Η ανάγνωση των ετικετών κρασιού μπορεί να είναι δύσκολη υπόθεση. Κάποιες είναι πιο απλές και κατανοητές, ενώ άλλες περιλαμβάνουν τόσες πληροφορίες που ακόμη και έμπειροι επαγγελματίες ή λάτρεις του κρασιού μπορεί να μπερδευτούν σχετικά με το τι αναγράφεται.
Έχοντας αυτό υπόψη, στον παρακάτω οδηγό μπορείς να καταλάβεις πως να αποκωδικοποιείς τις ετικέτες, ανεξάρτητα από ποιο σημείο του κόσμου προέρχεται το κρασί.
Η χρονιά
Η αναγραφόμενη χρονολογία αναφέρεται πάντα στο έτος κατά το οποίο τρυγήθηκαν τα σταφύλια. Αυτό είναι σημαντικό γιατί σε βοηθά να καταλάβεις τι «προσέφερε» η φύση κατά τη συγκεκριμένη περίοδο. Για παράδειγμα, οι ζεστές και ξηρές χρονιές διαφέρουν αρκετά από τις δροσερές και βροχερές και αυτό φαίνεται έντονα στη γεύση που σου αφήνει το κρασί, ακόμα κι αν πρόκειται για την ίδια ποικιλία.
Η ημερομηνία αυτή ωστόσο, δεν είναι το έτος εμφιάλωσης του κρασιού. Λόγω των διαφορετικών τεχνικών και φιλοσοφιών παλαίωσης από περιοχή σε περιοχή ή από παραγωγό σε παραγωγό, μπορεί να μεσολαβήσουν ακόμη και αρκετά χρόνια μεταξύ του τρύγου και της εμφιάλωσης. Ενώ για ορισμένες σαμπάνιες συγκεκριμένης εσοδείας μπορεί να μεσολαβήσουν ακόμη περισσότερα χρόνια.
Για παράδειγμα, ένα κόκκινο κρασί από την Τοσκάνη μπορεί να έχει τρύγο το 2018, αλλά να εμφιαλωθεί το 2021, ενώ ορισμένες σαμπάνιες vintage, όπως η Dom Pérignon 2012, μπορεί να παλαιώσουν για πάνω από οκτώ χρόνια πριν κυκλοφορήσουν στην αγορά. Όσο για την ελληνική πραγματικότητα αντίστοιχα ένα κόκκινο κρασί Νεμέας Αγιωργίτικο μπορεί να έχει τρύγο το 2020, αλλά να εμφιαλωθεί το 2022 ή και το 2023, ανάλογα με τον παραγωγό και την τεχνική παλαίωσης που ακολουθεί.
Γεωγραφική προέλευση
Σε γενικές γραμμές, όσο πιο συγκεκριμένη είναι η γεωγραφική ένδειξη στην ετικέτα, τόσο καλύτερο θεωρείται το κρασί. Αυτό είναι βέβαια είναι υποκειμενικό, όπως και όλα τα ζητήματα γεύσης, αλλά στις περισσότερες περιπτώσεις ισχύει. Έτσι, ένα κρασί που αναγράφει απλώς ως προέλευση μια χώρα δεν θα είναι τόσο εκφραστικό ή, γενικά, τόσο ενδιαφέρον όσο ένα κρασί από μια συγκεκριμένη περιοχή αυτής της χώρας.
Τα κρασιά μπορούν να γίνουν ακόμη πιο συγκεκριμένα ως προς την προέλευση, με ενδείξεις όπως ονομασίες προέλευσης (appellations), μεμονωμένα χωριά, συγκεκριμένοι αμπελώνες ή ακόμη και κρασιά από ένα και μόνο αμπελοτόπι. Συνήθως όσο περισσότερο συγκεκριμενοποιείται η γεωγραφική προέλευση τόσο αυξάνεται και η τιμή του κρασιού.
Ποικιλία σταφυλιού ή blend
Στις Ηνωμένες Πολιτείες, την Αυστραλία, τη Νέα Ζηλανδία, τη Χιλή, την Αργεντινή και σε άλλες περιοχές εκτός Ευρώπης, τα κρασιά συνήθως επισημαίνονται με βάση τις ποικιλίες σταφυλιών από τις οποίες παράγονται. Ωστόσο, το γεγονός ότι ένα κρασί αναγράφει πως προέρχεται από μία μόνο ποικιλία δεν σημαίνει απαραίτητα ότι περιέχει αποκλειστικά αυτήν την ποικιλία.
Στις Ηνωμένες Πολιτείες, για παράδειγμα, ένα κρασί αρκεί να περιέχει το 75% μιας συγκεκριμένης ποικιλίας σταφυλιού για να φέρει την αντίστοιχη ένδειξη στην ετικέτα. Πολλά Napa Cabernet, μερικά από τα καλύτερα στον κόσμο, είναι στην πραγματικότητα blend με άλλες συμπληρωματικές ποικιλίες, όπως Merlot ή Cabernet Franc.
Αυτό δεν είναι καθόλου αρνητικό, καθώς δίνει τη δυνατότητα στον οινοποιό να δημιουργήσει το καλύτερο δυνατό κρασί για κάθε συγκεκριμένη χρονιά. Απλώς είναι καλό να το γνωρίζεις για να μη θεωρείς πως έχεις στο ποτήρι σου ένα μονοποικιλιακό κρασί ή αν τύχει και πιεις ένα με την ίδια ποικιλία να απορείς που η γεύση είναι διαφορετική.
Νομικά κατοχυρωμένες ονομασίες προέλευσης
Όταν το όνομα μιας συγκεκριμένης περιοχής ή ονομασίας προέλευσης εμφανίζεται στην ετικέτα, δεν σημαίνει απλώς ότι τα σταφύλια καλλιεργήθηκαν εκεί· συχνά υπάρχουν και επιπλέον κανονισμοί που ορίζουν την κάθε περιοχή ή ονομασία προέλευσης, πέρα από τα γεωγραφικά της όρια.
Για παράδειγμα, το υψόμετρο αποτελεί καθοριστικό χαρακτηριστικό μιας περιοχής. Η ονομασία Atlas Peak AVA της Napa Valley μπορεί να αναγράφεται σε μια ετικέτα μόνο αν τα σταφύλια έχουν καλλιεργηθεί σε υψόμετρο μεταξύ 122 και 792 μέτρων πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας.
IGT, DOC, DOCG, AOC, AOP και άλλα
Αν ασχολείσαι με ιταλικά ή γαλλικά κρασιά, σίγουρα θα έχεις δει αρχικά όπως IGT, DOC, DOCG, AOC ή AOP στις ετικέτες. Στην ουσία, αυτά δείχνουν ότι το κρασί προέρχεται από μια συγκεκριμένη περιοχή και ότι η παραγωγή του ακολουθεί συγκεκριμένους κανόνες * π.χ. πόσα κλήματα φυτεύονται ανά στρέμμα, ποιες μέθοδοι άρδευσης επιτρέπονται ή πόσο χρόνο μένει σε βαρέλι ή μπουκάλι πριν κυκλοφορήσει.
Συγκεκριμένα IGT σημαίνει «Τυπική Γεωγραφική Ένδειξη» και δείχνει ότι το κρασί προέρχεται από μια συγκεκριμένη περιοχή, αλλά οι κανόνες παραγωγής δεν είναι τόσο αυστηροί. Συχνά χρησιμοποιείται για πιο «μοντέρνα» κρασιά που δεν ακολουθούν αυστηρά παραδοσιακά πρότυπα. Ο όρος DOC μεταφράζεται ως «Ελεγχόμενη Ονομασία Προέλευσης» και το κρασί είναι από συγκεκριμένη περιοχή και ακολουθεί αυστηρούς κανόνες για τον αμπελώνα, τη συγκομιδή και την παραγωγή. Τέλος ο όρος DOCG σημαίνει «Ελεγχόμενη και Εγγυημένη Ονομασία Προέλευσης» και αποτελεί το ανώτερο επίπεδο. Το κρασί έχει αποδεδειγμένα υψηλή ποιότητα, πρέπει να είναι DOC για τουλάχιστον 10 χρόνια και να περάσει αυστηρούς ελέγχους πριν βγει στην αγορά.
Βέβαια ένα DOCG κρασί δεν είναι απαραίτητα καλύτερο από ένα DOC. Απλώς θεωρείται πιο επίσημο και με αυστηρότερα κριτήρια. Όπως εξηγεί ο μεγάλος Τοσκανός παραγωγός Frescobaldi: για να γίνει ένα κρασί DOCG, πρέπει πρώτα να έχει υπάρξει DOC για τουλάχιστον δέκα χρόνια και να έχει αναγνωριστεί για την ποιότητά του και την ιστορική περιοχή παραγωγής.
Στην Ελλάδα θα παρατηρήσεις ένδειξεις όπως ΠΟΠ (Προστατευόμενη Ονομασία Προέλευσης) ή ΠΓΕ (Προστατευόμενη Γεωγραφική Ένδειξη) στις ετικέτες. Στην ουσία, αυτές δείχνουν αντίστοιχα ότι το κρασί προέρχεται από μια συγκεκριμένη περιοχή και ότι η παραγωγή του ακολουθεί συγκεκριμένους κανόνες, όπως πόσα κλήματα φυτεύονται ανά στρέμμα, ποιες μέθοδοι καλλιέργειας και άρδευσης επιτρέπονται, ή πόσο χρόνο μένει το κρασί σε βαρέλι ή μπουκάλι πριν κυκλοφορήσει στην αγορά. Απλώς προς το παρόν στην Ελλάδα οι κανονισμοί που ακολουθούνται για τις παραπάνω ενδείξεις δεν είναι τόσο αυστηροί και συγκεκριμένοι. Επομένως, η ένδειξη εγγυάται ότι το κρασί προέρχεται από συγκεκριμένη περιοχή, αλλά δεν σημαίνει απαραίτητα ότι κάθε λεπτομέρεια παραγωγής είναι περιοριστικά ελεγχόμενη.
Παλιά κλήματα
Δεν υπάρχει νομικός ορισμός για τα «παλιά κλήματα», ωστόσο πολλές ετικέτες το αναγράφουν. Αυτό συμβαίνει γιατί, σε γενικές γραμμές, όσο πιο παλιό είναι ένα κλήμα, τόσο πιο πολλά αρώματα και πολύπλοκα σε γεύση μπορούν να είναι τα σταφύλια του.
Καθώς τα κλήματα μεγαλώνουν, αρχίζουν να παράγουν λιγότερο - αλλά πιο συμπυκνωμένο - καρπό. Πολλά κρασιά αναφέρουν στην πίσω ετικέτα την πραγματική ηλικία των κλημάτων όταν πρόκειται για εμφιαλώσεις «παλαιών κλημάτων». Αν δεν υπάρχει αυτή η πληροφορία, μπορείς να την αναζητήσεις στην ιστοσελίδα του παραγωγού ή του εισαγωγέα. Τα «παλιά κλήματα» μπορεί να είναι 30, 50 ή, σε σπάνιες περιπτώσεις, ακόμη και 100 ετών.
Διάβασε ακόμη:
