Η πρόσφατη πρωτοβουλία των δύο ιδρυμάτων ανοίγει επαγγελματικούς δρόμους σε νέους ανθρώπους, παγιδευμένους στην ανεργία, που έχουν ανάγκη από επαγγελματική αποκατάσταση. Παράλληλα, αναδεικνύει τον ρόλο της εξειδικευμένης κατάρτισης σε μια αγορά που χρειάζεται προσωπικό με γνώσεις και πρακτικές δεξιότητες.
Από μια προσωπική ανάγκη σε έναν εκπαιδευτικό οργανισμό
Ο Κωνσταντίνος Λαζαράκης έγινε το 2002 ο πρώτος Έλληνας που απέκτησε τον τίτλο Master of Wine, σε ηλικία 32 ετών. Η διαδρομή του προς αυτή τη διάκριση τού αποκάλυψε ένα κενό στην ελληνική αγορά: την απουσία συστηματικής επαγγελματικής εκπαίδευσης στο κρασί.
«Όταν τελικά τα κατάφερα, ένιωσα έντονη την επιθυμία να ξεκινήσω στην Ελλάδα κάτι που θα έκανε τα πράγματα απείρως ευκολότερα για τους επόμενους από εμένα», λέει. Το καλοκαίρι του 2003 ξεκίνησε, μαζί με τη σύζυγό του, να σχεδιάζει το WSPC, ενώ στα τέλη του 2004 πραγματοποιήθηκε το πρώτο εκπαιδευτικό τμήμα.
Σήμερα, το Wines & Spirits Professional Center προσφέρει προγράμματα επαγγελματικής κατάρτισης στους τομείς του κρασιού, των αποσταγμάτων, του καφέ, του τσαγιού και του κακάο, με διεθνώς αναγνωρισμένες πιστοποιήσεις. Έχει εκπαιδεύσει περισσότερους από 30.000 ανθρώπους, απευθυνόμενο σε όσους θέλουν να αποκτήσουν γνώσεις ή να εξελιχθούν επαγγελματικά στην εστίαση, τη φιλοξενία και τον τουρισμό.
«Θέλουμε να φέρουμε κάποιους ανθρώπους πιο κοντά στα όνειρά τους», λέει ο Λαζαράκης, περιγράφοντας τον στόχο του οργανισμού. Η εκπαίδευση, για τον ίδιο, δεν είναι απλώς ένα μέσο απόκτησης ενός τίτλου, αλλά ένας τρόπος να δημιουργούνται σταθερές βάσεις για την επαγγελματική πορεία των ανθρώπων και να βελτιώνονται οι κλάδοι στους οποίους εργάζονται.
Στην άλλη πλευρά της συνεργασίας βρίσκεται το Gérard Basset Foundation, που ιδρύθηκε το 2021 στη μνήμη του σπουδαίου οινοχόου, με πρωτοβουλία της συζύγου του, Nina, του γιου τους, Romané, και συνεργατών τους. Το ίδρυμα συνεχίζει την παρακαταθήκη του Gérard Basset, προωθώντας τις βασικές αξίες που ο ίδιος πρέσβευε: «την ταπεινότητα, την καλοσύνη, την αποφασιστικότητα, καθώς και τη γενναιοδωρία να μοιράζεται κανείς τις γνώσεις του με τους άλλους».
Ο Gérard Basset υπήρξε μία από τις σημαντικότερες μορφές του διεθνούς κόσμου του κρασιού, συνδυάζοντας τους τίτλους Master of Wine και Master Sommelier. Το 2010 αναδείχθηκε μάλιστα ως ο καλύτερος Sommelier στον κόσμο, ενώ παράλληλα ανέπτυξε επιχειρηματική δραστηριότητα στον χώρο της φιλοξενίας.
Για τον Romané Basset, η σχέση με το κρασί ξεκίνησε από τα πρώτα χρόνια της ζωής του, καθώς και οι δύο γονείς του εργάζονταν στον κλάδο του κρασιού και της φιλοξενίας. Όπως περιγράφει ο ίδιος, το κρασί ήταν πάντα μέρος της καθημερινότητάς του, ενώ η πρώτη του «επαφή» με τον κόσμο των εκθέσεων κρασιού έγινε όταν ήταν ακόμη μόλις δύο εβδομάδων. Η ενασχόλησή του συνεχίστηκε και κατά τη διάρκεια των πανεπιστημιακών του σπουδών, όταν ανέλαβε την προεδρία της Λέσχης Εκλεκτών Κρασιών του κολεγίου του.
Μια συνεργασία με συγκεκριμένο κοινωνικό αποτύπωμα
Η συνεργασία του WSPC με το Gérard Basset Foundation ξεκίνησε το 2023, μέσα από το πρόγραμμα «Now I Can Too», που απευθυνόταν σε ανύπαντρες μητέρες. Η πρωτοβουλία σχεδιάστηκε με βάση τις ανάγκες που είχε εντοπίσει το WSPC στην Ελλάδα. Για τις μονογονεϊκές οικογένειες, η δυνατότητα πρόσβασης σε επαγγελματική κατάρτιση και ευέλικτη απασχόληση μπορεί να αποδειχθεί καθοριστική, ιδιαίτερα όταν πρέπει να συνδυαστούν οι απαιτήσεις της εργασίας με τη φροντίδα των παιδιών.
Η συνεργασία με το WSPC εντάσσεται σε μια ευρύτερη προσπάθεια του Gérard Basset Foundation να κάνει την εκπαίδευση πιο προσβάσιμη και να δημιουργήσει επαγγελματικές ευκαιρίες για ανθρώπους που δεν έχουν εύκολη πρόσβαση σε αυτές. Στην πράξη, αυτή η στήριξη μπορεί να σημαίνει πρόσβαση σε εκπαίδευση, επαφή με επαγγελματίες και ευκαιρίες δικτύωσης -στοιχεία που συχνά κάνουν τη διαφορά στην επαγγελματική πορεία ενός ανθρώπου. Το πρόγραμμα με το WSPC ακολουθεί την ίδια λογική, δίνοντας σε νέους ανέργους τη δυνατότητα να αποκτήσουν αναγνωρισμένα προσόντα και να κάνουν ένα πρώτο βήμα προς την αγορά εργασίας.
«Για τους ίδιους τους συμμετέχοντες, ένα αναγνωρισμένο πτυχίο και οι ισχυρές επαφές του WSPC στον κλάδο μπορούν να σημαίνουν τη διαφορά μεταξύ της ανεργίας και της οικοδόμησης μιας μακροχρόνιας καριέρας», εξηγεί ο Basset.
Το ίδρυμα στηρίζει, παράλληλα, οργανισμούς και επαγγελματίες σε διαφορετικά στάδια της πορείας τους: από νέους που προέρχονται από κοινότητες με περιορισμένους πόρους έως ανθρώπους που θέλουν να αποκτήσουν ανώτερες επαγγελματικές πιστοποιήσεις. Η λογική είναι ότι η βοήθεια δεν χρειάζεται να περιορίζεται σε μια μεμονωμένη ευκαιρία, αλλά να επιτρέπει στους ανθρώπους να προχωρούν.
«Μια καριέρα στον τομέα του κρασιού, των αποσταγμάτων και της φιλοξενίας μπορεί να βελτιώσει ζωές», σημειώνει ο Romané Basset. Για τον ίδιο, η αξία μιας τέτοιας πρωτοβουλίας δεν μετριέται μόνο από τον αριθμό των συμμετεχόντων, αλλά και από το αν οι γνώσεις που αποκτούν θα τους βοηθήσουν να εξασφαλίσουν μια καλύτερη επαγγελματική προοπτική και να στηρίξουν τις οικογένειές τους.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η περίπτωση της Maryna Revkova, μιας Ουκρανής sommelier με διεθνείς διακρίσεις. Με την υποστήριξη του Gérard Basset Foundation, κατάφερε να συνεχίσει την επαγγελματική της εκπαίδευση και να ξαναχτίσει τη ζωή και την καριέρα της, μετά τον αναγκαστικό εκτοπισμό της εξαιτίας του πολέμου στην Ουκρανία. Το ίδρυμα συνέβαλε στη χρηματοδότηση των σπουδών της και στην κάλυψη βασικών αναγκών διαβίωσης, προσφέροντάς της την ευκαιρία για μια νέα αρχή.
Το κρασί χωρίς τον φόβο της «σωστής» απάντησης
Για τον Κωνσταντίνο Λαζαράκη, η εκπαίδευση στον οίνο έχει μια ακόμη αποστολή: να κάνει το κρασί πιο κατανοητό για τον άνθρωπο που δεν είναι επαγγελματίας. Πρόκειται για ένα προϊόν με μεγάλη πολυπλοκότητα, η οποία συχνά αποτυπώνεται στην ετικέτα, στην ορολογία και στον τρόπο παρουσίασής του. Όταν, όμως, η γνώση μετατρέπεται σε προϋπόθεση για να αισθανθεί κανείς άνετα επιλέγοντας ένα κρασί, το αποτέλεσμα μπορεί να είναι αποτρεπτικό.«Συχνά η επιλογή ενός κρασιού, σε μία κάβα ή ένα εστιατόριο, μας κάνει να νιώθουμε λες και είμαστε στο σχολείο και μας έπιασε ο καθηγητής αδιάβαστους», λέει χαρακτηριστικά.
Αυτό που θεωρεί σημαντικότερο δεν είναι απλώς να γνωρίζουν οι επαγγελματίες περισσότερα για το κρασί, αλλά να ξέρουν πώς να μεταφέρουν αυτή τη γνώση. Ο sommelier ή ο εργαζόμενος στην εστίαση χρειάζεται να μπορεί να εξηγήσει τις επιλογές με σαφήνεια, χωρίς να κάνει τον πελάτη να αισθάνεται ότι εξετάζεται. «Για μένα αυτό είναι το μεγάλο ζητούμενο», επισημαίνει και προσθέτει ότι «ο μέσος άνθρωπος που, πού και πού, πίνει κανένα ποτήρι κρασί, είναι αυτός που μας στηρίζει όλους».
Ανάλογη σημασία έχει και ο τρόπος προσέγγισης των νεότερων καταναλωτών. Ο Romané Basset, αναφερόμενος σε wine bars που οργανώνουν κοινωνικές και δημιουργικές δραστηριότητες, θεωρεί ότι το κρασί μπορεί να γίνει μέρος μιας ευρύτερης εμπειρίας, χωρίς να αποτελεί απαραίτητα το μοναδικό επίκεντρο. «Ο τρόπος για να μυήσεις νέους καταναλωτές στο κρασί είναι να το κάνεις διασκεδαστικό (...) Πρέπει να είναι κάτι σχετικό για αυτούς και όχι ένας αδιαπέραστος, εκφοβιστικός μονόλιθος», λέει. Το ζητούμενο είναι με άλλα λόγια να δημιουργηθεί ένα περιβάλλον στο οποίο οι νέοι θα αισθάνονται άνετα να δοκιμάσουν, να ρωτήσουν και να ανακαλύψουν το προϊόν χωρίς να χρειάζεται να διαθέτουν προηγούμενες γνώσεις.
Η Ελλάδα και η ανάγκη για επαγγελματική εξέλιξη
Η συζήτηση για την κατάρτιση οδηγεί αναπόφευκτα και στον ρόλο της φιλοξενίας στην ελληνική οικονομία. Ο Λαζαράκης θεωρεί ότι ο κλάδος συχνά υποτιμάται, παρότι η Ελλάδα διαθέτει σημαντικά πλεονεκτήματα στον τουρισμό και μπορεί να προσφέρει πολύ περισσότερες επαγγελματικές διαδρομές από εκείνες που συνήθως αναγνωρίζονται. Όπως αναφέρει: «Η Τουριστική βιομηχανία δεν είναι μόνο ένας συναρπαστικός κλάδος για να χτίσει ένας νέος την καριέρα του. Είναι τομέας όπου η Ελλάδα έχει εξαιρετικά ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα και με σωστή στρατηγική μπορεί να είναι ο μοχλός που θα αλλάξει την πορεία της χώρας τις επόμενες δεκαετίες».
Για να συμβεί αυτό, χρειάζονται εργαζόμενοι που δεν θα παραμένουν αποκλειστικά σε θέσεις πρώτης γραμμής, αλλά θα έχουν τη δυνατότητα να εξελιχθούν σε ρόλους διοίκησης και ευθύνης. Η εμπειρία στην εργασία είναι σημαντική, όμως η συνεχής κατάρτιση είναι εκείνη που μπορεί να δώσει στους νέους πρόσθετα εφόδια για τα επόμενα βήματα.
Στον χώρο του κρασιού, η Ελλάδα έχει ήδη διανύσει σημαντική απόσταση. Ο Λαζαράκης αναγνωρίζει την πρόοδο της ελληνικής οινοπαραγωγής από τη δεκαετία του 1980, όταν άρχισαν να ενισχύονται οι προσπάθειες που έδιναν προτεραιότητα στην ποιότητα. Θεωρεί, ωστόσο, ότι η διεθνής παρουσία των ελληνικών κρασιών έχει ακόμη περιθώρια ανάπτυξης. «Αυτή τη στιγμή δεν νομίζω ότι είμαστε στην πρώτη εθνική κατηγορία, δεν μας καλούν στα μεγάλα σαλόνια, αλλά αν είσαι επαγγελματίας του χώρου και μας αγνοείς, τότε δεν κάνεις καλά τη δουλειά σου», τονίζει.
Η συνεργασία του WSPC με το Gérard Basset Foundation βασίζεται τελικά σε μια κοινή αντίληψη: η γνώση έχει πραγματική αξία όταν φτάνει σε εκείνους που τη χρειάζονται και μπορεί να αλλάξει την επαγγελματική τους πορεία.
Διάβασε ακόμα:
