με μια ματιά toggle
- Νέα μελέτη σε 549 εκπαιδευτικούς στην Ινδία εντόπισε στατιστικά σημαντική σχέση ανάμεσα στην αυξημένη κατανάλωση υπερ-επεξεργασμένων τροφίμων και τα υψηλότερα επίπεδα στρες.
- Οι ερευνητές εξετάζουν ως πιθανούς μηχανισμούς τις διαταραχές στο μικροβίωμα του εντέρου, τη φλεγμονή και τις απότομες μεταβολές του σακχάρου στο αίμα.
- Τα ευρήματα δεν αποδεικνύουν σχέση αιτίας-αποτελέσματος, γι' αυτό δεν χρειάζεται να αποκλείσεις εντελώς αυτά τα τρόφιμα, αλλά να τα καταναλώνεις με μέτρο.
Ας είμαστε ειλικρινείς, τα περισσότερα γλυκά και όλα αυτά που ονομάζουμε «comfort food» - με πολλά από αυτά να συνοδεύονται από υψηλό θερμιδικό φορτίο και κορεσμένα λιπαρά - τα καταναλώνουμε για ψυχολογικούς λόγους. Σε χαρούμενες στιγμές, όταν τα μοιραζόμαστε με φίλους, αλλά και σε στιγμές που αισθανόμαστε πως θέλουμε μία παρηγοριά. Όπως, για παράδειγμα, όταν έχουμε έντονο στρες. Και όμως, μία νέα μελέτη υποστηρίζει πως όχι απλά δεν μας βοηθούν, αλλά μπορούν ακόμη και να γίνουν οι παράγοντες που προκαλούν αυτό το στρες.
Σύμφωνα με την έκθεση της Gallup «State of the Global Workplace 2026», περίπου το 40% των εργαζομένων παγκοσμίως δηλώνουν ότι ένιωσαν έντονο στρες κατά τις τελευταίες 24 ώρες, ένα ποσοστό που παραμένει υψηλότερο από οποιοδήποτε επίπεδο είχε καταγράψει η Gallup πριν από την πανδημία. Παρόλο που αυτό το στρες μπορεί να οφείλεται σε πολλούς παράγοντες (τη δουλειά, τη φροντίδα της οικογένειας, τη γενικότερη κατάσταση του κόσμου κ.λπ.), η μελέτη προσθέτει ακόμη μία πιθανή αιτία: την υπερβολική κατανάλωση υπερ-επεξεργασμένων τροφίμων.
Η μελέτη, η οποία δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Frontiers in Nutrition, εξέτασε 549 εκπαιδευτικούς επαγγελματίες στην Πούνε της Ινδίας και διαπίστωσε μια στατιστικά σημαντική σχέση μεταξύ της ποσότητας υπερ-επεξεργασμένων τροφίμων που κατανάλωναν και του επιπέδου στρες που ανέφεραν. Η ερευνητική ομάδα, όπως και άλλοι ερευνητές που μελετούν αυτού του είδους τα τρόφιμα, χρησιμοποίησε το σύστημα ταξινόμησης τροφίμων «NOVA» για να καθορίσει ποια τρόφιμα θεωρούνται υπερ-επεξεργασμένα. Το σύστημα χωρίζει τα τρόφιμα σε τέσσερις κατηγορίες:
- Ομάδα 1: Μη επεξεργασμένα ή ελάχιστα επεξεργασμένα τρόφιμα.
- Ομάδα 2: Τρόφιμα που χρησιμοποιούνται ως συστατικά στη μαγειρική, όπως το ελαιόλαδο και το βούτυρο.
- Ομάδα 3: Τρόφιμα που παρασκευάζονται με την προσθήκη συστατικών, όπως αλάτι, ζάχαρη ή λάδι, σε ολόκληρα ή ελάχιστα επεξεργασμένα τρόφιμα, με σκοπό την παράταση της διάρκειας ζωής τους ή την αλλαγή της γεύσης τους. Παραδείγματα αποτελούν τα κονσερβοποιημένα ψάρια, το τυρί, τα φρούτα σε σιρόπι και το φρέσκο ψωμί.
- Ομάδα 4: Τρόφιμα που παράγονται μέσω «βιομηχανικών παρασκευασμάτων» και αντιπροσωπεύουν την κλασική έννοια των υπερ-επεξεργασμένων τροφίμων. Σε αυτή την κατηγορία ανήκουν, για παράδειγμα, τα ενεργειακά ποτά, οι σοκολάτες και γενικότερα προϊόντα που δεν μοιάζουν με κάτι που θα έβρισκε κανείς στη φύση.
Για να κατανοήσουν τις επιπτώσεις αυτών των τροφίμων, οι ερευνητές χώρισαν τους συμμετέχοντες σε τρεις ομάδες, ανάλογα με το πόσα τέτοια προϊόντα κατανάλωναν τακτικά.
Οι τροφές κυμαίνονταν από συσκευασμένα σνακ και στιγμιαία noodles μέχρι αρωματισμένα γαλακτοκομικά προϊόντα και βιομηχανικά αρτοσκευάσματα. Στη συνέχεια, μέτρησαν τα επίπεδα στρες κάθε συμμετέχοντα χρησιμοποιώντας την Κλίμακα Αντιλαμβανόμενου Στρες (Perceived Stress Scale), ένα ευρέως χρησιμοποιούμενο ερωτηματολόγιο 10 ερωτήσεων.
Τα αποτελέσματα
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι οι συμμετέχοντες που ανήκαν στην ομάδα με την υψηλότερη κατανάλωση υπερ-επεξεργασμένων τροφίμων ανέφεραν περισσότερο στρες σε σύγκριση με εκείνους που ανήκαν στην ομάδα με τη χαμηλότερη κατανάλωση. Οι ερευνητές περιέγραψαν τη διαφορά ως «στατιστικά σημαντική αλλά μέτρια» ως προς το μέγεθός της.
Η συσχέτιση παρέμεινε ακόμη και αφού οι ερευνητές έλαβαν υπόψη την ηλικία, το φύλο και τον ΔΜΣ (δείκτη μάζας σώματος). Αυτό σημαίνει ότι, ακόμη και αφού συνυπολογίστηκαν αυτοί οι παράγοντες, η κατανάλωση των τροφίμων αυτών εξακολουθούσε να συνδέεται με τα επίπεδα στρες. Οι ερευνητές διαπίστωσαν επίσης ότι οι γυναίκες εκπαιδευτικοί ανέφεραν υψηλότερα επίπεδα στρες από τους άνδρες εκπαιδευτικούς σε όλες τις ομάδες.
Όσον αφορά το γιατί τα υπερ-επεξεργασμένα τρόφιμα μπορεί να επηρεάζουν τα επίπεδα στρες, οι ερευνητές ανέφεραν αρκετές πιθανές εξηγήσεις. Μεταξύ άλλων, τα τρόφιμα αυτά ενδέχεται να διαταράσσουν τα βακτήρια του εντέρου που συμβάλλουν στη ρύθμιση της διάθεσης, να προκαλούν χαμηλού βαθμού φλεγμονή και να οδηγούν σε απότομες αυξήσεις και πτώσεις του σακχάρου στο αίμα, οι οποίες μπορεί να κάνουν τον οργανισμό να παράγει περισσότερη κορτιζόλη.
Επειδή όμως η συγκεκριμένη μελέτη έχει τους περιορισμούς της, αλλά και η πλήρης αποχή από αυτά τα σνακ δεν είναι επίσης ένα υγιές μοτίβο, μην τα εγκαταλείψεις, απλώς κατανάλωνέ τα με μέτρο.
Διάβασε περισσότερα:
