Στα social media το fitspiration υπάρχει παντού. Και όσο περισσότερο τα ενδιαφέροντά σου έχουν να κάνουν με την άθληση, το fitness και τον υγιεινό τρόπο διατροφής, τόσο περισσότερο θα το βλέπεις μπροστά σου.
Παρότι ο σκοπός του fitspiration να είναι να προωθήσει το wellness, στις περισσότερες των περιπτώσεων καταλήγει να προωθεί εξιδανικευμένα και μη ρεαλιστικά πρότυπα, με «τέλεια» σώματα και προτάσεις διατροφής και άσκησης που οι περισσότεροι δεν μπορούν να ακολουθήσουν στην πραγματική ζωή.
Τι ακριβώς είναι το fitspiration
Προέρχεται από τις λέξεις fitness + inspiration και είναι ένα είδος περιεχομένου στα social media που έχει στόχο να εμπνεύσει τους ανθρώπους να γυμνάζονται, να τρέφονται υγιεινά και να υιοθετούν έναν πιο δραστήριο τρόπο ζωής.
Τέτοιες αναρτήσεις που «εμπνέουν» περιλαμβάνουν οπτικοακουστικό υλικό από φωτογραφίες και βίντεο, μέχρι διατροφικές συμβουλές και συνταγές.
Ακόμη και φωτογραφίες «πριν και μετά» μπορεί να δει κανείς σε τέτοιου είδους αναρτήσεις, αλλά και παρακινητικά μηνύματα όπως «No excuses», «Train harder» ή «Sweat now, shine later», τα οποία μάλλον αρνητικό αντίκτυπο έχουν, παρά θετικό, κυρίως όσον αφορά την ψυχολογία των χρηστών.
Και αξίζει σε αυτό το σημείο να αναφέρουμε ότι το fitspiration παρουσιάστηκε ως μια πιο «υγιεινή» εναλλακτική του thinspiration (thinspo), ενός είδους περιεχομένου που προωθεί το υπερβολικό αδυνάτισμα και συχνά συνδέεται με διατροφικές διαταραχές. Ωστόσο, πολλές έρευνες δείχνουν ότι το fitspiration μπορεί να δημιουργεί παρόμοια προβλήματα, επειδή προβάλλει εξιδανικευμένα και συχνά μη ρεαλιστικά πρότυπα σώματος.
Τα αποτελέσματα
Μελέτες δείχνουν ότι η πλειονότητα των νεαρών ενηλίκων χρησιμοποιεί ενεργά τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ενώ το 67% αναφέρει ότι αυτά τους κάνουν να αισθάνονται χειρότερα για τον εαυτό τους και τη ζωή τους, αυξάνοντας τον κίνδυνο προβλημάτων ψυχικής υγείας.
Πράγματι, σχεδόν 100 εκατομμύρια αναρτήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης έχουν χρησιμοποιήσει hashtags όπως #fitspo ή #fitspiration, συγκεντρώνοντας περισσότερες από 62 δισεκατομμύρια προβολές μόνο στο Instagram και το TikTok.
Επιπλέον, πρόσφατες αναφορές δείχνουν ότι οι χρήστες έχουν μεγάλη πιθανότητα να έρθουν σε επαφή με περιεχόμενο fitspiration καθώς περιηγούνται στις ροές των κοινωνικών δικτύων τους. Το 33% των δημιουργών περιεχομένου δημοσιεύει καθημερινά, ενώ οι ακόλουθοι αναφέρουν ότι εκτίθενται σε τέτοιους λογαριασμούς από μία έως πέντε φορές την ημέρα.
Όλα τα παραπάνω αναφέρονται στο πλαίσιο έρευνας που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό «Health Communication», η οποία ανέλυσε 26 μελέτες, στις οποίες συμμετείχαν συνολικά 6.111 άτομα ηλικίας 18-33 ετών σε επτά χώρες (ΗΠΑ, Ηνωμένο Βασίλειο, Αυστραλία, Καναδάς, Ιρλανδία, Ιταλία και Νέα Ζηλανδία). Οι συμμετέχοντες έβλεπαν από 10 έως 100 εικόνες ή βίντεο fitspiration και οι συμπεριφορικές και ψυχολογικές επιπτώσεις συγκρίνονταν με εκείνες ατόμων που δεν εκτέθηκαν σε αντίστοιχο περιεχόμενο.
Σύμφωνα με τα ευρήματα της έρευνας, τίποτα δεν είναι αμελητέο. Ακόμη και η βραχυπρόθεσμη έκθεση σε τέτοιες αναρτήσεις μπορεί να έχει αρνητικές συνέπειες, προκαλώντας στους θεατές μειωμένη αυτοεκτίμηση, μετά από τη σύγκριση με όλα τα προβαλλόμενα, εξιδανικευμένα πρότυπα, δυσαρέσκεια για την εμφάνισή τους και ενδεχομένως μη ρεαλιστικά κίνητρα για δίαιτα και άσκηση.
Να σημειωθεί ότι αυτά τα μοτίβα εμφανίστηκαν στους συμμετέχοντες, ανεξαρτήτως φύλου, ηλικίας και δείκτη μάζας σώματος.
«Tο περιεχόμενο fitspiration με γοήτευε ήδη από την εποχή που ήμουν αθλήτρια και συχνά παρουσιαζόταν στα περιβάλλοντα υψηλού επιπέδου προπόνησης ως το ιδανικό. Ακόμη και η σύντομη έκθεση μπορεί να πυροδοτήσει επιβλαβείς συγκρίσεις και να ενισχύσει μη ρεαλιστικά πρότυπα σώματος, τα οποία ενδέχεται να υπονομεύσουν την αυτοεκτίμηση και να ενθαρρύνουν πιο ακραίες ή μη βιώσιμες προσεγγίσεις στη διατροφή και την άσκηση», ανέφερε χαρακτηριστικά η επικεφαλής της έρευνας, Βάλερι Γκρουέστ, η οποία είναι επίσης κολυμβήτρια από τη Γουατεμάλα, που συμμετείχε στους Ολυμπιακούς Αγώνες του 2016 και πλέον εκπονεί τη διδακτορική της διατριβή στο πανεπιστήμιο Northwestern στο Ιλινόις.
Όπως αναφέρεται, τέλος, η υπερβολική έμφαση που δίνει το fitspiration στη λεπτή σιλουέτα και τη μυώδη εμφάνιση μπορεί να ωθήσει τα άτομα σε ακραίες μορφές δίαιτας και άσκησης, οι οποίες σχετίζονται με συμπτώματα διατροφικών διαταραχών.
Οι περιορισμοί της έρευνας
Η συγκεκριμένη μελέτη βασίστηκε σε διάφορες άλλες έρευνες από πολλές χώρες, ωστόσο, οι συγγραφείς επισημαίνουν ορισμένους περιορισμούς. Αυτοί έχουν να κάνουν με το γεγονός ότι οι συμμετέχοντες προέρχονταν κυρίως από ανεπτυγμένες χώρες και ήταν κατά κύριο λόγο γυναίκες, ενώ η αναφορά σε παράγοντες όπως η εθνικότητα και η σύσταση σώματος ήταν ασυνεπής, γεγονός που καθιστά δύσκολη την κατανόηση του πώς αυτά τα αποτελέσματα μπορεί να διαφέρουν σε ποικίλους πληθυσμούς.
Σε κάθε περίπτωση, οι κίνδυνοι του fitspiration, κυρίως για τις νεότερες γενιές είναι εκεί και απαιτούν την προσοχή μας.
Διάβασε ακόμη:
