Τα συμπληρώματα ωμέγα-3 μπορεί να μην προσφέρουν τα οφέλη που πολλοί περιμένουν για τη μνήμη και τη γνωστική λειτουργία, σύμφωνα με νέα κλινική δοκιμή. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι, παρότι τα επίπεδα των ωμέγα-3 αυξήθηκαν σημαντικά στον οργανισμό και έφτασαν ακόμη και στον εγκέφαλο των συμμετεχόντων, δεν καταγράφηκε καμία ουσιαστική βελτίωση στη μνήμη, στις γνωστικές επιδόσεις ή στην πρόληψη της απώλειας εγκεφαλικών κυττάρων.
Ο επικεφαλής της μελέτης, ο νευρολόγος Χουσεΐν Γιασίν από την Ιατρική Σχολή Keck του Πανεπιστημίου της Νότιας Καλιφόρνια, εξηγεί στην έρευνα που έγινε ότι τα συμπληρώματα δεν μπορούν να λειτουργήσουν ως «μαγική λύση» όταν ο συνολικός τρόπος ζωής παραμένει ανθυγιεινός.
Όπως επισημαίνει, ακόμη και οι συμμετέχοντες που παρουσίασαν υψηλότερες συγκεντρώσεις ωμέγα-3 στον εγκέφαλό τους, δεν εμφάνισαν καλύτερες επιδόσεις στα τεστ μνήμης και γνωστικής λειτουργίας.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η υγεία του εγκεφάλου δεν εξαρτάται από ένα μόνο συστατικό, αλλά από έναν συνδυασμό καθημερινών συνηθειών: τακτική άσκηση, ποιοτικό ύπνο, περιορισμό του στρες και μια διατροφή που βασίζεται σε φυσικές πηγές ωμέγα-3, όπως τα λιπαρά ψάρια, οι ξηροί καρποί και οι σπόροι.
Συγκεκριμένα σημείωσε ότι: «Στη Μεσόγειο, τα υψηλά επίπεδα ωμέγα-3 λιπαρών οξέων συνδέονται με καλύτερες γνωστικές επιδόσεις. Όμως οι άνθρωποι εκεί δεν βασίζονται στα συμπληρώματα. Τρώνε λιπαρά ψάρια, κινούνται περισσότερο, περνούν χρόνο με φίλους και ακολουθούν έναν λιγότερο αγχωτικό τρόπο ζωής. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο τα ωμέγα-3 φαίνεται να λειτουργούν πραγματικά. Αντίθετα, όταν κάποιος ακολουθεί μια τυπική δυτική διατροφή, γεμάτη υπερ-επεξεργασμένα τρόφιμα, δεν ασκείται και ζει με έντονο στρες, η αύξηση των ωμέγα-3 στον εγκέφαλο δεν φαίνεται να κάνει αισθητή διαφορά».
Στο ίδιο συμπέρασμα καταλήγει και ο ερευνητής πρόληψης της νόσου Αλτσχάιμερ, Ρίτσαρντ Άιζακσον. Όπως τονίζει, τα ωμέγα-3 εξακολουθούν να αποτελούν σημαντικό θρεπτικό συστατικό για τον εγκέφαλο, ιδιαίτερα για όσους φέρουν το γονίδιο APOE4, το οποίο σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης Αλτσχάιμερ. Ωστόσο, η νέα μελέτη δείχνει ότι τα συμπληρώματα από μόνα τους δύσκολα μπορούν να αντισταθμίσουν τις συνέπειες ενός ανθυγιεινού τρόπου ζωής.
Γιατί τα ωμέγα-3 παραμένουν σημαντικά
Παρότι τα αποτελέσματα της έρευνας αμφισβητούν την αποτελεσματικότητα των συμπληρωμάτων ως μοναδικής παρέμβασης, τα ωμέγα-3 λιπαρά οξέα εξακολουθούν να θεωρούνται απαραίτητα για τον οργανισμό. Συμμετέχουν στη διατήρηση της υγείας των κυττάρων, στη ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης και στη σωστή λειτουργία του εγκεφάλου.
Περίπου το 60% του ανθρώπινου εγκεφάλου αποτελείται από λιπίδια και σχεδόν το ένα τρίτο αυτών είναι ωμέγα-3 λιπαρά οξέα. Επειδή ο οργανισμός δεν μπορεί να τα συνθέσει μόνος του, πρέπει να τα λαμβάνει μέσω της διατροφής. Καλές πηγές αποτελούν ο σολομός, οι σαρδέλες, το σκουμπρί, η ρέγγα, αλλά και τα καρύδια, οι σπόροι chia και ο λιναρόσπορος. Παρ' όλα αυτά, επειδή πολλοί δεν καταναλώνουν επαρκείς ποσότητες αυτών των τροφών, αρκετοί στρέφονται στα συμπληρώματα.
Πώς πραγματοποιήθηκε η μελέτη
Η μελέτη περιλάμβανε 365 άτομα ηλικίας 55 έως 80 ετών, τα οποία δεν είχαν άνοια, αλλά εμφάνιζαν πολύ χαμηλά επίπεδα ωμέγα-3 λιπαρών οξέων και τουλάχιστον έναν παράγοντα κινδύνου για την εμφάνισή της, όπως παχυσαρκία, καθιστική ζωή, υπέρταση ή αυξημένη χοληστερόλη. Σχεδόν οι μισοί συμμετέχοντες έφεραν τουλάχιστον ένα αντίγραφο του γονιδίου APOE4.
Οι συμμετέχοντες χωρίστηκαν τυχαία σε δύο ομάδες. Η πρώτη ομάδα λάμβανε καθημερινά, επί δύο χρόνια, συμπλήρωμα υψηλής δόσης DHA από φύκια (2.000 mg), ενώ η δεύτερη ομάδα λάμβανε ένα εικονικό φάρμακο (placebo). Και οι δύο ομάδες λάμβαναν επίσης σύμπλεγμα βιταμινών Β.
Κατά τη διάρκεια της έρευνας οι επιστήμονες πραγματοποίησαν μαγνητικές τομογραφίες εγκεφάλου, αιματολογικές εξετάσεις και γνωστικά τεστ. Παρότι όσοι έλαβαν το συμπλήρωμα εμφάνισαν σημαντική αύξηση των επιπέδων ωμέγα-3, τόσο στο αίμα όσο και στο εγκεφαλονωτιαίο υγρό, δεν παρουσίασαν καλύτερες επιδόσεις στη μνήμη ούτε διατήρησαν μεγαλύτερο όγκο στον ιππόκαμπο - την περιοχή του εγκεφάλου που σχετίζεται με τη μάθηση και τη μνήμη. Δεν υπήρχε ουσιαστική διαφορά ανάμεσα σε όσους έλαβαν το συμπλήρωμα και σε όσους πήραν placebo.
Η επίδραση των συμπληρωμάτων σε άτομα με ανθυγιεινό τρόπο ζωής μοιάζει με «μια σταγόνα στον ωκεανό», λένε οι επιστήμονες. Όπως εξηγούν, για ανθρώπους που δεν ασκούνται, ακολουθούν διατροφή πλούσια σε υπερ-επεξεργασμένα τρόφιμα και αντιμετωπίζουν προβλήματα όπως η παχυσαρκία, τα συμπληρώματα ωμέγα-3 από μόνα τους δύσκολα θα κάνουν τη διαφορά.
Διάβασε ακόμη:
