου καφές. Το φανταζόσουν; Κι όμως.
Συζητήσαμε, λοιπόν, για τη γνωριμία του Αλέξη και του Μάριου, την αρχική τους ιδέα, τα όνειρα με τα οποία ξεκίνησαν και το όραμά τους, αλλά και πού έφτασαν σήμερα. Και αυτό που κατάλαβα με βεβαιότητα είναι ότι για την Coffeeco, τα υπολείμματα δεν είναι απλώς ένα ακόμη απόβλητο, αλλά μια πρώτη ύλη με δυνατότητα να επιστρέψει στην παραγωγική διαδικασία και να αποκτήσει μια δεύτερη ζωή.
Από το φλιτζάνι στο δέρμα σου
Η ιδέα της Coffeeco γεννήθηκε το 2018, όταν ο Αλέξης και ο συνέταιρός του, Μάριος Βλαχογιάννης, τότε φοιτητές Χημικής Μηχανικής, άρχισαν να εξετάζουν τι πραγματικά συμβαίνει στα υπολείμματα του καφέ. Η έρευνα τούς οδήγησε στην αξιοποίηση των χρησιμοποιημένων κόκκων για την παραγωγή συστατικών με εφαρμογές στην περιποίηση της επιδερμίδας, αλλά και υλικών βιολογικής βάσης.
«Έκανα μεταπτυχιακό και διδακτορικό στο Πανεπιστήμιο της Πάτρας, στο οποίο ασχολήθηκα με τα αγροτοβιομηχανικά απόβλητα και με τον τρόπο που αυτά μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως καινούργιο προϊόν. Εκεί γνώρισα και τον Μάριο και μαζί επικεντρωθήκαμε στο απόβλητο του καφέ. Εκείνος βέβαια, ως μικρότερος, είχε μόλις ξεκινήσει το προπτυχιακό, όμως μάς ένωνε το κοινό πάθος για την αξιοποίηση του υπολείμματος καφέ. Το 2018 ξεκινήσαμε την έρευνα για την παραγωγή προϊόντων και το 2021 καταλήξαμε σε μία διαδικασία, όπου απομονώνουμε δύο προϊόντα, το ένα είναι μία δραστική ύλη που έχει κάποια οφέλη για την επιδερμίδα, όπως η ενίσχυση του μικροβιώματος της επιδερμίδας και το δεύτερο προϊόν είναι οι οργανικές ίνες, τις οποίες μετατρέπουμε σε πλαστικό».
Οι δυο τους βρέθηκαν τυχαία σε έναν επιχειρηματικό διαγωνισμό, εκτός πανεπιστημιακού πλαισίου, στην Πάτρα, όπου τους σύστησε ένας κοινός γνωστός, αφού γνώριζε ότι τους ενδιέφερε το ίδιο ερευνητικό πεδίο.
Η δημιουργία της Coffeeco
Το 2021 λοιπόν αποφάσισαν ότι θα δημιουργήσουν μαζί μία εταιρία. Τότε ήταν ο ένας 20 και ο άλλος 30. Εξαιρετικά νέοι δηλαδή για ένα τέτοιο εγχείρημα, που κάποιος θα μπορούσε να χαρακτηρίσει κάτι παραπάνω από θαρραλέο, αλλά και στην ακριβώς κατάλληλη φάση όπου κάποιος μπορεί πραγματικά να σκεφτεί, να οραματιστεί και να τολμήσει κάτι πραγματικά καινοτόμο.
Δημιούργησαν λοιπόν, μετά και από την ενίσχυση από κεφάλαια ΕΣΠΑ για τα οποία προηγουμένως είχαν καταθέσει σχετική αίτηση, μία μονάδα επεξεργασίας αποβλήτων καφέ, με στόχο οι εταιρίες καλλυντικών να αγοράζουν το υλικό για να φτιάχνουν τα προϊόντα τους.
«Περιμέναμε ότι θα πουλάμε τόνους από το προϊόν και στην αρχή πουλούσαμε μόλις 100 κιλά. Σε καμία περίπτωση δεν στήνεις επιχείρηση με αυτή την παραγωγή», μου εκμυστηρεύεται ο Αλέξης. Τι άλλαξε όμως, για να φτάσουν σήμερα να εξάγουν τα προϊόντα του δικού τους πλέον brand σε χώρες όπως η Αγγλία, η Γαλλία, η Κύπρος, η Ρουμανία και η Αμερική;
Και στη συνέχεια, ήρθε το επόμενο βήμα. Κάποια στιγμή αναρωτήθηκαν: «Γιατί να μη δημιουργήσουμε τη δική μας σειρά δερμοκαλλυντικών, με το δικό της όνομα;». Κάπως έτσι γεννήθηκε η Auraskin, με στόχο από την αρχή να μπει στον κόσμο των coffee shops και να διατίθεται μέσα από αυτά. Το ερώτημα αυτό δημιούργησε τη σειρά «Auraskin» και είχε στόχο εξ αρχής να εισέλθει στον κόσμο των coffee shops και να πωλείται μέσα από αυτά. Κίνηση με μία πρώτη σκέψη «ξένη» για ένα μέρος όπου ο κόσμος πηγαίνει καθημερινά για να πάρει τον καφέ του.
Μάλλον όμως πολύ περισσότερο από «ξένη», ήταν καλά μελετημένη από τον Αλέξη και τον Μάριο. Όπως μου εξήγησε «είχαμε ήδη ένα κανάλι το οποίο δέχεται κόσμο καθημερινά και κάθε στιγμή της ημέρας (τα coffee shops της αλυσίδας). Απλώς, ο κόσμος δεν το είχε συνηθίσει».
Το πρώτο προϊόν που τέθηκε προς πώληση σε αυτό το πλαίσιο ήταν το lip balm τους, το οποίο, με έναν τρόπο, συνδέεται με τον καφέ. «Έρχεται σε επαφή με τα χείλη σου και έχει άρωμα εσπρέσο». Πλέον, έχουν επεκταθεί και σε ξενοδοχειακές μονάδες, όπου πουλούν, μεταξύ άλλων, τα σαπούνια τους ως προϊόντα περιποίησης για τους πελάτες.
Γιατί καφές;
«Μπορεί να λέμε για πλαστικό, αλλά το 70% της παγκόσμιας μάζας αποβλήτων είναι τρόφιμο, αλλά κανείς δεν ασχολείται με αυτό, γιατί δεν το συνειδητοποιούν και δεν το θεωρούν σημαντικό», απαντά ο Αλέξης. «Αν μπορούμε να επηρεάσουμε το food waste, έστω και στο ελάχιστο, πρέπει να στραφούμε σε ένα τρόφιμο, το οποίο προκαλεί τεράστιες ποσότητες αποβλήτων καθημερινά και αν δεν είναι αυτό ο καφές, τότε ποιο;», καταλήγει.
Όπως μάλιστα μου εξηγεί, μέσα από τις έρευνες που έχει κάνει «για κάθε 100 κιλά που εισάγουμε στη χώρα, το 95% πετιέται. Χιλιάδες τόνοι καφέ επεξεργάζονται στην Ελλάδα κάθε χρόνο και από τους 40.000 τόνους δημιουργούνται περίπου 70.000 τόνοι αποβλήτων».
Και βέβαια και οι δυο τους, ορκισμένοι λάτρεις του καφέ, πίνουν αρκετό καθημερινά, και έχοντας και αυτό στο μυαλό τους, είχαν μία ιδέα για το τι συμβαίνει και από την ίδια την καθημερινότητά τους, ως απλοί καταναλωτές, εκτός από την έρευνα που έχουν κάνει.
«Πρέπει να έχουμε στο μυαλό μας ότι δεν πετάμε 95 κιλά υπολείμματος καφέ, αλλά 95 κιλά πρώτης ύλης που είναι πραγματικά αξιοποιήσιμη».
Πώς συλλέγεται ο καφές
Η Coffeeco έχει ένα δικό της δίκτυο συλλογής, βανάκια, για να το πούμε πιο απλά, τα οποία επισκέπτονται καφετέριες, ξενοδοχεία και διάφορα εταιρικά κτίρια στην Πάτρα, στη Θεσσαλονίκη και στην Αθήνα και συλλέγουν τα υπολείμματα καφέ, από ειδικούς κάδους χωρητικότητας 60 λίτρων, οι οποίοι είναι τοποθετημένοι στους χώρους των επιχειρήσεων. Εν συνεχεία, η ποσότητα μεταφέρεται στη μονάδα τους και υποβάλλεται σε επεξεργασία.
Εκτός από τα δερμοκαλλυντικά, μέσα από την πρώτη ύλη τους φτιάχνουν και βιοπλαστικό, το οποίο στην ουσία αντικαθιστά το 30% της ύλης του πλαστικού με οργανικές ίνες από τον καφέ. Με το υλικό αυτό «ντύνουν» τα προϊόντα του δικού τους brand, ενώ παράλληλα το παρέχουν και σε άλλες εταιρίες, που φτιάχνουν στη συνέχεια πιο φιλικά προς το περιβάλλον προϊόντα και συσκευασίες. «Έτσι, μπαίνουμε με διπλό τρόπο στην αγορά».
Πώς μπορείς να αξιοποιήσεις τα υπολείμματα καφέ στο σπίτι
Όπως μου λέει και ο Αλέξης, ο κόσμος είναι πλέον περισσότερο ευαισθητοποιημένος σε θέματα περιβάλλοντος και βιωσιμότητας σε σχέση με το παρελθόν και αναζητά σχετικές λύσεις ακόμη και στο σπίτι, παρά την απαιτητική καθημερινότητά του. Δεν μπορώ λοιπόν παρά να του ζητήσω, μέσα από όλη αυτή τη γνώση που έχει, να μοιραστεί μαζί μου μερικούς τρόπους μέσα από τους οποίους μπορούμε πραγματικά να αξιοποιήσουμε το υπόλειμμα καφέ στο σπίτι.
Πρώτη και καλύτερη χρήση, το λίπασμα για τα φυτά. Μπορείς να πάρεις το κατακάθι του καφέ, να το αφήσεις να στεγνώσει, έτσι ώστε να μην έχει καθόλου υγρασία και να το αναμείξεις με το χώμα της γλάστρας σου, δίνοντας στο αγαπημένο σου φυτό πλούσιες θρεπτικές ουσίες.
Ένας άλλος τρόπος αξιοποίησης είναι να διώξεις τις δυσάρεστες οσμές που μπορεί να αναδύονται μόλις ανοίξεις το ψυγείο – ναι, αυτό μάλλον δεν το ήξερες! Αποξήρανε και σε αυτή την περίπτωση τον καφέ, ώστε να γίνει πούδρα τοποθέτησέ τον σε ένα πιάτο και βάλε τον όπως είναι στο ψυγείο.
Τι χρειάζεται να γίνει για να αλλάξουμε συνήθειες;
«Η βιομηχανία του καφέ μπορεί και πρέπει να αλλάξει, αφού είναι από τις λίγες που έχουν καθημερινή επαφή με τον καταναλωτή και, αν θέλουμε ο δεύτερος να αλλάξει το mindset του, τότε πρέπει να τον εκπαιδεύσουμε. Εκεί, έρχεται ο ρόλος των μεγάλων εταιριών καφέ», μου εξηγεί ο Αλέξης και κάπως νιώθω ότι είδα τον καφέ που πετάω καθημερινά με άλλο μάτι.
Αν θέλεις να γνωρίσεις τα προϊόντα της Auraskin που έχουν φτιαχτεί από ανακυκλωμένο καφέ, μπορείς να τα βρεις στο auraskin.gr, σε καφέ με τα οποία συνεργάζονται και επιλεγμένα φαρμακεία. Όλες τις διευθύνσεις θα τις βρεις στο website τους.
Διάβασε ακόμα:
