Τροφοδοτούμενες από τη διαρκώς αυξανόμενη ζήτηση για matcha στο εξωτερικό, οι εξαγωγές πράσινου τσαγιού της Ιαπωνίας - συμπεριλαμβανομένης της σκόνης matcha - έφτασαν το 2025 σε ιστορικό υψηλό, αγγίζοντας τα 72,1 δισεκατομμύρια γιεν. Ωστόσο, καθώς η παραγωγή αδυνατεί να καλύψει τη συνολική ζήτηση, η τιμή του «sencha», του πράσινου τσαγιού που καταναλώνεται καθημερινά στα ιαπωνικά νοικοκυριά, αυξάνεται ραγδαία.
Το matcha έχει αποκτήσει παγκόσμια δημοτικότητα ως ένα υγιεινό ρόφημα, πλούσιο σε θρεπτικά συστατικά όπως οι κατεχίνες και η βιταμίνη Ε. Το χαρακτηριστικό έντονο πράσινο χρώμα του είναι ιδανικό για εντυπωσιακές φωτογραφίες στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και η πληθώρα αναρτήσεων που το προβάλλουν έχει συμβάλει καθοριστικά στην εξάπλωση της δημοτικότητάς του.
Η τρέλα των τουριστών για matcha
Οι ξένοι τουρίστες αντιπροσωπεύουν περίπου το 70% των πελατών της The Matcha Tokyo, μιας εξειδικευμένης αλυσίδας καταστημάτων που άνοιξε στην περιοχή Ομοτεσάντο του Τόκιο το 2018. Χάρη στην άνθηση της αγοράς του matcha, η εταιρεία διαθέτει πλέον έξι καταστήματα στην Ιαπωνία και 54 στο εξωτερικό, μεταξύ άλλων στη Νοτιοανατολική Ασία και τον Καναδά.
«Ιδιαίτερα οι νέοι που ενδιαφέρονται για έναν πιο υγιεινό τρόπο ζωής επιλέγουν το matcha, αντί για το αλκοόλ ή τον καφέ ως το αγαπημένο τους ρόφημα», δήλωσε ο διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας, Μασαχίρο Ναγκάτα.
Σύμφωνα με στοιχεία του ιαπωνικού υπουργείου Οικονομικών και άλλων φορέων, οι εξαγωγές πράσινου τσαγιού, συμπεριλαμβανομένου του matcha, ξεπέρασαν τους 10.000 τόνους το 2025 για πρώτη φορά έπειτα από περίπου 70 χρόνια. Οι Ηνωμένες Πολιτείες αποτέλεσαν τον μεγαλύτερο προορισμό, απορροφώντας πάνω από το 30% των εξαγωγών, ενώ σημαντική αύξηση καταγράφηκε και στην Ταϊβάν, σε άλλες ασιατικές αγορές, αλλά και στην Ευρώπη, με χώρες όπως η Γερμανία να εμφανίζουν αυξημένη ζήτηση.
Προκειμένου να αξιοποιήσει τη δυναμική της αγοράς, η ιαπωνική κυβέρνηση στηρίζει τους παραγωγούς που μετατρέπουν τις καλλιέργειές τους από sencha σε tencha, τα φύλλα τσαγιού από τα οποία παράγεται η σκόνη matcha. Αν και οι δύο ποικιλίες μπορούν να καλλιεργηθούν στα ίδια χωράφια, οι θάμνοι tencha καλύπτονται πριν από τη συγκομιδή ώστε να περιορίζεται η έκθεση στο ηλιακό φως. Το Υπουργείο Γεωργίας, Δασών και Αλιείας επιδοτεί τόσο την αγορά των ειδικών καλυμμάτων όσο και των μηχανημάτων επεξεργασίας των φύλλων tencha.
«Το matcha αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα εξαγώγιμα προϊόντα της χώρας», δήλωσε εκπρόσωπος του υπουργείου στην εφημερίδα The Yomiuri Shimbun. «Θα συνεχίσουμε να στηρίζουμε όσους αξιοποιούν αυτή την ευκαιρία για να αυξήσουν το μερίδιό τους στην παγκόσμια αγορά».
Η Ashikubo Teaworks, ένας συνεταιρισμός παραγωγών τσαγιού στην περιοχή Αόι της Σιζουόκα, αξιοποίησε το 2025 κρατικές επιδοτήσεις και άλλες πηγές χρηματοδότησης για την αγορά εξοπλισμού αξίας 200 εκατομμυρίων γιεν. Η καλλιέργεια tencha, που παλαιότερα καταλάμβανε λιγότερο από το 10% των 17 εκταρίων των καλλιεργειών της, καλύπτει πλέον περίπου το 70% της έκτασης. Παράλληλα, η τιμή του tencha το 2025 ήταν περίπου έξι φορές υψηλότερη σε σχέση με το 2024. Και αυτό οφείλεται φυσικά στη ζήτηση για τσάι matcha.
Φόβοι για μείωση της παραγωγής τσαγιού
Και εδώ ερχόμαστε στο βασικό ζητούμενο. Παρά την εντυπωσιακή ανάπτυξη της αγοράς, η εγχώρια παραγωγή τσαγιού δεν καταφέρνει να ακολουθήσει τη ζήτηση. Σύμφωνα με το υπουργείο Γεωργίας, ο πληθυσμός των καλλιεργητών τσαγιού γερνάει και πολλοί δεν διαθέτουν διαδόχους. Ως αποτέλεσμα, η παραγωγή τσαγιού ανήλθε το 2025 σε 75.100 τόνους, παρουσιάζοντας μείωση 25% σε σύγκριση με πριν από 20 χρόνια. Επιπλέον, ακόμη και όταν δημιουργούνται νέες φυτείες, απαιτούνται περίπου πέντε χρόνια μέχρι να μπορούν να συγκομιστούν τα φύλλα, γεγονός που δυσκολεύει την άμεση αύξηση της παραγωγής.
Ταυτόχρονα, η στροφή προς την παραγωγή της ποικιλίας από την οποία προέρχεται η σκόνη matcha έχει επιδεινώσει την έλλειψη sencha, οδηγώντας τις τιμές του σε ιστορικά υψηλά επίπεδα. Τον Απρίλιο, η μέση τιμή για τα νέα φύλλα τσαγιού που πουλήθηκαν στην πρώτη δημοπρασία της χρονιάς στην επαρχία Καγκοσίμα - τη μεγαλύτερη παραγωγό ακατέργαστων φύλλων τσαγιού της χώρας – έφτασε τα 6.573 γιεν ανά κιλό, σημειώνοντας αύξηση 60%.
Οι εξελίξεις αυτές επηρεάζουν και τα εμφιαλωμένα ροφήματα πράσινου τσαγιού. Τον Μάρτιο, οι εταιρείες Ito En και Coca-Cola Bottlers Japan αύξησαν κατά περίπου 10% τις τιμές των εμφιαλωμένων προϊόντων τους, χωρητικότητας 600 έως 650 ml.
«Αν η παραγωγή στραφεί υπερβολικά προς το tencha, οι αυξήσεις στις τιμές του sencha θα συνεχιστούν και ενδέχεται να οδηγήσουν σε μείωση της συνολικής κατανάλωσης τσαγιού», προειδοποίησε ο εκτελεστικός διευθυντής της Japan Tea Central Public Interest Incorporated Association. «Χρειάζεται ισορροπία ανάμεσα στην παραγωγή των δύο ποικιλιών».
Η πρόκληση των απομιμήσεων από την Κίνα
Η προστασία των ιαπωνικών προϊόντων από τις απομιμήσεις και η διατήρηση της υψηλής ποιότητας της matcha αποτελούν επίσης σημαντικές προκλήσεις. Η Uji Matcha, το διάσημο πράσινο τσάι από την πόλη Ούτζι της επαρχίας Κιότο, θεωρείται ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα προϊόντα του κλάδου. Ωστόσο, σύμφωνα με αναφορές, στην κινεζική αγορά κυκλοφορούν απομιμήσεις που φέρουν την ένδειξη «Uji Matcha».
«Αυτό θα μπορούσε να πλήξει τη φήμη της Uji Matcha. Θα πιέσουμε την Κίνα να λάβει αυστηρότερα μέτρα», δήλωσε αρμόδιος αξιωματούχος της τοπικής κυβέρνησης.
Την ίδια στιγμή, η Κίνα επεκτείνει με ταχείς ρυθμούς την παραγωγή τσαγιού, επιδιώκοντας να επωφεληθεί από τη διεθνή άνθηση της αγοράς του matcha. «Το τσάι που παράγεται στην Κίνα μπορεί να αποτελέσει σοβαρή απειλή», προειδοποίησε το Ερευνητικό Ινστιτούτο Βιομηχανίας Τσαγιού της επαρχίας Κιότο. Μάλιστα, το άρωμα και η γεύση ορισμένων κινεζικών τσαγιών θεωρείται ότι ανταγωνίζονται πλέον εκείνα της ιαπωνικής παραγωγής.
«Πρέπει να συνεχίσουμε να βελτιώνουμε την ποιότητα της ιαπωνικής matcha και να ενισχύσουμε τη διαφοροποίηση των εμπορικών μας σημάτων», καταλήγει το ινστιτούτο. Τι θα γίνει; Θα ξεμείνουμε άραγε από matcha;
Πηγή: The Washington Post
Αν θέλεις κι εσύ να φτιάξεις matcha, δες εδώ μία κλασική συνταγή
