Μέσα στις τόσες καθημερινές υποχρεώσεις, το περιβόητο «meal prep», όπως και το να διατηρείς ένα σχετικά σταθερό ωράριο στα γεύματά σου, χωρίς να παραλείπεις κάποιο από αυτά, είναι συχνά ένα δύσκολο στοίχημα. Όμως το να διατηρείς ένα πρόγραμμα φροντίζοντας έτσι τον εαυτό σου, έχει μάλλον πολύ μεγαλύτερη σημασία απ’ όση νομίζεις, αφού επηρεάζει όχι μόνο τη σωματική, αλλά και την ψυχική σου υγεία.
Αυτό υποστηρίζει, τουλάχιστον, μία νέα μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Journal of Affective Disorders, η οποία διαπίστωσε ότι τα άτομα που τρώνε σε ακανόνιστες ώρες είναι πιο πιθανό να εμφανίσουν συμπτώματα κατάθλιψης.
Η έρευνα έδειξε επίσης ότι η παράλειψη του πρωινού μπορεί να ενισχύσει τις αρνητικές επιπτώσεις της ακανόνιστης διατροφής, ενώ μια ποικιλόμορφη διατροφή ενδέχεται να τις μετριάσει.
Υπολογίζεται ότι περίπου 332 εκατομμύρια άνθρωποι παγκοσμίως ζουν με κατάθλιψη, σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας. Επιπλέον, στοιχεία από τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων των ΗΠΑ που δημοσιεύθηκαν πέρυσι έδειξαν ότι το ποσοστό των ανθρώπων που πάσχουν από κατάθλιψη έχει αυξηθεί την τελευταία δεκαετία.
Για τις ανάγκες της μελέτης, οι ερευνητές ανέλυσαν δεδομένα από περισσότερους από 21.500 ενήλικες στη Νότια Κορέα, τα οποία συλλέχθηκαν μεταξύ 2014 και 2022 μέσω μιας εθνικά αντιπροσωπευτικής έρευνας υγείας που πραγματοποίησε το Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων της χώρας.
Οι επιστήμονες κατέγραψαν πόσο συχνά οι συμμετέχοντες παρέλειπαν το πρωινό, το μεσημεριανό ή το βραδινό κατά τη διάρκεια της εβδομάδας και αξιολόγησαν την ψυχική τους υγεία χρησιμοποιώντας το Patient Health Questionnaire-9 (PHQ-9), ένα ευρέως χρησιμοποιούμενο εργαλείο ανίχνευσης της κατάθλιψης.
Αφού έλαβαν υπόψη παράγοντες όπως η ηλικία, το εισόδημα, το κάπνισμα και η σωματική δραστηριότητα, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι όσοι είχαν το πιο ακανόνιστο πρόγραμμα γευμάτων ήταν 1,55 φορές πιο πιθανό να εμφανίσουν κλινικά σημαντικά συμπτώματα κατάθλιψης σε σχέση με όσους έτρωγαν πιο τακτικά.
Πώς σχετίζονται ακανόνιστη διατροφή και κατάθλιψη
Παρόλο που δεν είναι ακόμη απολύτως σαφές γιατί η ακανόνιστη διατροφή συνδέεται με την κατάθλιψη, οι ερευνητές προτείνουν ορισμένους πιθανούς βιολογικούς μηχανισμούς. Η κατανάλωση τροφής σε ασταθείς ώρες μπορεί να διαταράξει τον κιρκαδικό ρυθμό του οργανισμού, επηρεάζοντας ορμόνες όπως η κορτιζόλη και η μελατονίνη, οι οποίες διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στη ρύθμιση της διάθεσης.
Επιπλέον, η ακανόνιστη διατροφή έχει συνδεθεί με αλλαγές στο μικροβίωμα του εντέρου και με μειωμένη παραγωγή λιπαρών οξέων βραχείας αλύσου, παράγοντες που ενδέχεται να επηρεάζουν τη νευροφλεγμονή και τη συναισθηματική υγεία.
Οι επιστήμονες επισήμαναν επίσης ότι τα ακανόνιστα διατροφικά πρότυπα συχνά συνοδεύονται από χαμηλότερη πρόσληψη φυτικών ινών, βιταμινών του συμπλέγματος Β και αντιοξειδωτικών ουσιών, θρεπτικών συστατικών που συμβάλλουν στη φυσιολογική λειτουργία των νευροδιαβιβαστών και στη συναισθηματική ισορροπία.
Η σημασία του πρωινού
Η μελέτη ανέδειξε ότι το πρωινό γεύμα φαίνεται να έχει ιδιαίτερη σημασία για την ψυχική υγεία. Τα άτομα που παρέλειπαν συστηματικά το πρωινό και παράλληλα είχαν ακανόνιστο πρόγραμμα γευμάτων εμφάνιζαν ακόμη ισχυρότερη συσχέτιση με συμπτώματα κατάθλιψης σε σχέση με όσους απλώς έτρωγαν σε ακανόνιστες ώρες.
Σύμφωνα με τους ερευνητές, αυτό μπορεί να οφείλεται στο ότι η παράλειψη του πρωινού καθυστερεί την έναρξη του μεταβολισμού, προκαλεί μεγαλύτερες διακυμάνσεις στα επίπεδα γλυκόζης στο αίμα τις πρωινές ώρες και διαταράσσει το φυσιολογικό πρωινό πρότυπο έκκρισης κορτιζόλης.
Ποικιλία στη διατροφή
Η έρευνα υπογραμμίζει επίσης ότι δεν έχει σημασία μόνο το πότε τρώμε, αλλά και το τι τρώμε. Οι συμμετέχοντες βαθμολογήθηκαν με βάση έναν δείκτη διατροφικής ποικιλίας, ο οποίος αξιολογούσε αν κατανάλωναν μέσα σε ένα 24ωρο τρόφιμα από έξι βασικές ομάδες: δημητριακά, λαχανικά, φρούτα, κρέας, όσπρια και ξηρούς καρπούς, καθώς και γαλακτοκομικά προϊόντα.
Τα άτομα με μεγαλύτερη ποικιλία στη διατροφή τους εμφάνιζαν ασθενέστερη σχέση μεταξύ ακανόνιστων γευμάτων και κατάθλιψης, γεγονός που υποδηλώνει ότι μια ισορροπημένη και πλούσια διατροφή μπορεί να προσφέρει κάποια προστασία απέναντι στις αρνητικές επιπτώσεις της ακανόνιστης ώρας των γευμάτων. Αντίθετα, όσοι είχαν περιορισμένη ποικιλία τροφίμων ήταν πιο ευάλωτοι στις αρνητικές επιδράσεις.
Ωστόσο, οι ερευνητές τόνισαν ότι η μελέτη παρουσιάζει ορισμένους περιορισμούς. Εξέτασαν διάφορες υποομάδες και διαπίστωσαν ισχυρότερες συσχετίσεις μεταξύ ακανόνιστων γευμάτων και κατάθλιψης στους άνδρες, στους καπνιστές και σε όσους έτρωγαν συστηματικά μετά τις 9 το βράδυ. Παρόλα αυτά, εξήγησαν ότι τα ευρήματα αυτά πρέπει να ερμηνεύονται με προσοχή, καθώς πρόκειται για μια παρατηρητική μελέτη.
Επίσης, αξίζει να λάβεις υπόψιν το εξής: ότι η κατάθλιψη μπορεί να οδηγήσει κάποιον σε ακανόνιστες διατροφικές συνήθειες, γεγονός που καθιστά δύσκολο να αποδειχθεί σχέση αιτίας και αποτελέσματος. Δεν ξέρουμε δηλαδή με σιγουριά ποιο έρχεται πρώτο από τα δύο.
Προς το παρόν πάντως, η μελέτη αποτελεί μια ακόμη υπενθύμιση ότι δεν πρέπει να παραλείπεις το πρωινό και να διατηρείς όσο γίνεται ένα σταθερό πρόγραμμα γευμάτων μέσα στην απαιτητική καθημερινότητα.
Διάβασε ακόμη:
